Tại một bang thuộc miền đông nước Đức, nơi từng là lãnh thổ cộng sản, viễn cảnh một chiến thắng vang dội của phe cực hữu trong cuộc bầu cử cấp bang đang khiến nhiều người nhập cư không khỏi lo lắng.
Họ đang rục rịch chuẩn bị hành lý, bất an trước lời đe dọa về một "chiến dịch trục xuất và tái di cư" mà đảng Sự lựa chọn thay thế cho nước Đức (AfD) đã công bố.
Chỉ còn một tuần nữa, đảng AfD, vốn nổi tiếng với lập trường chống nhập cư, bài Hồi giáo và thân Nga, được dự đoán sẽ giành chiến thắng lịch sử tại bang nhỏ Saxony-Anhalt.
Thậm chí, họ còn nuôi hy vọng lần đầu tiên giành được đa số để thành lập chính phủ điều hành bang.
Nỗi sợ hãi lan rộng
Đây là một kịch bản đầy rẫy bất an đối với bác sĩ tim mạch Ayman Alyoussef, người Syria nhập cư, hiện là trưởng khoa tại một bệnh viện ở thị trấn Quedlinburg xinh đẹp. Ông Alyoussef đã bày tỏ một cảm xúc chung: “Tôi lo sợ rằng sự thù ghét người nước ngoài sẽ lan rộng.”
Photo by Ronny HARTMANN / AFP)
Ông Alyoussef đến Đức vào năm 2014 và hiện đã là công dân Đức. Ông kể rằng mình luôn được bệnh nhân và đồng nghiệp chào đón. Tuy nhiên, đôi khi, ông vẫn phải đối mặt với thái độ thù địch trên đường phố, tương tự như vợ và con gái ông, những người thường đeo khăn trùm đầu Hồi giáo.
“Có những bệnh nhân lên cơn đau tim vào lúc 3 giờ sáng. Tôi đã giúp họ vượt qua cơn nguy kịch cấp tính,” ông Alyoussef chia sẻ với AFP. “Sau đó, họ rất biết ơn khi nhận ra rằng một người nước ngoài đã cứu giúp họ.”
Ông nói thêm:
“Nhưng ngoài đường, họ không biết tôi là bác sĩ tim mạch. Họ nghĩ tôi chỉ là một người nước ngoài đang nhận trợ cấp từ thành phố. Đó là lý do tại sao họ nói rằng họ không muốn một người như tôi ở đây. Đó chính là vấn đề.”
Rất nhiều cư dân sinh ra ở nước ngoài có chung những trải nghiệm và nỗi sợ hãi tương tự.
Tuần trước, khoảng 150 nhà hàng, quán ăn nhanh và tiệm cắt tóc do người nhập cư điều hành tại thủ phủ Magdeburg đã tạm thời đóng cửa. Đây là hành động nhằm phản đối điều mà họ cảnh báo là một bầu không khí ngày càng bài ngoại.
Tổ chức hỗ trợ người tị nạn (Refugee Council) cho biết nhiều người nhập cư đã báo cáo về “những trải nghiệm phân biệt chủng tộc và bị loại trừ xã hội”. Những cuộc thảo luận về trục xuất hàng loạt đã làm dấy lên “sự sợ hãi và bất an” ngày càng tăng trong cộng đồng.
Cuộc sống 'bốc cháy'
Cảm giác này cũng được chia sẻ bởi Rezwaan Talash, 24 tuổi, một người nhập cư Afghanistan. Anh đến Đức sáu năm trước và hiện đang làm việc tại một cửa hàng sửa chữa máy tính ở Magdeburg. “Liệu cuộc sống của tôi có còn như bây giờ không, đó là một câu hỏi và một nỗi sợ hãi luôn ám ảnh tôi,” anh nói với AFP.
Talash, người cũng tình nguyện tham gia một nhóm hỗ trợ người nhập cư, cho biết: “Từ hiệp hội của chúng tôi, khá nhiều người từ Saxony-Anhalt gần đây đã chuyển đi. Họ lo ngại rằng nơi đây có thể không an toàn cho chúng tôi sau cuộc bầu cử.”
Anh chia sẻ thêm: “Chúng tôi không muốn tất cả những gì mình đã nỗ lực đạt được cho đến nay – bắt đầu một cuộc sống yên bình, tốt đẹp ở đây – bỗng chốc tan biến.”
Ứng cử viên hàng đầu của AfD, Ulrich Siegmund, người mong muốn trở thành thủ hiến bang, đã cam kết sẽ trục xuất tất cả người nước ngoài không có tư cách pháp lý “ngay từ phút đầu tiên” nhậm chức.
