Dân biểu Cộng hòa Mike Turner ngày 18 tháng 10 năm 2026 kêu gọi Quốc hội Hoa Kỳ mở cuộc điều tra về việc hệ thống liên lạc vệ tinh Starlink của SpaceX bị giảm tốc độ tại Ukraine. Sự gián đoạn này ảnh hưởng đến khả năng điều khiển máy bay không người lái và các hoạt động phòng thủ của quân đội Ukraine.
Phát biểu trong chương trình “Face the Nation” của CBS với phóng viên Margaret Brennan, ông Turner cho rằng cần xác định ai đứng sau sự cố. Ông cũng muốn làm rõ liệu có viên chức nào can thiệp vào hoạt động của hệ thống hay không.
Chính phủ phủ nhận ra lệnh giảm tốc độ
Ngoại trưởng Marco Rubio trước đó đã phủ nhận mọi nghi vấn hướng về Tòa Bạch Ốc. Ông khẳng định không có ai trong chính phủ Hoa Kỳ ra lệnh giảm tốc độ Starlink.
“Chúng tôi không liên quan gì đến chuyện đó. Hoa Kỳ không ra lệnh giảm tốc độ Starlink. Chuyện đó bằng cách nào đó đã xảy ra. Nhưng theo những gì tôi được biết, hệ thống đã được khôi phục,” ông Rubio nói tối thứ Bảy.
Starlink là hệ thống liên lạc vệ tinh do SpaceX, công ty của Elon Musk, điều hành. Ukraine dùng dịch vụ này để duy trì liên lạc và hỗ trợ điều khiển máy bay không người lái trong chiến tranh với Nga.
Tuần qua, tốc độ hoạt động của hệ thống giảm rõ rệt. Một số chức năng quân sự không thể vận hành bình thường. Nguyên nhân cụ thể vẫn chưa được xác nhận.
Quốc hội cần điều tra chính thức
Khi được hỏi liệu lời giải thích rằng sự cố xảy ra tự nhiên có đủ để đáp ứng trách nhiệm giám sát của Quốc hội, ông Turner trả lời dứt khoát: “Hoàn toàn không. Đây là một vấn đề cần được điều tra. Cần phải có một cuộc điều tra của Quốc hội.”
Ông Turner nhắc lại rằng trước đây đã có những trường hợp chuyển giao vũ khí cho Ukraine bị gián đoạn. Ngân khoản viện trợ không đến nơi. Hoạt động chia sẻ tình báo cũng từng gặp trở ngại.
Theo ông, có khả năng một số cá nhân không được công khai danh tính trong Ngũ Giác Đài đã can thiệp vào các hoạt động này. Ông cho rằng cần xác định những người liên quan, vì bất kỳ quyết định nào làm gián đoạn hỗ trợ quân sự đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sinh mạng.
“Tính mạng con người đang gặp nguy hiểm,” ông Turner nhấn mạnh. Ông cho biết đã có trường hợp thiệt mạng khi các hoạt động hỗ trợ bị gián đoạn. Vì vậy, nếu có hành vi cố ý cản trở, phải xác định nguyên nhân và người chịu trách nhiệm.
Tình trạng phục vụ chưa đồng đều
Dân biểu Turner dẫn thông tin từ Viện Nghiên cứu Chiến tranh và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy. Cả hai bên ghi nhận tình trạng hoạt động không đồng đều của hệ thống vào ngày Chủ nhật.
Một số khu vực được cho là đã khôi phục dịch vụ. Những khu vực khác vẫn có thể chưa sử dụng được đầy đủ. Điều này khiến câu hỏi về mức độ và thời điểm khôi phục trở nên cấp thiết hơn.
Ông Turner nhấn mạnh rằng sự gián đoạn diễn ra ngay trong lãnh thổ Ukraine. Đó là nơi quân đội nước này đang cố gắng bảo vệ đất nước trước các cuộc tấn công của Nga.
Đối với ông, khả năng tiếp cận hệ thống liên lạc vệ tinh là một phần thiết yếu trong hỗ trợ của Hoa Kỳ dành cho Ukraine. Dịch vụ cần được khôi phục hoàn toàn để quân đội Ukraine tiếp tục thực hiện nhiệm vụ phòng thủ.
Giới hạn giữa doanh nghiệp và quốc phòng
Trong cuộc phỏng vấn, bà Brennan cũng đề cập lập trường công khai của Elon Musk đối với Tổng thống Zelenskyy. Bà cho biết Musk không ủng hộ Zelenskyy và từng tuyên bố trên mạng xã hội rằng ông không muốn Starlink được dùng cho các hoạt động quân sự mang tính tấn công.
Câu hỏi đặt ra là ranh giới giữa quyền quyết định của một doanh nghiệp thương mại và trách nhiệm của chính phủ Hoa Kỳ đối với các hệ thống phục vụ quốc phòng.
Ông Turner trả lời rằng các hoạt động đang được đề cập diễn ra trong lãnh thổ Ukraine. Mục đích là bảo vệ quốc gia này trước các cuộc tấn công của Nga, chứ không phải tấn công ra bên ngoài Ukraine.
Ông nhấn mạnh đây là vấn đề phòng thủ. Quyết định chính sách cho phép Ukraine sử dụng hệ thống liên lạc quân sự để tự vệ đã được chính phủ Hoa Kỳ xác lập.
Bà Brennan tiếp tục nêu thực tế rằng các bên dường như chưa xác định rõ ai chịu trách nhiệm. Những lời giải thích khác nhau liên quan đến Bộ Chiến tranh, Elon Musk và SpaceX vẫn chưa làm sáng tỏ nguyên nhân khiến hệ thống hoạt động bất thường.
Trọng tâm là Starshield
Sau đó, ông Turner làm rõ rằng ông đang nói đến Starshield, hệ thống liên lạc vệ tinh phục vụ mục đích quân sự theo hợp đồng của chính phủ Hoa Kỳ, chứ không chỉ dịch vụ Starlink thương mại.
Theo ông, chính sách sử dụng Starshield nhằm hỗ trợ Ukraine phòng thủ trong lãnh thổ của mình đã được quyết định. Tuy nhiên, các phúc trình mà ông nhận được cho thấy khả năng tiếp cận hệ thống này đã bị gián đoạn.
Ông Turner khẳng định cần mở cuộc điều tra để tìm hiểu vì sao Starshield không hoạt động đầy đủ theo nhiệm vụ đã giao. Ông cũng yêu cầu khôi phục hoàn toàn khả năng sử dụng hệ thống cho Ukraine.
Trong phần cuối cuộc trao đổi, ông tiếp tục nhấn mạnh rằng Starshield là công cụ hỗ trợ Ukraine chống lại các cuộc tấn công của Nga ngay trên lãnh thổ nước này. Vấn đề không chỉ nằm ở một sự cố kỹ thuật, mà ở việc bảo đảm các cam kết hỗ trợ quốc phòng được thực hiện đầy đủ.
Cuộc tranh luận cho thấy khoảng trống trách nhiệm giữa chính phủ, nhà thầu quốc phòng và doanh nghiệp công nghệ có thể tạo ra hậu quả thực tế trên chiến trường. Khi hệ thống liên lạc trở thành một phần của năng lực phòng thủ, bất kỳ gián đoạn nào cũng cần được giải thích rõ ràng và xử lý nhanh chóng.
Lê Hải Yến - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo: Breitbart News, CBS Face the Nation
