Tỷ phú Nga cảnh báo rủi ro đối với Kremlin nếu các mỏ dầu Venezuela rơi vào tay Mỹ

Nga sẽ phải đối mặt với những thách thức mới trong việc lấp đầy ngân sách quốc gia nếu Mỹ giành quyền kiểm soát hoạt động sản xuất dầu mỏ của Venezuela. Đây là nhận định của tỷ phú Oleg Deripaska, người sáng lập tập đoàn nhôm khổng lồ Rusal.

Lời cảnh báo này được đưa ra sau khi Washington tiến hành chiến dịch quân sự tại Caracas. Trong chiến dịch này, Tổng thống nước Cộng hòa Venezuela là Nicolás Maduro đã bị bắt giữ.

Mối đe dọa từ việc kiểm soát trữ lượng dầu mỏ toàn cầu

Theo ông Deripaska, nếu các đối tác Mỹ tiếp cận được các mỏ dầu của Venezuela, họ sẽ nắm giữ sức mạnh kinh tế cực lớn. Trước đó, Mỹ cũng đã thiết lập sự hiện diện và tiếp cận các mỏ dầu tại Guyana.

Tỷ phú này nhấn mạnh rằng khi nắm giữ cả hai khu vực này, phía Mỹ sẽ kiểm soát hơn một nửa trữ lượng dầu mỏ của toàn thế giới. Đây là một kịch bản gây bất lợi nghiêm trọng cho các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ khác, trong đó có Liên bang Nga.

Ông Deripaska cho rằng kế hoạch của Mỹ là đảm bảo giá dầu của Nga không vượt quá ngưỡng 50 USD một thùng. Nếu kịch bản này xảy ra, mô hình kinh tế hiện tại của Liên bang Nga sẽ bị đe dọa nghiêm trọng.

Áp lực lên mô hình kinh tế nhà nước

Sự sụt giảm giá dầu sẽ khiến mô hình chủ nghĩa tư bản nhà nước của Nga khó có thể duy trì trạng thái như hiện nay. Chính phủ sẽ buộc phải cắt giảm chi phí và loại bỏ các dự án không mang lại hiệu quả trực tiếp.

Vị tỷ phú này nhận định Nga sẽ gặp khó khăn khi tiếp tục thực hiện các dự án quy mô lớn nhưng thiếu năng lực chuyên môn. Đồng thời, việc thiếu sự tham gia của các doanh nghiệp tư nhân cũng là một rào cản lớn.

Ngoài ra, chính quyền Nga có thể sẽ gây áp lực lớn lên các doanh nghiệp tư nhân. Bắt đầu từ năm nay, khối doanh nghiệp này sẽ trở thành đối tượng đóng góp thuế chính cho ngân sách liên bang.

Sản xuất dầu mỏ tại Venezuela. Ảnh: CNBCfm.

Thực trạng biến động giá dầu và dự báo ngân sách

Vào tháng 11, giá xuất khẩu trung bình của dầu Nga vào khoảng 45 USD mỗi thùng. Tuy nhiên, đến tháng 12, con số này đã giảm sâu xuống chỉ còn 34 USD.

Trước bối cảnh đó, Ngân hàng Trung ương Nga đã đưa ra cảnh báo về việc cắt giảm ngân sách. Cơ quan này cũng đề xuất xem xét lại mức giá dầu cơ sở trong quy tắc ngân sách cho những năm tới.

Các mục tiêu giá dầu trong ngân sách Nga hiện được thiết lập như sau:

• Năm 2025: Giá dầu cơ sở được tính ở mức 60 USD mỗi thùng.
• Năm hiện tại: Mức giá được ấn định là 59 USD mỗi thùng.
• Lộ trình tương lai: Giá dự kiến giảm mỗi năm 1 USD, xuống còn 55 USD vào năm 2030.

Các dự báo trái chiều từ giới chuyên gia quốc tế

Bộ Phát triển Kinh tế Nga dự báo giá dầu Brent trung bình giai đoạn 2026-2028 sẽ ở mức 70-72 USD mỗi thùng. Họ hy vọng mức chiết khấu của dầu Urals so với dầu Brent sẽ giảm dần từ 12 USD xuống còn 7 USD vào năm 2028.

Tuy nhiên, ước tính ngắn hạn từ Bộ Năng lượng Mỹ lại đưa ra cái nhìn bi quan hơn. Họ cho rằng một thùng dầu Brent sẽ giảm xuống 55 USD ngay trong quý đầu tiên và duy trì mức này suốt năm 2026.

Nhiều tổ chức tài chính quốc tế cũng đưa ra các mức dự báo thấp cho năm nay:

• Goldman Sachs: Dự báo giá dầu trung bình ở mức 56 USD mỗi thùng.
• ING: Dự báo mức giá khoảng 57 USD mỗi thùng.
• Citi: Đưa ra con số lạc quan hơn một chút ở mức 62 USD.
• Viện Nghiên cứu Năng lượng Oxford: Dự báo ở mức 65 USD mỗi thùng.

Với mức chiết khấu hiện tại, giá dầu của Nga trong kịch bản tốt nhất cũng chỉ nhỉnh hơn 50 USD một chút. Điều này gây lo ngại về khả năng bù đắp thâm hụt nguồn thu từ dầu khí của Bộ Tài chính Nga.

Viễn cảnh u ám cho nguồn thu dài hạn

Nhà kinh tế Nga Kirill Rodionov cảnh báo kịch bản tiêu cực có thể xảy ra ngay từ quý 1 năm 2026. Để tránh khủng hoảng, ngành dầu khí cần giảm mức chiết khấu và tăng sản lượng, nhưng điều này đòi hỏi Nga phải thoát khỏi sự cô lập quốc tế.

Dự báo ngân sách dài hạn của Chính phủ Nga cho thấy doanh thu từ dầu khí có thể giảm hơn một nửa vào năm 2042. Tỷ trọng này sẽ giảm từ 4% hiện nay xuống chỉ còn 1,9% GDP.

Đây sẽ là mức thấp nhất kể từ đầu những năm 2000. Trong một diễn biến liên quan, Tổng thống Mỹ Donald Trump xác nhận việc bắt giữ và đưa nhà lãnh đạo Venezuela ra khỏi quốc gia này là kết quả của một chiến dịch đặc biệt.

Vũ Bình Minh - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC

---