Photo by Jens SCHLÜTER / AFP
Phát biểu với AFP vào thứ bảy tại một sự kiện vận động tranh cử, ông Siegmund nhấn mạnh rằng đảng của ông muốn trục xuất “những người đang ở đây bất hợp pháp, những người phải rời khỏi đất nước”. Ông cũng khẳng định “nhập cư hợp pháp dựa trên các tiêu chí nghiêm ngặt… sẽ không phải là vấn đề”.
Chia rẽ xã hội và kinh tế
Dù kết quả cuộc bầu cử chủ nhật tới có ra sao, những lời lẽ gay gắt trong chiến dịch tranh cử đã làm sâu sắc thêm “sự chia rẽ xã hội,” Mamad Mohamad nhận định. Ông là ứng cử viên của đảng Xanh cánh tả, người gần đây đã phát tờ rơi bên ngoài một trung tâm văn hóa Hồi giáo ở thành phố Halle.
“Có những người muốn nói chuyện với chúng tôi và có câu hỏi, nhưng cũng có những người đi ngang qua và buông lời lăng mạ hoặc la hét vào chúng tôi,” ông nói với AFP.
Ông Mohamad, một người Kurd theo đạo Yazidi, đến Đức từ Syria vào năm 1996 khi mới 16 tuổi. Ông cho biết mình và các đồng nghiệp “luôn phải để mắt đến nơi chúng tôi đang ở, người chúng tôi đang nói chuyện và đảm bảo không bao giờ đi một mình.”
“Chúng tôi luôn đi theo nhóm ba hoặc bốn người khi vận động tranh cử trong thành phố,” ông nói.
Photo by Edouard MERLO / AFP
Các nhà kinh tế cảnh báo rằng chiến dịch chống người nhập cư của AfD, ngoài những tổn thất về mặt con người, còn là một đòn tự sát về kinh tế đối với bang nhỏ này. Saxony-Anhalt đã mất gần một phần tư dân số kể từ khi nước Đức thống nhất vào năm 1990.
“Ngày nay, cứ hai người rời khỏi lực lượng lao động thì chỉ có một người gia nhập – một khoảng trống mà cư dân của Saxony-Anhalt và các khu vực lân cận không thể tự mình lấp đầy,” Sven Schulze, ứng cử viên của đảng CDU bảo thủ, cho biết.
AfD đã đề xuất giải quyết cuộc khủng hoảng dân số bằng “tiền thưởng trẻ sơ sinh” cho các bậc cha mẹ người Đức và tìm cách thu hút người Đức sống ở nước ngoài quay trở lại. Tuy nhiên, các nhà tuyển dụng cho biết họ đã và đang gặp khó khăn trong việc tìm kiếm nhân viên có trình độ.
“Saxony-Anhalt chắc chắn gặp vấn đề trong việc tìm kiếm nhân tài trẻ,” Matthias Herberg, ông chủ cửa hàng IT của Talash, nói. “Nhiều người rời khỏi bang. Nhiều học sinh tốt nghiệp không có trình độ lý tưởng.”
Ông Herberg khẳng định: “Những người có trình độ tốt và có xuất thân nhập cư hoàn toàn có thể lấp đầy những khoảng trống này.”
Việc đẩy người nhập cư đi sẽ đặc biệt ảnh hưởng đến lĩnh vực y tế của bang, nơi hàng ngàn bác sĩ và y tá là người nước ngoài. Giám đốc bệnh viện Quedlinburg, Matthias Voth, chia sẻ: “Nếu không có những đồng nghiệp có trình độ cao gốc nước ngoài, chúng tôi sẽ không thể hoạt động. Tôi sẽ phải đóng cửa bệnh viện.”
Tương lai nào cho người nhập cư?
Bác sĩ Alyoussef cho biết ông muốn ở lại nhưng vẫn để ngỏ các lựa chọn. “Tôi có hộ chiếu Đức, và gia đình tôi cũng vậy,” ông nói. “Tôi có thể làm việc ở bất cứ đâu – không chỉ ở Saxony-Anhalt hay các bang khác, mà còn ở các quốc gia khác nữa.”
Ông kết luận: “Nếu tôi cảm thấy sự thù ghét đang lan rộng ở đây, thì đó là lúc tôi sẽ rời đi, tôi sẽ không tiếp tục nữa.”
Tình hình tại Saxony-Anhalt phản ánh một cuộc đấu tranh rộng lớn hơn ở Đức và châu Âu, nơi các chính sách nhập cư và sự trỗi dậy của các đảng cực hữu đang định hình lại cục diện chính trị và xã hội.
Quyết định của cử tri tại bang này sẽ không chỉ ảnh hưởng đến tương lai của hàng ngàn người nhập cư mà còn là một phép thử quan trọng đối với sự gắn kết và các giá trị của một xã hội đa văn hóa.
Phạm Hương - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
