Hội nghị khí hậu Liên Hợp Quốc COP31 tại Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ, tiếp tục đàm phán sau thời hạn kết thúc dự kiến ngày 21/11. Các quốc gia chưa thống nhất được tuyên bố chung, chủ yếu do bất đồng về lộ trình giảm phụ thuộc vào than đá, dầu mỏ và khí đốt.
Liên minh châu Âu (EU) muốn văn kiện cuối cùng thể hiện cam kết mạnh mẽ hơn trong quá trình chuyển đổi khỏi nhiên liệu hóa thạch. Tuy nhiên, một số quốc gia lo ngại những cam kết quá chặt chẽ sẽ ảnh hưởng đến an ninh năng lượng và tăng trưởng kinh tế. Tranh cãi về tài chính khí hậu cũng khiến quá trình thương lượng thêm phức tạp.

Bất đồng về tương lai của nhiên liệu hóa thạch
Trọng tâm tranh luận tại COP31 là cách các quốc gia giảm sử dụng những nguồn năng lượng phát thải khí nhà kính lớn. Than đá, dầu mỏ và khí đốt vẫn giữ vai trò quan trọng trong hệ thống năng lượng của nhiều nước.
EU muốn tuyên bố chung xác lập định hướng rõ ràng hơn về chuyển đổi năng lượng. Điều này đồng nghĩa với việc các quốc gia cần thể hiện cam kết giảm dần sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.
Tuy nhiên, không phải nước nào cũng sẵn sàng chấp nhận một lộ trình chung với những yêu cầu chặt chẽ. Một số chính phủ lo ngại quá trình chuyển đổi quá nhanh có thể gây sức ép lên nguồn cung năng lượng.
An ninh năng lượng là vấn đề đặc biệt nhạy cảm đối với những quốc gia còn phụ thuộc lớn vào than đá, dầu mỏ và khí đốt. Nếu giảm sử dụng các nguồn nhiên liệu này mà chưa có phương án thay thế phù hợp, nguy cơ thiếu hụt năng lượng có thể gia tăng.
Chi phí chuyển đổi cũng là một thách thức. Việc phát triển năng lượng tái tạo, nâng cấp lưới điện và thay đổi hạ tầng công nghiệp đòi hỏi nguồn vốn lớn. Những khác biệt về năng lực tài chính khiến các quốc gia khó thống nhất tốc độ thực hiện.
Tranh cãi về trách nhiệm tài chính khí hậu
Ngoài vấn đề nhiên liệu hóa thạch, nguồn tài chính hỗ trợ các nước đang phát triển cũng là điểm bất đồng tại hội nghị.
Những quốc gia này cần nguồn lực để chuyển đổi hệ thống năng lượng và ứng phó với tác động của biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, khả năng tự huy động vốn và đầu tư của mỗi nước rất khác nhau.
Chuyển đổi năng lượng không chỉ đòi hỏi xây dựng các nhà máy điện sạch. Nhiều quốc gia còn phải đầu tư vào hệ thống truyền tải, lưu trữ điện và công nghệ mới.
Trong khi đó, ứng phó với biến đổi khí hậu còn bao gồm những khoản chi nhằm giảm thiệt hại do thiên tai và các hiện tượng thời tiết cực đoan. Những nhu cầu này tạo thêm áp lực lên ngân sách của các nước có nguồn lực hạn chế.
Vì vậy, vấn đề tài chính không đơn thuần là tìm kiếm thêm tiền đầu tư. Các bên còn phải thống nhất cách huy động, phân bổ và bảo đảm nguồn hỗ trợ cho quá trình chuyển đổi.
Khó khăn trong việc xây dựng tuyên bố chung
Đàm phán khí hậu của Liên Hợp Quốc đòi hỏi sự đồng thuận giữa nhiều quốc gia có lợi ích và điều kiện phát triển khác nhau. Một tuyên bố chung vì thế phải cân bằng giữa mục tiêu giảm phát thải và những quan ngại về kinh tế, năng lượng.
EU muốn ngôn từ trong văn kiện thể hiện rõ định hướng giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Ngược lại, những nước lo ngại về an ninh năng lượng không muốn chấp nhận các cam kết có thể hạn chế khả năng sử dụng những nguồn nhiên liệu hiện có.
Sự khác biệt này khiến các bên chưa thể hoàn tất văn kiện vào thời hạn dự kiến. Việc hội nghị phải kéo dài cho thấy những bất đồng về chính sách năng lượng và trách nhiệm tài chính vẫn là trở ngại lớn trong đàm phán khí hậu quốc tế.
Các cuộc thương lượng tiếp tục tại Antalya
Tính đến ngày 21/11/2026, COP31 chưa đạt được thỏa thuận cuối cùng. Các đoàn đại biểu tiếp tục thương lượng nhằm tìm kiếm tiếng nói chung về những vấn đề còn tranh cãi.
Kết quả đàm phán sẽ quyết định mức độ rõ ràng của các cam kết trong tuyên bố chung. Hai vấn đề then chốt vẫn là lộ trình chuyển đổi khỏi nhiên liệu hóa thạch và nguồn tài chính dành cho các nước đang phát triển.
Thời điểm kết thúc hội nghị và nội dung thỏa thuận cuối cùng hiện chưa được xác định.
Thu Hà - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC


