Một tàu hải quân di chuyển ở khu vực eo biển Hormuz ngày 1/3/2026. Ảnh: rnz.co.nz
Hãng tin AFP của Pháp hôm 17/4 cho biết vài ngày sau khi Mỹ và Israel phát động chiến tranh chống lại Iran vào ngày 28/2, Tehran đã áp đặt phong tỏa tại eo biển Hormuz - nút thắt hàng hải quan trọng của thế giới - khiến giá năng lượng toàn cầu tăng vọt.
Ngay cả khi một lệnh ngừng bắn mong manh đang được duy trì, Mỹ hiện cũng đang áp đặt phong tỏa riêng đối với các cảng của Iran, bắt đầu từ 21 giờ ngày 13/4, theo giờ Việt Nam.
Các nhà lãnh đạo châu Âu hiện lo ngại rằng nếu tình trạng phong tỏa tiếp diễn, người tiêu dùng sẽ phải gánh chịu hậu quả thông qua lạm phát cao hơn, thiếu hụt lương thực và các chuyến bay bị hủy do thiếu nhiên liệu hàng không.
Các nhà lãnh đạo tham gia cuộc họp cùng ông Starmer và ông Macron từ 12 giờ GMT hôm 17/4, tức 19 giờ cùng ngày, theo giờ Việt Nam, phần lớn diễn ra qua hình thức trực tuyến, dự kiến sẽ kêu gọi khôi phục hoàn toàn quyền tự do hàng hải và giải quyết các hệ quả kinh tế của việc phong tỏa.
Tuy nhiên, theo thư mời từ Điện Elysee mà AFP tiếp cận được, họ cũng sẽ “chuẩn bị triển khai, khi các điều kiện cho phép, một nhiệm vụ quân sự đa quốc gia mang tính phòng thủ nghiêm ngặt nhằm đảm bảo tự do hàng hải”.
Các quan chức nhấn mạnh rằng lực lượng này chỉ được triển khai khi chiến tranh Iran kết thúc. Ông Macron và ông Starmer trước đó cũng đã dẫn dắt các nỗ lực thành lập một lực lượng châu Âu hỗ trợ Ukraine, và lực lượng này cũng chỉ được triển khai khi chiến tranh với Liên bang Nga chấm dứt.
Theo tuyên bố từ Văn phòng Thủ tướng Anh ở số 10 phố Downing, ông Starmer dự kiến sẽ nói tại cuộc họp rằng việc “mở lại eo biển (Hormuz) ngay lập tức và vô điều kiện” là “trách nhiệm toàn cầu”.
Ông Starmer sẽ khẳng định rằng cả ông và ông Macron đều cam kết rõ ràng về việc “thiết lập một sáng kiến đa quốc gia nhằm bảo vệ tự do hàng hải” để trấn an hoạt động vận tải thương mại và hỗ trợ các chiến dịch rà phá thủy lôi.
Một quan chức Pháp giấu tên cho biết các đồng minh cần đảm bảo “có cam kết từ phía Iran là không tấn công các tàu đi qua và cam kết từ phía Mỹ là không phong tỏa bất kỳ tàu nào ra vào eo biển Hormuz”.
Cuộc họp, dự kiến quy tụ khoảng 30 nhà lãnh đạo từ các quốc gia châu Âu cùng với một số nước châu Á và Trung Đông, chủ yếu qua hội nghị trực tuyến, cũng là cơ hội để châu Âu thể hiện vai trò của mình sau khi phần lớn bị Mỹ gạt ra bên lề trong các nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt chiến tranh.
Những nhân vật chủ chốt của Liên minh châu Âu (EU) như Thủ tướng Đức Friedrich Merz và Thủ tướng Italy Giorgia Meloni sẽ tham dự trực tiếp, theo xác nhận từ văn phòng của họ.
Điện Elysee cho biết các cuộc thảo luận sẽ có sự tham gia của “các quốc gia không tham chiến”, đồng nghĩa với việc Iran, Israel và Mỹ sẽ không tham gia.
Vào hôm 16/4, Ngoại trưởng Pháp Jean-Noel Barrot cho biết: “Việc phong tỏa eo biển Hormuz có những hệ quả lớn đối với nền kinh tế toàn cầu, và do đó ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống hàng ngày của người dân Pháp cũng như các doanh nghiệp Pháp”.
Theo Văn phòng Thủ tướng Anh, công tác chuẩn bị đã được tiến hành cho một “nỗ lực quân sự phối hợp ngay khi điều kiện cho phép”. Các chỉ huy quân sự dự kiến sẽ họp vào tuần tới tại trụ sở chỉ huy quân sự của Anh ở Northwood, ngoại ô London, để thảo luận thêm.
Theo phủ Tổng thống Pháp, cuộc họp cũng sẽ đề cập đến tình trạng của hơn 20.000 thuyền viên trên hàng trăm con tàu đang bị mắc kẹt do phong tỏa.
“Mục tiêu của chúng tôi là xây dựng một đề xuất khả thi, về cơ bản là con đường thứ ba giữa áp lực tối đa mà Mỹ từng áp dụng với Iran và việc quay trở lại chiến tranh”, Ngoại trưởng Pháp nói.
Ông Merz, người trước đây tỏ ra dè dặt với việc tham gia bất kỳ sứ mệnh nào liên quan đến Ukraine, cho biết Berlin “về nguyên tắc sẵn sàng tham gia”, nhưng cảnh báo rằng “chúng ta vẫn còn rất xa mới đạt được điều đó”.
Ông Merz cũng cho biết các nhà lãnh đạo sẽ thảo luận về vai trò của Mỹ. Tuy nhiên, quan chức Pháp nhấn mạnh rằng Washington, với tư cách là một bên tham chiến, không nên tham gia vào sứ mệnh này.
- Báo điện tử tại Đức từ năm 1995 -
TIN NHANH | THỰC TẾ | TỪ NƯỚC ĐỨC
