Fedorov, được mệnh danh là "ông trùm drone" vì thúc đẩy hiện đại hóa lực lượng vũ trang Ukraine và ứng dụng máy bay không người lái vào cuộc chiến, bị cách chức tháng trước sau khi xảy ra bất đồng với cựu tổng tư lệnh Oleksandr Syrsky. Tiết lộ mới nhất từ ông Zelensky cho thấy bất đồng không chỉ dừng lại ở hai người này.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại Kiev hôm 19/6. Ảnh: AP
Thông tin sai về Starlink
Tổng thống Zelensky tiết lộ một thông tin từ cơ quan của Fedorov từng khiến ông khó xử trước Tổng thống Mỹ Donald Trump, giữa giai đoạn Ukraine đang nỗ lực vận động ủng hộ quân sự từ Mỹ.
Hồi đầu năm, Bộ Quốc phòng Ukraine báo cáo rằng SpaceX đã đồng ý cho nước này sử dụng sóng Starlink trên không phận Nga để thực hiện các đòn tập kích sâu, miễn là có phê duyệt về mặt chính trị.
Dựa trên thông tin này, ông Zelensky trực tiếp trao đổi với Tổng thống Trump và khẳng định tỷ phú Elon Musk đã xác nhận đề xuất. Hai bên sau đó tìm cách xác nhận lại thông tin với Musk và thảo luận về việc tài trợ cho dự án.
Tuy nhiên, trong một cuộc gặp sau đó, Tổng thống Trump nói với Tổng thống Zelensky rằng ông Musk bác bỏ đề xuất dùng Starlink trên lãnh thổ Nga để phục vụ chiến sự.
Tỷ phú Mỹ đồng thời cáo buộc Tổng thống Ukraine cung cấp thông tin sai sự thật, khiến các bên hiểu sai vấn đề. Musk trên thực tế cho rằng việc sử dụng Starlink cho tập kích sâu vào lãnh thổ Nga sẽ là bước leo thang nguy hiểm.
"Ông ấy nói rằng tôi đã lừa ông ấy, vì Musk từ chối cho Ukraine sử dụng sóng Starlink trên lãnh thổ Nga. Tôi quay lại chất vấn Bộ Quốc phòng và họ nói rằng thông tin có thể sai", Tổng thống Zelensky kể.
Tổng thống Ukraine không trực tiếp cáo buộc ông Fedorov nói dối, nhưng cho biết sự việc là một trong những lý do dẫn đến "một số quyết định" về nhân sự thời gian qua.
Cựu bộ trưởng quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov phát biểu tại Kiev ngày 16/7. Ảnh: AP
Tham vọng lập Bộ Chiến tranh
Ông Zelensky còn hé lộ ý tưởng táo bạo từ cựu bộ trưởng Fedorov, có thể là nguồn gốc bất đồng không thể hòa giải giữa ông với tướng Syrsky, là thành lập Bộ Chiến tranh với cơ cấu chỉ huy quân sự thuộc về bộ trưởng.
"Tôi gọi cho ông ấy ngay từ đầu và nói: Bộ Chiến tranh à? Nơi không có Tổng tư lệnh và Tổng tham mưu trưởng thì cơ bản mọi quyền lực thuộc về ông sao? Hãy quên ý tưởng đó đi", ông Zelensky kể lại.
Ông cho biết ông Fedorov ban đầu chấp nhận nhượng bộ, nhưng sau lại âm thầm tìm cách thực hiện những thay đổi để hướng đến mô hình mình mong muốn. Tổng tư lệnh Syrsky đáp trả bằng cách dựng lên các quy trình giấy tờ phức tạp nhằm cản trở.
Mâu thuẫn cuối cùng trở nên nghiêm trọng đến mức hai người không còn trao đổi trực tiếp. Hai tuần trước khi quyết định cách chức được đưa ra, ông Zelensky yêu cầu họ tự gặp nhau để giải quyết bất đồng, nhưng hai bên không thực hiện.
"Không thể có xung đột ở cấp độ này giữa các lãnh đạo", ông Zelensky nói, cho rằng trong một đất nước đang có chiến tranh thì Bộ trưởng Quốc phòng và Tổng tư lệnh quân đội không thể hoạt động tách rời nhau.
Tổng thống Ukraine khẳng định vẫn biết ơn những đóng góp của cả ông Fedorov và ông Syrsky, đồng thời cho biết đã đề nghị ông Fedorov 4 vị trí khác trong chính phủ sau khi ông rời Bộ Quốc phòng. Tuy nhiên, ông Fedorov đều từ chối và nói sẽ chỉ trở lại chính phủ ở cương vị bộ trưởng quốc phòng.
