Iran rơi vào trạng thái tê liệt hoàn toàn khi bị cắt đứt internet sang ngày thứ năm

Mạng lưới truyền thông và internet bị tê liệt hoàn toàn

Tổ chức giám sát mạng NetBlocks xác nhận Iran vẫn đang bị ngắt kết nối hoàn toàn khỏi mạng internet toàn cầu. Hàng triệu người dân không thể truy cập thông tin hoặc liên lạc với gia đình để kiểm tra tình hình an toàn của người thân.

Không chỉ internet quốc tế, ngay cả mạng lưới "internet nội địa" vốn chỉ cho phép truy cập các trang web được chính quyền phê duyệt cũng bị vô hiệu hóa tại nhiều khu vực.

Hậu quả của việc phong tỏa thông tin này bao gồm:

• Người dân không thể tiếp cận các nguồn tin tức độc lập về tình hình đất nước.
• Các ứng dụng nhắn tin và mạng xã hội bị chặn hoàn toàn, khiến việc tổ chức đời sống bị gián đoạn.
• Hoạt động liên lạc nội bộ và quốc tế của người dân bị cắt đứt nghiêm trọng.
• Nguy cơ bạo lực gia tăng khi các hành vi trấn áp không bị giám sát bởi dư luận quốc tế.

Việc phong tỏa thông tin diễn ra đúng vào thời điểm cao điểm của các cuộc biểu tình. Nhiều chuyên gia lo ngại rằng đây là bước đi nhằm che giấu những hành động bắt bớ hàng loạt và bạo lực từ lực lượng an ninh. Tuy nhiên, một số hình ảnh hiếm hoi về các cuộc xuống đường vẫn được truyền ra ngoài nhờ hệ thống internet vệ tinh Starlink.

Đám đông người dân tập trung đông đúc tại một khu vực công cộng ở Iran trong những ngày biểu tình căng thẳng.

Nguy cơ về các phiên tòa xét xử và án tử hình chớp nhoáng

Chính quyền Iran đã chính thức thông báo kế hoạch xử tử sớm những người bị cáo buộc là "kẻ cầm đầu bạo loạn". Các phiên tòa này thường diễn ra trong thời gian cực ngắn và bị cáo buộc thiếu các tiêu chuẩn pháp lý cơ bản nhất. Một trong những trường hợp gây phẫn nộ là Erfan Soltani, một thanh niên 26 tuổi vừa bị tuyên án tử hình.

Theo các tổ chức nhân quyền, quy trình xét xử Erfan Soltani có nhiều điểm đáng quan ngại:

• Nạn nhân hoàn toàn không được quyền tiếp cận luật sư để bào chữa cho mình.
• Phiên tòa diễn ra chớp nhoáng mà không có bằng chứng cụ thể và không có quyền kháng cáo.
• Gia đình nạn nhân chỉ được phép thăm gặp con em mình trong khoảng thời gian ngắn ngủi 10 phút.
• Lệnh hành quyết dự kiến được thực hiện bằng hình thức treo cổ vào ngày 14 tháng 1 năm 2026.

Để đối phó với dư luận, chính quyền cũng đã tổ chức các màn diễu hành tuyên truyền ủng hộ chế độ Hồi giáo trên các tuyến phố chính ở Tehran. Tuy nhiên, quy mô của các cuộc tuần hành này khá khiêm tốn khi chỉ có chưa đến 10.000 người tham dự. Điều này cho thấy sự chia rẽ sâu sắc trong lòng xã hội Iran hiện nay.

Một nhóm người tham gia vào các hoạt động trên đường phố Iran giữa thời điểm an ninh được thắt chặt tối đa.

Nền kinh tế quốc gia đứng trước ngưỡng cửa đổ vỡ

Việc cắt đứt internet không chỉ nhằm mục đích an ninh mà còn trực tiếp khiến nền kinh tế Iran rơi vào trạng thái đóng băng. Toàn bộ hệ thống ngân hàng, máy rút tiền ATM và các phương thức thanh toán điện tử đều đã ngừng hoạt động. Nhiều doanh nghiệp tư nhân và cơ quan nhà nước đã phải thông báo đóng cửa vì không thể thực hiện các giao dịch cơ bản.

Những tác động kinh tế nặng nề có thể kể đến như:

• Chuỗi cung ứng hàng hóa bị đứt gãy do hệ thống điều phối logistics bị vô hiệu hóa.
• Nhiều hãng hàng không quốc tế đã thông báo tạm dừng các chuyến bay đến Iran do lo ngại về an toàn bay và thông tin liên lạc.
• Người dân gặp khó khăn trong việc mua sắm nhu yếu phẩm khi các cửa hàng không thể xử lý thanh toán.

Trong khi đó, Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei đã đưa ra những tuyên bố đanh thép nhằm bảo vệ quan điểm của chính quyền.

Ông yêu cầu các lực lượng chức năng phải mạnh tay để "đưa những phần tử gây hại trở lại đúng vị trí".

Trái ngược với quan điểm đó, Thái tử Reza Pahlavi khẳng định phong trào này là một cuộc cách mạng quốc gia và người dân sẵn sàng kiểm soát các đô thị lớn.

Tính đến thời điểm hiện tại, các nhóm nhân quyền ước tính đã có ít nhất 200 người thiệt mạng, bao gồm cả 8 trẻ em. Hàng nghìn người bị thương và hơn 10.000 người đã bị bắt giữ trong các đợt trấn áp.

Bất chấp nỗ lực của truyền thông nhà nước nhằm giảm nhẹ mức độ nghiêm trọng, những thông tin rò rỉ vẫn cho thấy một cuộc khủng hoảng xã hội sâu sắc đang diễn ra tại Iran.

Lê Hải Yến - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC

Theo AP/BBC