Vladimir Putin vừa có màn trình diễn đầy tự tin trước báo chí hôm 1/9. Ông nói quân đội Nga đang tiến theo đúng kế hoạch ở Donetsk, thậm chí tuyên bố đã chiếm thêm 15 khu định cư với diện tích 270 km2 chỉ trong tháng 8. Nhưng Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) có cách nhìn khác.
Các chuyên gia ISW cho rằng những con số Putin đưa ra phóng đại gấp nhiều lần so với thực tế trên chiến trường. Dữ liệu công khai không hề ủng hộ lời tuyên bố của ông.
Con số thật không giống lời nói
ISW ước tính quân đội Nga chỉ chiếm được 90,35 km2 lãnh thổ trong tháng 8 năm 2026. Con số này thấp hơn nhiều so với mức 505,55 km2 mà họ đạt được cùng kỳ năm 2025.
Trong khi đó, lực lượng Ukraina không hề đứng yên. Họ tổ chức phản công và giải phóng ít nhất 129,81 km2 chỉ riêng trong tháng 8. Nghĩa là, thay vì áp đảo, Nga còn mất đất vào tay đối phương.
15 cái hạn chót, không cái nào hoàn thành
Điểm đáng chú ý nhất trong phân tích của ISW là việc Putin liên tục đặt ra thời hạn cho quân đội chiếm toàn bộ Donetsk. Ông đã đưa ra ít nhất 15 hạn chót khác nhau. Nhưng theo ISW, lực lượng Nga không đáp ứng được bất kỳ hạn chót nào trong số đó.
Không dừng lại ở Donetsk, Putin còn tuyên bố quân Nga đã chiếm được Svyatogorsk. ISW bác bỏ điều này. Theo các nhà phân tích, quân Nga mới tiến đến cách thị trấn khoảng 13 km vào cuối mùa xuân, đầu mùa hè năm 2026. Tuyến phòng thủ của họ còn bị đẩy lùi xa hơn do các đợt phản công của Ukraina gần Lyman.
Tuyên bố về Kharkiv và vụ bao vây ma
Putin cũng khẳng định quân đội của ông đã chiếm được Kazachya Lopan, phía bắc Kharkiv. Giới chức Ukraina bác bỏ ngay lập tức. ISW thậm chí có dữ liệu cho thấy quân Nga chỉ hiện diện trên khoảng 13% diện tích thị trấn.
Một tuyên bố khác còn khó tin hơn. Putin nói quân Nga đã bao vây 13 tiểu đoàn Ukraina, tương đương khoảng 5.000 binh sĩ, ở bờ đông hồ Oskil. ISW không tìm thấy bất kỳ bằng chứng nào về sự hiện diện của lực lượng Nga trong khu vực đó, chứ đừng nói đến chuyện bao vây một lực lượng lớn.
Thừa nhận bất thường
Điều khiến các nhà phân tích chú ý là chính Putin cũng thừa nhận ông chỉ nắm thông tin từ nhiều nguồn khác nhau. Ông nhấn mạnh nhận thức của mình về chiến trường là hoàn toàn khách quan.
ISW cho rằng đây là nỗ lực để Putin thể hiện mình như một nhà lãnh đạo quân sự am hiểu trước công chúng Nga. Nhưng thực tế, nó cho thấy ông nhận ra có một sự đồng thuận rộng rãi rằng các quan chức cấp cao Nga đang phóng đại tình hình.
Sự khác biệt giữa lời nói và số liệu ngày càng lớn. Tốc độ tiến quân của Nga trong tháng 8 có nhỉnh hơn trước, nhưng họ vẫn không thể thực hiện các cuộc diễn tập tác chiến lớn hay phá vỡ hệ thống phòng thủ của Ukraina.
Hệ quả đi kèm là tổn thất nghiêm trọng. Quân đội Nga chịu trung bình 340 thương vong trên mỗi km vuông lãnh thổ chiếm được hoặc thọc sâu. Con số này tăng lên 465 thương vong trên mỗi km vuông khi tính riêng vùng lãnh thổ bị chiếm đóng.
Những con số biết nói đó đang phủ nhận trực tiếp thông điệp chiến thắng mà điện Kremlin cố gắng truyền tải. Liệu những lời tuyên bố hùng hồn có tiếp tục được duy trì khi thực tế chiến trường ngày càng khắc nghiệt? Câu trả lời, theo ISW, là sớm muộn sự thật sẽ lộ diện rõ hơn trước mắt công chúng Nga.
Thành Lộc - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
