Đúng là một đòn tâm lý đau đớn. Máy bay không người lái của Ukraine đã phóng hỏa một nhà máy lọc dầu ngay trước thềm Diễn đàn Kinh tế Quốc tế ở St. Petersburg.
Cột khói khổng lồ bốc lên từ thành phố quê hương của Vladimir Putin là một dấu hiệu rõ ràng cho thấy việc tài trợ cho chiến tranh của Nga đang ngày càng khó khăn.
Nền kinh tế đang bộc lộ vết rạn
Năm thứ năm của cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine, nền kinh tế Nga dù vẫn trụ vững nhưng các dấu hiệu khủng hoảng ngày càng rõ rệt.
Nga đang tiêu hao chính mình, tình hình ngân sách xấu đi. Theo số liệu chính thức, trong quý đầu năm nay, nền kinh tế đã giảm 0,3% - đây là mức giảm đầu tiên kể từ năm 2023.
Trước thềm diễn đàn, chính phủ đã cắt giảm mạnh dự báo tăng trưởng cho năm nay, từ 1,3% xuống còn 0,4%. Dự báo cho năm 2027 cũng bị giảm một nửa, chỉ còn 1,4%.
Cỗ máy chiến tranh là trọng tâm của chính phủ Nga. (Ảnh: Getty Images)
Lỗ hổng ngân sách 28 tỷ USD
Bộ Tài chính Nga ước tính rằng chi tiêu cho cuộc chiến của Putin ở Ukraine sẽ phá vỡ ngân sách.
Tờ Financial Times tuần trước đưa tin về một bức thư từ tháng 2, theo đó Bộ này dự tính năm nay sẽ có lỗ hổng ít nhất 28 tỷ USD. Trong một "kịch bản tiêu cực", con số này có thể gấp đôi.
Bộ trưởng Tài chính Anton Siluanow đã yêu cầu chính phủ đóng băng các khoản chi ngoài quốc phòng ở mức tương đương để bù đắp chi phí chiến tranh gia tăng.
Bức thư được gửi trước các cuộc tấn công của Mỹ-Israel vào cuối tháng 2. Kể từ đó, giá dầu đã tăng mạnh. Xuất khẩu năng lượng chiếm khoảng 1/5 thu nhập quốc doanh của Nga. Dầu đắt hơn có thể làm dịu bớt vấn đề ngân sách của Điện Kremlin, nhưng chúng vẫn còn rất lớn.
"Bảo trì bất thường" và sự thật phía sau
Bộ trưởng Tài chính Siluanow mới đây nói với tờ Kommersant rằng có thể sẽ có thêm các đợt cắt giảm ngân sách. "Nguồn dự trữ của chúng tôi không phải là vô tận", ông nói.
Chính phủ đang "không ngừng nỗ lực để ổn định và cân bằng tài chính công". Trước "căng thẳng địa chính trị gia tăng và áp lực lên cơ sở hạ tầng hậu cần", giá dầu của Nga vẫn thấp hơn giá thế giới. Siluanow cho rằng tình hình khó có thể cải thiện đáng kể trong thời gian tới.
Tại diễn đàn kinh tế, chính phủ Nga lần đầu tiên chính thức thừa nhận sản lượng dầu của Nga đã giảm. "Điều này là do một số nhà máy lọc dầu của chúng tôi hiện đang được bảo trì bất thường", Phó Thủ tướng Alexander Nowak nói.
Ông không đề cập đến lý do thực sự: Các cuộc tấn công của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu và kho chứa của Nga đã gia tăng trong những tháng gần đây.
Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), sản lượng dầu thô của Nga trong tháng 4 đã giảm 460.000 thùng mỗi ngày so với cùng kỳ năm ngoái, xuống còn khoảng 8,8 triệu thùng.
Thomas Nilsson, người đứng đầu cơ quan tình báo quân sự Thụy Điển, nói với FT rằng Nga cần giá dầu Urals - loại dầu chủ lực của họ - ở mức trên 100 USD một thùng trong một năm để bù đắp thâm hụt ngân sách, và lâu hơn nữa để giải quyết các vấn đề kinh tế khác. Hiện tại, một thùng dầu có giá dưới 90 USD. Trong bốn tháng đầu năm, thu nhập từ năng lượng đã giảm 40% so với cùng kỳ năm ngoái.
Chiến tranh nuốt chửng ngân sách
Bộ trưởng Tài chính Siluanow nói với Kommersant rằng sẽ có những điều chỉnh trong ngân sách vì "sự cần thiết phải tập trung nguồn lực nhiều hơn vào các lĩnh vực ưu tiên quan trọng". Nói một cách dễ hiểu: nhiều tiền hơn nữa sẽ được đổ vào bộ máy chiến tranh.
Hy sinh an sinh xã hội
Chính phủ do đó cắt giảm chi tiêu cho các lĩnh vực dân sự như giáo dục, y tế và chính sách xã hội để tài trợ cho sản xuất vũ khí và chiến tranh.
Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp và Doanh nhân, Alexander Schochin, cho biết ngành khai thác than, xây dựng và thép đang bị ảnh hưởng bởi nhiều vụ phá sản. Ngành sản xuất ô tô và máy móc nông nghiệp cũng đang trong cuộc khủng hoảng sâu sắc.
Đồng ruble mạnh cũng gây thêm áp lực lên ngân sách.
Đồng tiền của Nga đang ở mức cao nhất so với đồng đô la trong hơn ba năm, khiến các mặt hàng xuất khẩu quan trọng như sắt, thép, phân bón và lúa mì trở nên đắt đỏ và kém cạnh tranh hơn.
Putin và bài toán khó
Tổng thống Putin vào tháng 4 đã công khai thừa nhận nền kinh tế đang ở trong tình trạng khó khăn.
Ông yêu cầu các bộ trưởng và ngân hàng trung ương giải thích tại sao tăng trưởng chậm lại, và nhấn mạnh rằng ông nhất quyết phải tránh suy thoái kinh tế.
Câu trả lời có thể sẽ không làm ông hài lòng.
"Họ vẫn có một vấn đề mang tính hệ thống", Nilsson, người đứng đầu cơ quan tình báo quân sự Thụy Điển, nói. "Đó không phải là một mô hình tăng trưởng bền vững khi sản xuất vật liệu cho chiến tranh rồi để chúng bị phá hủy trên chiến trường."
Bài toán tài chính cho cuộc chiến đang ngày càng trở nên nan giải đối với Điện Kremlin.
Những vết nứt trên ngân sách Nga không chỉ là dấu hiệu của sự suy yếu kinh tế, mà còn là lời cảnh báo về một tương lai bất ổn phía trước.
Phạm Hương - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo Financial Times / TASS
Ý kiến bạn đọc