Norman, một thành viên của Trung đoàn Hệ thống Không người lái Lava của Ukraine chụp ảnh cùng máy bay không người lái trinh sát Leleka, có khả năng bay xa tới 120 km và quay trở lại căn cứ. Ảnh Observer
Giữa vùng chiến sự khốc liệt ở đông bắc Ukraine, một ngôi trường bỏ hoang thời Liên Xô đã trở thành pháo đài của quân Nga.
Khoảng 10 binh sĩ Nga cố thủ bên trong Trường Trung học Kindrashivska, gần thành phố Kupiansk, vị trí chiến lược mà Moscow đang nỗ lực tái chiếm kể từ khi bị Ukraine đẩy lùi vào năm 2022.
Theo Observer, trong nhiều tuần, lực lượng Ukraine đã tìm mọi cách để đánh bật đối phương. Drone ném bom hạng nặng, drone cảm tử FPV và pháo binh liên tục được huy động nhưng đều không thể phá vỡ hệ thống phòng thủ kiên cố bên trong tòa nhà.
Trước thế bế tắc, Bộ chỉ huy Lữ đoàn Khartiia quyết định tung vào trận "vũ khí bí mật" - Trung đoàn Lava, đơn vị chuyên tác chiến bằng robot mới được thành lập.
Cuộc tấn công không bóng người
Điều khiến chiến dịch này gây chấn động không phải là quy mô mà là cách thức tiến hành.
Thay vì đưa bộ binh áp sát mục tiêu, Ukraine triển khai một đội hình robot chiến đấu gồm phương tiện mặt đất không người lái (UGV), drone cảm tử và drone trinh sát.
Dẫn đầu là chiếc Thor 800 - phương tiện bốn bánh chuyên vượt địa hình được gắn súng phóng lựu chống tăng RPG. Đi cùng là hai robot cảm tử mang theo lượng lớn thuốc nổ.
Toàn bộ đội hình được điều khiển từ cách tiền tuyến hàng chục km thông qua các bộ điều khiển tương tự tay cầm chơi game.
Mất hơn 5 giờ đồng hồ di chuyển trên địa hình phủ đầy tuyết, vượt qua dây thép gai, vật cản và các khu vực nguy hiểm, đội robot cuối cùng cũng tiếp cận được mục tiêu.
Thời tiết khắc nghiệt với tuyết rơi dày và tầm nhìn gần như bằng không đã vô tình tạo thành lớp ngụy trang hoàn hảo, giúp các robot tránh được sự phát hiện của drone Nga.
Khi màn đêm buông xuống, một robot tiến sát cửa sổ bị vỡ của ngôi trường rồi kích nổ.
Tiếp đó, chiếc Thor 800 liên tục khai hỏa đạn RPG vào tòa nhà trong khi các drone trên không truyền hình ảnh trực tiếp về sở chỉ huy.
Những vụ nổ liên tiếp đã kích hoạt kho đạn bên trong công trình, tạo ra phản ứng dây chuyền dữ dội.
Chỉ trong thời gian ngắn, một phần lớn tòa nhà bị san phẳng, khói đen bốc lên nghi ngút giữa nền tuyết trắng.
Theo Lữ đoàn Khartiia, 10 binh sĩ Nga cố thủ trong cứ điểm đã thiệt mạng. Điều đáng chú ý là không có bất kỳ binh sĩ Ukraine nào trực tiếp tham gia trận đánh.
Ukraine trở thành cường quốc drone
Chiến dịch tại Kupiansk được xem là bước tiến mới trong chiến lược "robot hóa chiến tranh" của Ukraine.
Nếu trước đây robot chủ yếu được sử dụng cho nhiệm vụ vận chuyển hàng hóa hoặc trinh sát, thì nay chúng đã trực tiếp tham gia các chiến dịch tấn công và giành lại lãnh thổ.
Theo Bộ Quốc phòng Ukraine, số lượng nhiệm vụ sử dụng phương tiện mặt đất không người lái đã tăng từ khoảng 2.900 nhiệm vụ vào cuối năm ngoái lên hơn 9.000 nhiệm vụ chỉ sau vài tháng.
Song song với đó, ngành công nghiệp quốc phòng Ukraine hiện sản xuất khoảng 4 triệu drone mỗi năm, đưa nước này trở thành một trong những trung tâm phát triển công nghệ không người lái lớn nhất thế giới.
Các chuyên gia quân sự nhận định sự kết hợp giữa drone trên không và robot mặt đất đang tạo ra một mô hình tác chiến hoàn toàn mới, giúp Ukraine giảm đáng kể thương vong trong bối cảnh nước này vẫn đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhân lực.
Cuộc đua công nghệ giữa Nga và Ukraine
Tuy nhiên, những người trực tiếp vận hành các hệ thống robot lại tỏ ra thận trọng trước các nhận định cho rằng công nghệ có thể nhanh chóng thay đổi cục diện cuộc chiến.
Theo các thành viên Trung đoàn Lava, Nga cũng đang phát triển rất mạnh các hệ thống drone và tác chiến điện tử.
Hiện nay, dọc theo tiền tuyến đã xuất hiện cái gọi là "vùng chết" kéo dài hàng chục km, nơi bất cứ phương tiện nào di chuyển cũng có thể trở thành mục tiêu của drone đối phương.
Một sĩ quan Ukraine cho biết đơn vị của họ mất tới 70% số drone được triển khai do bị bắn hạ hoặc vô hiệu hóa bằng các biện pháp gây nhiễu điện tử của Nga.
"Chúng tôi liên tục cải tiến công nghệ và Nga cũng làm điều tương tự. Đây là một cuộc đua không có điểm dừng", một thành viên đơn vị Lava nói.
Robot chưa thể thay thế hoàn toàn con người
Dù chiến dịch Kupiansk được ca ngợi là bước ngoặt trong chiến tranh công nghệ cao, các chỉ huy Ukraine thừa nhận những cuộc tấn công hoàn toàn bằng robot vẫn còn rất hiếm.
Chi phí lớn, địa hình phức tạp và nguy cơ bị drone FPV tấn công khiến việc triển khai các chiến dịch như vậy trên quy mô rộng vẫn là thách thức lớn.
Hiện nay, phần lớn robot mặt đất của Ukraine vẫn được sử dụng để vận chuyển đạn dược, tiếp tế hoặc sơ tán thương binh khỏi các khu vực nguy hiểm.
Đối với quân đội Ukraine, đó cũng là một trong những giá trị lớn nhất của công nghệ này.
Trong cuộc chiến kéo dài sang năm thứ năm, nơi cả hai bên đều chịu tổn thất nặng nề về nhân lực, những cỗ máy không người lái đang dần đảm nhận các nhiệm vụ nguy hiểm nhất trên chiến trường, giúp giảm thương vong và mở ra một chương mới của chiến tranh hiện đại.
Ý kiến bạn đọc