Tổng thống Nga Putin không có kế hoạch phát biểu thường niên trước Quốc hội Liên bang trong năm 2026.
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov xác nhận thông tin này ngày 25/10/2026, khiến đây là năm thứ hai liên tiếp người đứng đầu Nhà nước Nga không thực hiện nghĩa vụ hiến định này.
Trả lời hãng tin nhà nước RIA Novosti, ông Peskov nói rằng việc phát biểu trước Quốc hội Liên bang “không được lên kế hoạch” cho đến cuối năm. Khi được hỏi về thời điểm cụ thể, ông cho biết Tổng thống sẽ thực hiện “khi ông ấy thấy phù hợp”.
Nghĩa vụ hiến định bị bỏ ngỏ
Điều 84, khoản “e” của Hiến pháp Liên bang Nga quy định Tổng thống phải gửi thông điệp thường niên tới Quốc hội Liên bang về tình hình đất nước và các định hướng chính sách đối nội, đối ngoại. Đây là văn bản có tính chất định hướng, thường nêu ưu tiên kinh tế, xã hội, an ninh và quan hệ đối ngoại của Nga trong năm tới.
Thông điệp thường niên thường được xem là dịp quan trọng để chính quyền Nga công bố các mục tiêu lớn. Trước đây, các bài phát biểu này có thể kéo dài hàng giờ và thường được truyền hình trực tiếp trên các kênh truyền hình quốc gia.
Tuy nhiên, Điện Kremlin không giải thích lý do Tổng thống Putin một lần nữa không thực hiện nghĩa vụ này. Người phát ngôn Peskov cũng không nêu mốc thời gian thay thế, ngoài tuyên bố rằng bài phát biểu sẽ diễn ra khi Tổng thống cân nhắc là cần thiết.
Hai năm liên tiếp vắng mặt
Lần gần nhất ông Putin đọc thông điệp trước Quốc hội Liên bang là ngày 29/2/2024, chỉ ít lâu trước cuộc bầu cử tổng thống Nga. Sau cuộc bầu cử đó, ông bắt đầu nhiệm kỳ tổng thống thứ năm.
Năm 2025, ông Putin cũng không phát biểu thông điệp thường niên. Việc tiếp tục bỏ qua hoạt động này trong năm 2026 khiến đây là lần đầu tiên một tổng thống Nga bỏ phát biểu thường niên trong hai năm liên tiếp.
Đây không phải lần đầu tiên thông điệp thường niên bị hoãn hoặc không tổ chức. Trước năm 2025, ông Putin đã không đọc thông điệp trong các năm 2017 và 2022. Năm 2022, sau khi Nga phát động chiến tranh quy mô lớn tại Ukraine, bài phát biểu thường niên cũng không được tổ chức.
Theo các nguồn tin Nga, năm 2022 ông Putin giải thích rằng tình hình diễn biến quá nhanh nên khó xác định các kết quả và kế hoạch cụ thể. Thông điệp tiếp theo sau đó được tổ chức vào tháng 2/2023.
Kremlin vẫn chuẩn bị các hoạt động truyền thông khác
Dù không có thông điệp thường niên, ông Peskov cho biết Điện Kremlin đang chuẩn bị cho “họp báo lớn” và chương trình “đường dây nóng” của Tổng thống Putin. Hai hoạt động này thường diễn ra vào tháng 12 hằng năm.
“Đường dây nóng” là hình thức truyền thông đặc trưng của Điện Kremlin, trong đó Tổng thống trả lời câu hỏi từ người dân, phóng viên và quan chức qua điện thoại, tin nhắn hoặc truyền hình trực tiếp. Hình thức này thường được dùng để thể hiện sự gần gũi giữa người lãnh đạo và công chúng.
Tuy nhiên, thông điệp trước Quốc hội Liên bang có vị trí khác. Đây không chỉ là hoạt động truyền thông, mà còn là thủ tục hiến định nhằm trình bày định hướng chính sách của Nhà nước trước cơ quan lập pháp liên bang.
Vì sao bài phát biểu quan trọng
Trong điều kiện Nga đang tiến hành chiến tranh tại Ukraine, chịu nhiều lệnh trừng phạt quốc tế và đối mặt với áp lực kinh tế, một thông điệp thường niên thường được chờ đợi để làm rõ ưu tiên của chính quyền. Các chủ đề có thể gồm ngân sách quốc phòng, chính sách xã hội, sản lượng năng lượng, lao động, dân số và quan hệ với các nước thứ ba.
Việc không tổ chức bài phát biểu khiến các định hướng này không được công bố theo khuôn khổ truyền thống. Điều đó cũng làm giảm cơ hội để chính quyền giải thích công khai về các lựa chọn chính sách trước Quốc hội Liên bang và công chúng.
Trong quá khứ, thông điệp của ông Putin thường được dùng để công bố các sáng kiến lớn. Ví dụ, bài phát biểu tháng 2/2024 diễn ra ngay trước cuộc bầu cử tổng thống và được xem là dịp ông trình bày các ưu tiên cho nhiệm kỳ mới.
Câu hỏi về tính bắt buộc của Hiến pháp
Việc Tổng thống bỏ thông điệp thường niên làm dấy lên câu hỏi về cách hiểu nghĩa vụ hiến định này. Văn bản Hiến pháp dùng cụm từ “thông điệp thường niên”, nhưng Điện Kremlin chưa công bố căn cứ pháp lý cụ thể cho việc hoãn hoặc không tổ chức hoạt động trong hai năm liên tiếp.
Người phát ngôn Peskov không trả lời câu hỏi về việc liệu định dạng thông điệp có thể thay đổi, chẳng hạn thành văn bản gửi tới Quốc hội. Ông nói rằng chưa có quyết định nào về vấn đề này.
Trước đó, vào tháng 8, đại diện Tổng thống tại Quốc hội Liên bang Gary Minkh từng cho rằng cụm từ “thông điệp thường niên” trong Điều 84 Hiến pháp có thể được xem xét xóa bỏ. Thông tin này cho thấy chính quyền Nga đang thảo luận về chính bản chất của nghĩa vụ hiến định này.
Bước tiếp theo
Điện Kremlin chưa công bố ngày tổ chức thông điệp thường niên trong tương lai. Ông Peskov chỉ khẳng định rằng Tổng thống Putin sẽ phát biểu khi thấy phù hợp.
Trong khi đó, các hoạt động giao tiếp công khai thường niên khác của Tổng thống, gồm họp báo lớn và “đường dây nóng”, vẫn được chuẩn bị và dự kiến diễn ra vào tháng 12.
Sự khác biệt giữa việc duy trì các hình thức truyền thông này và việc bỏ thông điệp trước Quốc hội Liên bang cho thấy ưu tiên truyền thông của Điện Kremlin đang thay đổi.
Vũ Bình Minh - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
