Bà Mudra nhấn mạnh rằng bộ máy công lý đang bắt đầu vận hành và mỗi thành viên mới sẽ giúp tăng cường trách nhiệm giải trình. Lời kêu gọi của bà hướng tới việc đoàn kết các quốc gia để tìm lại công bằng cho những tổn thất tại Ukraine.
Danh sách các quốc gia ủng hộ ngày càng mở rộng
Theo thông tin từ bà Mudra, nhóm các quốc gia nòng cốt đang thúc đẩy việc thành lập tòa án bao gồm:
- Costa Rica, Croatia, Estonia và Đức.
- Latvia, Litva, Luxembourg và Moldova.
- Hà Lan, Na Uy, Slovenia và Tây Ban Nha.
- Thụy Điển, Ukraine và Vương quốc Anh.
Theo báo Kyiv Independent, ít nhất 17 quốc gia châu Âu đã bày tỏ sự sẵn sàng tham gia vào tiến trình pháp lý này. Bỉ và Áo cũng đang chuẩn bị các thủ tục cần thiết để gia nhập nhóm nòng cốt trong tương lai gần.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Bỉ khẳng định việc tham gia tòa án không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là một nhu cầu chính trị cấp thiết. Đan Mạch cũng bày tỏ sự ủng hộ tuyệt đối ngay từ những ngày đầu ý tưởng này được đề xuất.
Tòa án và các cơ quan tư pháp: Nga đối mặt với sự phán xét pháp lý trực tiếp từ cộng đồng quốc tế
Mục tiêu pháp lý của tòa án đặc biệt
Tòa án đặc biệt này được thiết lập để đánh giá về mặt pháp lý đối với quyết định phát động tấn công Ukraine. Ý tưởng này đã được thảo luận công khai từ tháng 3 năm 2022 nhằm lấp đầy những khoảng trống pháp lý hiện nay.
Dù Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) có thẩm quyền điều tra các tội ác chiến tranh, cơ quan này lại không thể phán xét trực tiếp về hành vi phát động cuộc chiến. Do đó, một thực thể pháp lý mới là điều cần thiết để xét xử tội danh xâm lược.
Các bước thực thi cụ thể đang dần hoàn thiện
Vào tháng 6 năm 2025, Ukraine và Hội đồng châu Âu đã thống nhất về các điều khoản thành lập tòa án. Trước đó, Nga đã bị loại khỏi hội đồng này vào tháng 3 năm 2022 do những vi phạm nghiêm trọng.
Để tòa án chính thức hoạt động, cần có một quốc gia sở tại và sự đóng góp tài chính từ các nước thành viên. Litva là quốc gia đầu tiên ký kết thỏa thuận hỗ trợ tài chính vào tháng 11 năm 2025.
Sau cuộc họp của các Bộ trưởng Ngoại giao châu Âu vào cuối tháng 3, danh sách các nước tham gia đã được mở rộng đáng kể. Không chỉ giới hạn ở châu Âu, các quốc gia ngoài khu vực như Costa Rica cũng đã chủ động thực hiện bước đi này.
Hà Lan có thể là nơi đặt trụ sở tòa án
Chính phủ Hà Lan đã bày tỏ sự quan tâm đến việc đăng cai tổ chức tòa án đặc biệt xét xử Nga. Một đặc phái viên cho biết các cơ quan chức năng đang khảo sát những địa điểm tiềm năng cho giai đoạn khởi đầu tại quốc gia này.
Các bên liên quan cũng đang khẩn trương chuẩn bị một thỏa thuận chính thức với quốc gia sở tại. Điều này nhằm đảm bảo tính pháp lý và an ninh tuyệt đối cho các phiên tòa trong tương lai.
Dự kiến vào giữa tháng 5 năm 2025, các Bộ trưởng Ngoại giao của Hội đồng châu Âu sẽ họp tại Chisinau, thủ đô của Moldova. Đây sẽ là thời điểm quan trọng để quyết định các bước đi tiếp theo của dự án pháp lý quy mô lớn này.
Vai trò ngày càng lớn của Liên minh châu Âu
Ủy ban châu Âu đã đề xuất tăng cường tầm ảnh hưởng của liên minh đối với hoạt động của tòa án đặc biệt. Liên minh châu Âu (EU) đã tích cực tham gia xây dựng nền tảng pháp lý và thiết lập một trung tâm thu thập bằng chứng tại Hà Lan.
Vào tháng 1 năm 2025, EU đã phân bổ 10 triệu Euro để hỗ trợ các hoạt động chuẩn bị và vận hành ban đầu. Các cuộc thảo luận về việc mở rộng sự tham gia trực tiếp của EU vẫn đang diễn ra hết sức tích cực.
Ukraine đã kiên cường kháng cự kể từ khi Tổng thống Nga Vladimir Putin phát lệnh tấn công vào tháng 2 năm 2022. Việc thành lập tòa án này là nỗ lực mới nhất của quốc tế nhằm tìm lại công lý cho các nạn nhân của cuộc xung đột.
Nguyễn Thanh Bình - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
- Báo điện tử tại Đức từ năm 1995 -
TIN NHANH | THỰC TẾ | TỪ NƯỚC ĐỨC
