Bức thư mật và con số biết nói
Bốn tháng đầu năm 2026. Bộ trưởng Tài chính Nga Anton Siluanov gửi một lá thư mật lên Kremlin. Nội dung bên trong khiến nhiều người phải giật mình.
Chỉ trong 4 tháng đầu năm, Nga đã thâm hụt ngân sách tới 5,9 nghìn tỷ ruble — tương đương 82 tỷ USD. Con số này vượt xa dự kiến thâm hụt cả năm là 3,8 nghìn tỷ. Trong khi đó, quân đội vẫn đòi thêm 2-4 nghìn tỷ ruble nữa.
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
Bloomberg tiếp cận được lá thư đó. Và đây là lần đầu tiên trong lịch sử cuộc chiến, các quan chức tài chính Nga dám nói thẳng với Putin rằng hệ thống đang đứng ở ranh giới nguy hiểm.
Nhưng trước khi vội kết luận Nga sắp sụp, hãy nhìn vào thực tế lạnh lùng hơn.
Nga đang làm gì để cầm cự?
Chi tiêu quân sự của Nga năm 2025 đạt 190 tỷ USD — tương đương 7,5% GDP, mức cao nhất kể từ khi Liên Xô sụp đổ. Để bù đắp, chi tiêu xã hội giảm từ 38% xuống còn 25% ngân sách. Phát triển kinh tế xuống mức thấp nhất trong hai thập kỷ.
Bốn van tiền đang chạy song song:
- Tăng thuế người dân (VAT từ 20% lên 22%)
- Rút cạn quỹ khẩn cấp quốc gia
- Vay trong nước với lãi suất cực cao
- Tinh vi nhất: chỉ đạo các ngân hàng nhà nước phát hành khoản vay lớn cho công ty quốc phòng, ẩn chi phí chiến tranh trong hệ thống ngân hàng thay vì ngân sách chính thức
Quỹ Phúc lợi Quốc gia — két sắt khẩn cấp được tích lũy qua 20 năm dầu khí — đã co rút từ 185 tỷ USD năm 2021 xuống còn 35,7 tỷ USD. Moscow xin Trung Quốc hỗ trợ kinh tế. Bắc Kinh từ chối.
Vậy Nga có dừng lại vì hết tiền không?
Câu trả lời thực tế: Không — ít nhất không phải theo nghĩa đơn giản đó.
Iran bị cấm vận toàn diện từ 1979 — vẫn tồn tại hàng thập kỷ. Iraq bị siết chặt từ 1990 — vẫn kéo dài 13 năm. Hệ thống độc đoán có khả năng phân bổ đau khổ kinh tế cho người dân trong khi bảo vệ tầng lớp tinh hoa và bộ máy quân sự — lâu hơn nhiều so với điều mà lý thuyết kinh tế dự báo.
Bằng chứng rõ ràng: Trong khi người dân đóng thuế cao hơn, các quan chức cấp tỉnh được tăng lương lên hơn 1 triệu ruble mỗi tháng, và họ được miễn nghĩa vụ khai thuế hàng năm. Chiến tranh đang được tài trợ bởi những người không có quyền lực để phản đối nó.
Điều thực sự đáng lo ngại
Câu hỏi không phải Nga có hết tiền không, mà là: Khi nào chi phí chiến tranh trở nên hữu hình với người dân Nga theo cách không thể che giấu nữa?
Một quan chức Nga cấp cao cảnh báo với Washington Post: khủng hoảng ngân hàng có thể xảy ra sớm — và điều đó sẽ khó che giấu hơn nhiều so với lạm phát âm thầm hiện tại.
Theo tốc độ rút Quỹ Phúc lợi Quốc gia hiện tại, quỹ dự phòng cuối cùng này có thể cạn kiệt trong 12-18 tháng tới. Khi đó, không còn đệm giữa ngân sách chiến tranh và lương hưu, trợ cấp xã hội, bệnh viện của người dân bình thường.
Điểm ngoặt của Nga không đến khi Điện Kremlin hết tiền. Nó đến khi người bà ở Novosibirsk đi rút tiền hưu và tài khoản ngân hàng báo lỗi.
Lịch sử của Liên Xô kết thúc không phải với một viên đạn — mà với một hàng dài trước quầy rỗng ở siêu thị. Và lịch sử có thói quen lặp lại.
Thu Phương - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Ý kiến bạn đọc