Nếu Tổng thống Mỹ rump thực hiện ý định rút bớt tầm ảnh hưởng của Mỹ tại NATO, người châu Âu muốn bộ máy quân sự của liên minh vẫn có thể tiếp tục vận hành. Họ không muốn rơi vào thế bị động nếu người dẫn đầu bấy lâu nay quyết định rời bỏ cuộc chơi. Đây là một cuộc chạy đua với thời gian để củng cố khả năng tự cường của lục địa già.
Các quan chức ngoại giao và quân sự tại châu Âu đang thảo luận về tương lai của liên minh
Nỗi lo từ những tuyên bố của Washington
Ngòi nổ cho sự chuẩn bị này không chỉ đến từ một bài phát biểu đơn lẻ mà là cả một hệ thống quan điểm nhất quán. Trong một cuộc phỏng vấn vào tháng 3 với tờ The Telegraph, Tổng thống Donald Trump đã gọi NATO là một "con hổ giấy". Ông nhấn mạnh rằng việc rời khỏi liên minh là điều "không cần phải cân nhắc lại", một tuyên bố gây chấn động.
Đối với lãnh đạo các quốc gia có chung đường biên giới với Nga, những lời này không khác gì một hồi còi báo động không kích. Nó không còn là những câu khẩu hiệu vận động tranh cử xa vời mà đã trở thành mối đe dọa trực diện. Sự tin tưởng vào chiếc ô hạt nhân và sự bảo hộ của Mỹ đang bị lung lay hơn bao giờ hết.
Tái cấu trúc hệ thống chỉ huy và hậu cần
Một dự án âm thầm đã được khởi động nhằm giúp các chính phủ châu Âu gắn kết sâu hơn vào cấu trúc chỉ huy của NATO. Mục tiêu là để các tướng lĩnh châu Âu có thể tiếp quản ngay lập tức nếu các sĩ quan Mỹ rút lui. Họ đang rà soát lại toàn bộ hệ thống để đảm bảo không xảy ra hỗn loạn trong kịch bản xấu nhất.
Các nội dung trọng yếu đang được xem xét bao gồm:
- Ai sẽ là người điều hành hệ thống phòng không và tên lửa bảo vệ Ba Lan cùng các nước vùng Baltic.
- Cách thức kiểm soát các hành lang tiếp viện để đưa xe tăng và binh sĩ về phía đông một cách nhanh nhất.
- Quyền sở hữu và vận hành các bản đồ hậu cần, đường ống nhiên liệu và mạng lưới liên lạc chiến lược.
- Duy trì khả năng phản ứng nhanh khi xảy ra xung đột vũ trang thực sự trên thực địa.
Sự chuyển mình của nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz
Đức, quốc gia vốn được coi là "người khổng lồ do dự" trong vấn đề an ninh, giờ đây đã chính thức nhập cuộc. Trong nhiều năm, Berlin luôn phản đối bất kỳ kế hoạch quốc phòng nào chỉ dành riêng cho châu Âu. Họ lo ngại điều đó sẽ chọc giận Washington hoặc gây chia rẽ sâu sắc trong nội bộ liên minh.
Hiện nay, dưới sự lãnh đạo của Thủ tướng Friedrich Merz, các quan chức Đức đang tích cực ủng hộ việc đưa nhiều người châu Âu hơn vào các vị trí chỉ huy then chốt. Berlin đang chuẩn bị cho một tương lai mà vai trò của Mỹ sẽ nhỏ dần và thiếu tính dự báo hơn. Đây là một sự thay đổi tư duy mang tính lịch sử của nền kinh tế lớn nhất châu Âu.
Nỗ lực ngoại giao của Tổng thư ký Mark Rutte
Tân Tổng thư ký NATO, ông Mark Rutte, đang nỗ lực thực hiện một sứ mệnh ngoại giao cực kỳ khó khăn. Trước công chúng, ông luôn khẳng định Mỹ vẫn là một phần không thể tách rời của liên minh quân sự này. Thậm chí, ông còn ghi nhận công lao của Tổng thống Donald Trump trong việc thúc đẩy các đồng minh tăng chi tiêu quốc phòng.
Tuy nhiên, đằng sau những cánh cửa đóng kín tại Washington, tình hình lại mang một sắc thái hoàn toàn khác. Các báo cáo cho thấy ông Rutte đã có những cuộc thảo luận rất thẳng thắn tại Nhà Trắng về các kịch bản tồi tệ nhất. Câu hỏi đặt ra là NATO sẽ ra sao nếu vị Tổng thống Mỹ thực sự thực hiện những lời đe dọa của mình.
Xung đột lợi ích và phép thử lòng trung thành
Những quyết định gần đây của Tổng thống Donald Trump đang làm nới rộng thêm khoảng cách giữa hai bờ Đại Tây Dương. Vào cuối tháng 2, khi Mỹ triển khai các chiến dịch không kích nhắm vào Iran và phong tỏa các cảng liên quan đến eo biển Hormuz, châu Âu đã không vội vã ủng hộ. Sự thận trọng này đã vấp phải phản ứng gay gắt từ phía Nhà Trắng.
Chính quyền Mỹ bắt đầu đưa ra những cảnh báo về việc trừng phạt các quốc gia "thiếu hợp tác". Họ để ngỏ khả năng rút quân khỏi các nước này để chuyển sang những đồng minh trung thành hơn như Ba Lan hay Romania. Thông điệp được đưa ra rất rõ ràng: lòng trung thành cá nhân với Tổng thống mới là yếu tố quyết định nơi quân đội Mỹ đồn trú.
Cuộc đua với thời gian và bóng ma từ Moscow
Dù có những rào cản pháp lý ngăn cản Tổng thống Mỹ đơn phương rút khỏi NATO, nhưng sự "phá hoại ngầm" vẫn là nỗi lo lớn. Một vị Tổng thống có thể làm rỗng các cam kết, trì hoãn việc tiếp viện hoặc xem Điều 5 chỉ là một lời gợi ý thay vì một lời hứa sắt đá. Tại Estonia hay Lithuania, ranh giới giữa lý thuyết và thực tế sinh tồn là rất mong manh.
Các cơ quan an ninh cảnh báo rằng Nga có thể bắt đầu thử thách lãnh thổ của NATO sớm nhất là vào năm 2027. Trong khi đó, kế hoạch tái vũ trang của châu Âu phải đến giữa những năm 2030 mới có thể lấp đầy các lỗ hổng năng lực lớn. Điều này tạo ra một "khoảng trống an ninh" kéo dài gần một thập kỷ đầy rủi ro.
Câu hỏi cuối cùng vẫn là: Nếu Tổng thống Donald Trump ra lệnh cho Mỹ lùi lại vào thời khắc đen tối nhất của châu Âu, liệu phần còn lại của liên minh có đủ sức để tiến lên phía trước? Châu Âu đang đặt cược rằng họ buộc phải sẵn sàng cho kịch bản đó, bởi không còn lựa chọn nào khác để bảo vệ sự tồn vong của chính mình.
Thành Lộc - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
- Báo điện tử tại Đức từ năm 1995 -
TIN NHANH | THỰC TẾ | TỪ NƯỚC ĐỨC
