Donald Trump và Elon Musk đang phải đối mặt với những sức ép chính trị và pháp lý ngày càng lớn tại Mỹ. Chính quyền Trump đã thất bại trong 26 vụ kiện nhằm yêu cầu các bang cung cấp danh sách cử tri đầy đủ thông tin, trong khi nỗ lực thông qua Đạo luật SAVE cũng vấp phải sự phản đối tại Thượng viện. Cùng lúc đó, Musk chi 158 triệu USD để hỗ trợ ứng viên Cộng hòa Ken Paxton, khoản chi được mô tả là lớn nhất từ trước đến nay của một cá nhân dành cho một ứng viên không tranh cử tổng thống tại Mỹ.
Những diễn biến này cho thấy cả Trump lẫn Musk đều đang phải đối diện với sự phản kháng từ các thiết chế chính trị, hệ thống tư pháp và những lực lượng bảo vệ quyền bầu cử. Tuy nhiên, các tranh chấp chưa khép lại, và những lo ngại về tính toàn vẹn của bầu cử vẫn tiếp tục được đặt ra.
26 vụ kiện về danh sách cử tri đều thất bại
Một trong những điểm nóng là chiến dịch pháp lý của chính quyền Trump nhằm tiếp cận dữ liệu đăng ký cử tri tại các bang. Các vụ kiện yêu cầu cung cấp danh sách cử tri với thông tin đầy đủ, không bị che giấu, để đối chiếu với một cơ sở dữ liệu về quốc tịch. Cơ sở dữ liệu này bị chỉ trích vì độ chính xác không cao, làm dấy lên quan ngại rằng việc sử dụng dữ liệu có thể dẫn đến những kết luận sai lệch về tư cách cử tri.
Theo thông tin được nêu trong các báo cáo về chiến dịch pháp lý, chính quyền Trump đã thua cả 26 vụ kiện nhắm vào các bang. Kết quả này cản trở nỗ lực thu thập dữ liệu trên diện rộng, đồng thời cho thấy các yêu cầu liên quan đến quản lý bầu cử vẫn phải đối mặt với sự xem xét của tòa án.
Tranh chấp không chỉ xoay quanh quyền tiếp cận dữ liệu. Vấn đề cốt lõi còn là cách thông tin cá nhân của cử tri được sử dụng, độ tin cậy của những cơ sở dữ liệu đối chiếu và nguy cơ người đủ điều kiện bỏ phiếu bị nghi ngờ hoặc gặp trở ngại khi thực hiện quyền công dân.
Trong khi đó, các tổ chức dân sự đã tham gia hỗ trợ những quan chức phụ trách bầu cử. Sự hỗ trợ này diễn ra khi các địa phương phải xử lý những yêu cầu pháp lý, bảo vệ quy trình đăng ký và duy trì hoạt động bầu cử theo quy định.
Đạo luật SAVE gặp trở ngại tại Thượng viện
Một thất bại khác của Trump liên quan đến Đạo luật SAVE, sáng kiến nhằm siết chặt các điều kiện đăng ký cử tri. Những người phản đối cảnh báo rằng các yêu cầu bổ sung có thể khiến việc đăng ký trở nên khó khăn hơn đối với những công dân đủ điều kiện, đặc biệt là phụ nữ đã kết hôn nhưng gặp khó khăn trong việc chứng minh danh tính do thay đổi họ tên trên giấy tờ.
Đạo luật này được xem là một nỗ lực quan trọng trong chương trình chính sách về bầu cử của phe ủng hộ Trump. Tuy nhiên, dự luật đã không vượt qua được chiến thuật trì hoãn tranh luận tại Thượng viện do các nghị sĩ Đảng Dân chủ sử dụng. Trở ngại đó khiến nỗ lực thúc đẩy biện pháp mới về đăng ký cử tri không đạt được kết quả như mong muốn.
Cuộc tranh luận phản ánh sự bất đồng sâu sắc giữa hai đảng về cách bảo đảm an ninh bầu cử. Những người ủng hộ việc siết điều kiện đăng ký nhấn mạnh yêu cầu ngăn chặn gian lận, trong khi phe phản đối lo ngại các quy định bổ sung có thể tạo ra rào cản đối với cử tri hợp pháp.
