Liên minh Châu Âu (EU) đang đứng trước khả năng phải trì hoãn việc triển khai hệ thống ủy quyền du lịch ETIAS (European Travel Information and Authorisation System) đến năm 2027. Ban đầu, kế hoạch này dự kiến sẽ đi vào hoạt động vào cuối năm 2026.
Thông tin này được đưa ra dựa trên nhiều báo cáo, cho thấy những vấn đề và sự chậm trễ trong việc triển khai hệ thống kiểm soát biên giới sinh trắc học EES (Entry/Exit System) trong năm nay là nguyên nhân chính.
Việc EU có thể trì hoãn kế hoạch ra mắt ETIAS đã thu hút sự chú ý lớn từ dư luận, đặt ra nhiều câu hỏi về tương lai của việc đi lại trong khối.
ETIAS là gì và ai sẽ bị ảnh hưởng?
ETIAS là gì? Đây là một hệ thống yêu cầu du khách từ các quốc gia được miễn thị thực phải điền một mẫu đơn trực tuyến. Đơn này bao gồm thông tin cá nhân, hộ chiếu và các chi tiết liên quan đến an ninh.
Sau khi hoàn tất, du khách sẽ phải trả một khoản phí 20 euro để nhận được giấy phép du lịch. Giấy phép này sẽ được liên kết với hộ chiếu của người sở hữu, có giá trị lên đến ba năm và cho phép thực hiện nhiều chuyến đi trong thời gian đó.
Nhiều quốc gia khác cũng đã áp dụng các hệ thống tương tự, như Mỹ với ESTA hay Anh với ETA. Những du khách miễn thị thực đến từ các nước như Anh, Mỹ, Canada, Úc, cùng với hầu hết các quốc gia Mỹ Latinh, sẽ cần có giấy phép ETIAS trước khi đến EU.
Những trục trặc của EES: Cội nguồn của sự chậm trễ
Dù trang web chính thức của ETIAS vẫn ghi nhận thời gian khởi động là 'quý cuối năm 2026', nhưng một tờ báo Anh đã đưa tin rằng việc triển khai ETIAS 'khó có thể diễn ra trong năm nay'. Tờ báo này mô tả việc ra mắt hệ thống kiểm soát biên giới điện tử EES riêng biệt là 'hỗn loạn' và đã gây ra nhiều gián đoạn cho các chuyến thăm đến khối.
Trước đó, Ủy ban Châu Âu từng từ chối tạm ngừng các biện pháp kiểm soát biên giới mới của hệ thống EES. Theo đó, hầu hết du khách ngoài EU phải trải qua kiểm tra biên giới sinh trắc học.
Ủy ban thừa nhận hệ thống 'chưa hoàn hảo' nhưng khẳng định việc tạm ngừng hoàn toàn là 'không cần thiết' và 'không thể thực hiện'.
Vì sao EU phải thận trọng?
Trong một bức thư gửi các hãng hàng không, ủy viên phụ trách các vấn đề nội vụ EU, Magnus Brunner, cho rằng phần lớn các vấn đề tại cửa khẩu không liên quan đến EES. Thay vào đó, chúng xuất phát từ các yếu tố như thiếu nhân sự hoặc cơ sở hạ tầng không đầy đủ.
Tuy nhiên, các quan chức EU đã phải xem xét lại lộ trình triển khai ETIAS sau những vấn đề phát sinh từ EES. Cơ quan chịu trách nhiệm thực hiện quy trình ủy quyền du lịch đã ngầm thừa nhận rằng việc ra mắt vào năm 2026 không còn khả thi.
Theo các báo cáo, các quan chức sẽ nhóm họp vào tháng 9 để thảo luận về lịch trình triển khai mới, với đầu năm 2027 là một trong những lựa chọn đang được cân nhắc. Hiện tại, cả Ủy ban Châu Âu lẫn cơ quan phụ trách ETIAS đều chưa đưa ra bình luận chính thức về những thông tin này.
Mối lo ngại chính đằng sau khả năng trì hoãn này là việc khởi động một hệ thống mới khi EES vẫn đang đối mặt với các vấn đề kỹ thuật và vận hành. Một nguồn tin cho rằng, ưu tiên hàng đầu phải là khắc phục các sự cố của EES trước khi triển khai ETIAS.
Những bằng chứng gián tiếp cũng củng cố thông tin về sự chậm trễ. Trang web của ETIAS cũng nêu rõ rằng 'Liên minh Châu Âu sẽ thông báo về ngày cụ thể khởi động ETIAS vài tháng trước khi ra mắt'. Tuy nhiên, cho đến nay, chưa có thông tin nào như vậy được công bố, trong khi 'quý cuối năm 2026' đang đến rất gần.
Bản thân hệ thống EES ban đầu cũng được lên kế hoạch khởi động vào năm 2022, nhưng đã bị trì hoãn nhiều lần và chỉ đang dần đi vào hoạt động.
Ai sẽ được miễn trừ?
Ước tính khoảng 1,4 tỷ du khách miễn thị thực đến EU sẽ phải đăng ký ETIAS khi hệ thống này cuối cùng đi vào hoạt động.
Ngay cả sau khi ETIAS chính thức khởi động, một giai đoạn chuyển tiếp ít nhất sáu tháng cũng được lên kế hoạch. EU cho biết 'du khách nên nộp đơn xin giấy phép du lịch trong giai đoạn này, nhưng những người chưa có sẽ không bị từ chối nhập cảnh nếu họ đáp ứng các điều kiện nhập cảnh còn lại'.
Nhóm đối tượng chính bị ảnh hưởng sẽ là khách du lịch. Tuy nhiên, quy định này cũng áp dụng cho những người đến Châu Âu để thăm gia đình hoặc các chuyến đi ngắn khác, bao gồm cả chủ sở hữu nhà thứ hai không có thị thực.
Cần lưu ý rằng ETIAS sẽ không áp dụng cho những người không phải cư dân EU nhưng đang sinh sống tại các quốc gia EU. Ví dụ, công dân Anh có thẻ cư trú hợp lệ tại Pháp hoặc Áo chỉ cần xuất trình thẻ đó tại biên giới.
Ngoài ra, ETIAS cũng không cần thiết cho những du khách ngoài EU phải có thị thực để đi vào khu vực Schengen, chẳng hạn như công dân Ấn Độ.
Việc liên tục trì hoãn các hệ thống kiểm soát biên giới và ủy quyền du lịch mới của EU cho thấy những thách thức đáng kể trong việc hài hòa hóa an ninh và thuận tiện đi lại trên quy mô lớn.
Trong bối cảnh các vấn đề kỹ thuật và vận hành vẫn còn đó, việc đảm bảo một quá trình chuyển đổi suôn sẻ và công bằng cho hàng tỷ du khách sẽ là ưu tiên hàng đầu.
Hy vọng rằng, những cuộc họp sắp tới sẽ mang lại một lộ trình rõ ràng và khả thi hơn cho tương lai của ETIAS, tránh làm gián đoạn trải nghiệm du lịch của nhiều người.
Vũ Bình Minh - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Ý kiến bạn đọc