Thủ tướng Canada Mark Carney đã tuyên bố sẽ áp thuế "ăn miếng trả miếng" với Mỹ và công bố danh sách gần 900 mặt hàng của Mỹ sẽ chịu mức thuế 25-50% bắt đầu từ ngày 8/9 sau khi các cuộc đàm phán thương mại giữa hai nước đổ vỡ vào cuối tuần trước.
Thị trường giấy vệ sinh Mỹ chịu phụ thuộc kép vào Canada. Dù phần lớn khăn giấy và giấy vệ sinh được gia công tại các nhà máy nội địa, các doanh nghiệp Mỹ vẫn dựa chủ yếu vào nguồn bột gỗ thô nhập khẩu từ Canada, quốc gia có trữ lượng gỗ dồi dào.
Procter & Gamble, công ty sở hữu thương hiệu giấy vệ sinh Charmin, từng cho biết vào năm ngoái rằng họ buộc phải tăng giá bán do các mức thuế bị áp đặt.
Bên cạnh đó, để đáp ứng nhu cầu tiêu thụ khổng lồ của Mỹ, Canada cũng là nguồn cung cấp giấy thành phẩm lớn nhất cho thị trường Mỹ (đạt 328 triệu USD năm 2024). Các nhà bán lẻ, bao gồm cả Costco, cũng nhập phần lớn các sản phẩm giấy từ quốc gia này.
Do đó, căng thẳng thuế quan làm đội chi phí sản xuất trong nước lẫn giá thành phẩm nhập khẩu, trực tiếp đẩy giá bán lẻ đến tay người tiêu dùng Mỹ tăng cao.
Kệ hàng giấy vệ sinh tại siêu thị ở Los Angeles, California, Mỹ ngày 25/4/2020. Ảnh: Reuters
Mỹ chiếm hơn 20% lượng tiêu thụ khăn giấy toàn cầu mặc dù chỉ có 4% dân số thế giới. Trung bình một người Mỹ sử dụng 141 cuộn giấy vệ sinh mỗi năm, đưa họ lên vị trí số 1 thế giới về khoản này, xếp ngay trên người Đức (với mức tiêu thụ trung bình 134 cuộn mỗi năm).
Không chỉ các sản phẩm giấy mới có nguy cơ tăng giá. Cuộc chiến thương mại này làm nổi bật mối liên kết kinh tế sâu sắc giữa hai nước trong bối cảnh người tiêu dùng ở cả hai bên biên giới vẫn tiếp tục lo ngại về lạm phát.
Các mức thuế của Mỹ đang tác động trực tiếp đến rượu mạnh của Canada, bao gồm các thương hiệu whisky nổi tiếng như Crown Royal và Canadian Club; các sản phẩm này hiện chịu mức thuế 50%.
Mặc dù Canada chưa áp thuế lên rượu mạnh của Mỹ, hầu hết các tỉnh của Canada đã đưa ra lệnh cấm riêng đối với rượu của Mỹ để đáp trả.
Ông Carney đã đề nghị lãnh đạo các tỉnh xem xét đưa rượu Mỹ trở lại kệ hàng. Tuy nhiên, Thủ hiến tỉnh Nova Scotia Tim Houston hoài nghi về hiệu quả của động thái này khi chia sẻ với CBC News: "Liệu người dân Nova Scotia hay Canada có thực sự mua khi chúng được bày bán trở lại hay không là chuyện hoàn toàn khác".
Canada cũng nhắm vào ngành thủy sản Mỹ khi áp thuế 25% lên cá và hải sản, bao gồm tôm hùm đông lạnh. Động thái này khiến Thượng nghị sĩ Cộng hòa Susan Collins gọi quyết định của ông Trump là sai lầm, trong bối cảnh bà đang đối mặt cuộc đua tái đắc cử đầy cam go tại Maine - "thủ phủ tôm hùm" của nước Mỹ.
Mức thuế 25% áp lên ôtô và linh kiện ôtô của Canada dự kiến ảnh hưởng đến ngành công nghiệp ôtô Mỹ, vốn phụ thuộc nhiều vào linh kiện từ Canada để sản xuất. Ông Trump đã đe dọa sẽ tăng gấp đôi mức thuế này lên 50% nếu một thỏa thuận không đạt được trước ngày 1/1/2027.
Trong bối cảnh các cuộc đàm phán đổ vỡ, hiện chưa rõ liệu các mức thuế này có được dỡ bỏ hay không và khi nào thì điều đó sẽ diễn ra. Tuy nhiên, chính quyền Trump vẫn khẳng định chắc chắn rằng "không có khả năng" tranh chấp thương mại với Canada sẽ gây ảnh hưởng đến người tiêu dùng Mỹ, theo lời ông Jamieson Greer, Đại diện Thương mại Mỹ.
"Các yếu tố nền tảng vẫn rất tốt. Tôi không nghĩ rằng việc này sẽ gây ra bất kỳ ảnh hưởng nào", ông nói.
Hoàng Lan (Theo Guardian, AFP)