Trump phản ứng, Musk tăng mạnh chi tiêu chính trị
Trước những trở ngại trên, Trump tiếp tục công kích các nhà báo và đưa ra những tuyên bố gây tranh cãi, trong đó có các phát ngôn về bầu cử. Những phản ứng này diễn ra khi các tranh chấp pháp lý và cuộc đấu tranh tại Quốc hội tiếp tục hạn chế khả năng thúc đẩy một số sáng kiến của ông.
Elon Musk lựa chọn một cách can dự khác: sử dụng nguồn lực tài chính để hỗ trợ các ứng viên chính trị. Năm trước, tỷ phú công nghệ này đã rút khỏi hoạt động chính trị thường nhật tại Washington sau giai đoạn nhiều tranh cãi liên quan đến DOGE, sáng kiến gắn với nỗ lực cắt giảm bộ máy và chi tiêu chính phủ.
Tuy nhiên, các báo cáo tài chính tranh cử mới nhất cho thấy Musk tiếp tục tham gia sâu vào chính trường. Ông đã chi 158 triệu USD để ủng hộ Ken Paxton, một chính trị gia Cộng hòa gây nhiều tranh cãi. Theo thông tin được nêu, đây là khoản tiền lớn nhất mà một cá nhân từng chi để hỗ trợ một ứng viên không tranh cử chức tổng thống tại Mỹ.
Quy mô khoản chi cho thấy tiền của các nhà tài trợ giàu có có thể tạo ảnh hưởng đáng kể trong những cuộc đua chính trị. Dù vậy, mức chi lớn tự nó không quyết định kết quả bầu cử, bởi cử tri vẫn là người đưa ra lựa chọn cuối cùng.
Đảng Dân chủ tuyên bố sẽ nhắm tới Musk
Một lý do khiến Musk tiếp tục trở thành tâm điểm là tuyên bố của Đảng Dân chủ về việc tăng cường giám sát tỷ phú này nếu giành quyền kiểm soát Quốc hội. Theo lập trường được nêu, Musk sẽ nằm trong số những mục tiêu ưu tiên của đảng khi xem xét vai trò và ảnh hưởng của các nhân vật giàu có đối với chính sách công.
Tuyên bố này làm gia tăng căng thẳng giữa Musk và phe Dân chủ. Tuy nhiên, việc giám sát cụ thể sẽ được thực hiện theo hình thức nào còn phụ thuộc vào kết quả chính trị, thẩm quyền của Quốc hội và các bước đi được triển khai sau đó.
Đối với Trump, những thất bại tại tòa án và Quốc hội cũng không đồng nghĩa các tranh chấp về bầu cử đã kết thúc. Những bất đồng về danh sách cử tri, điều kiện đăng ký và cách xác định tư cách công dân vẫn có thể tiếp tục trở thành chủ đề tranh luận trong thời gian tới.
Lo ngại về tính toàn vẹn của bầu cử Mỹ
David Becker, giám đốc điều hành Trung tâm Đổi mới và nghiên cứu bầu cử, cảnh báo về nguy cơ các tuyên bố sai lệch xuất hiện ngay trong đêm bầu cử. Ông cho rằng Trump có thể đưa ra những cáo buộc về gian lận và công kích các nhân viên bầu cử trong lúc họ đang thực hiện nhiệm vụ.
Những cáo buộc chưa được chứng minh có thể gây áp lực lên nhân viên bầu cử, làm suy giảm niềm tin của công chúng và khiến việc công bố kết quả trở nên căng thẳng hơn. Vì vậy, việc phân biệt giữa bằng chứng được xác minh, cáo buộc chính trị và kết quả được cơ quan có thẩm quyền công bố vẫn là yêu cầu thiết yếu khi theo dõi bầu cử.
Với Trump, các phán quyết bất lợi và trở ngại lập pháp đang thu hẹp dư địa thực hiện một số mục tiêu liên quan đến bầu cử. Với Musk, khoản chi hàng trăm triệu USD cùng những tuyên bố về hoạt động giám sát trong tương lai khiến vai trò chính trị của ông tiếp tục được chú ý. Những diễn biến tiếp theo sẽ phụ thuộc vào các quyết định của tòa án, Quốc hội, cơ quan bầu cử và lựa chọn của cử tri Mỹ.
Nguyễn Minh Anh - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
