Saudi Arabia đã nối lại xuất khẩu dầu qua đường ống East-West sau khi hoàn tất sửa chữa những hư hại từ vụ tấn công bằng drone ngày 10/9.
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
Tuyến ống dẫn dầu chiến lược này đưa dầu thô từ phía đông đất nước sang cảng Yanbu bên bờ Biển Đỏ, tạo ra lối vận chuyển không phải đi qua eo biển Hormuz.
Động thái diễn ra ngày 28/9, giữa lúc thị trường năng lượng vẫn theo dõi sát rủi ro gián đoạn nguồn cung tại Trung Đông.
Với việc khôi phục cả tuyến East-West lẫn gia tăng hoạt động tại các cảng phía Vịnh Ba Tư, Saudi Arabia có thể đưa lượng xuất khẩu dầu trở lại, thậm chí vượt mức trước khi xung đột làm đảo lộn hoạt động vận tải.
Đây không chỉ là vấn đề kỹ thuật của ngành dầu khí. Khả năng xuất khẩu dầu Saudi Arabia qua nhiều hướng làm suy giảm sức nặng của những đe dọa nhằm vào eo biển Hormuz, tuyến hàng hải vốn có ảnh hưởng lớn đối với dòng chảy năng lượng toàn cầu.
Đường ống East-West trở lại hoạt động
Saudi Aramco đã bắt đầu bơm dầu lên tàu tại Yanbu từ Chủ nhật. Lưu lượng hiện ở mức khoảng 3,5 triệu thùng mỗi ngày, tiến gần công suất vận hành trước vụ tấn công.
Trước khi hạ tầng bị hư hại, đường ống East-West dài khoảng 750 dặm vận chuyển gần 4 triệu thùng dầu mỗi ngày.
Con số này tương đương khoảng 4% nguồn cung dầu toàn cầu, cho thấy vì sao việc tuyến ống ngừng hoạt động từng khiến giới giao dịch và các khách hàng nhập khẩu lo ngại.
Yanbu có ý nghĩa đặc biệt vì nằm ở Biển Đỏ. Dầu từ đây có thể được đưa tới khách hàng mà không cần đi qua Hormuz, cửa ngõ hẹp nối Vịnh Ba Tư với vùng biển mở.
Trong giai đoạn căng thẳng, một tuyến vòng như vậy giúp nhà xuất khẩu lớn nhất thế giới giảm phụ thuộc vào điểm nghẽn hàng hải dễ tổn thương.
Việc nối lại xuất khẩu dầu Saudi Arabia qua East-West cũng cho thấy Riyadh muốn nhanh chóng khôi phục vai trò điều tiết nguồn cung. Thay vì để sự cố kéo dài làm giảm khả năng giao hàng, nước này đang tận dụng mạng lưới cảng và đường ống để đưa dầu trở lại thị trường bằng nhiều lộ trình.
Ras Tanura tăng lượng dầu bốc xếp
Song song với việc mở lại Yanbu, Saudi Arabia còn tăng đáng kể lượng dầu bơm lên tàu tại Ras Tanura. Cảng này nằm ở bờ phía đông, gần tuyến đi qua eo biển Hormuz.
Lượng dầu được bơm lên tàu tại Ras Tanura đã tăng lên khoảng 6,5 triệu thùng mỗi ngày, so với mức 1,5 triệu thùng mỗi ngày vào đầu tháng 9. Mức tăng cho thấy hoạt động xuất khẩu dầu Saudi Arabia không chỉ phục hồi ở một tuyến dự phòng mà còn mở rộng tại đầu mối truyền thống quan trọng nhất của nước này.
- Yanbu hiện bơm khoảng 3,5 triệu thùng dầu mỗi ngày ra Biển Đỏ.
- Ras Tanura đạt khoảng 6,5 triệu thùng dầu mỗi ngày qua hướng Vịnh Ba Tư.
- Đường ống East-West từng vận chuyển gần 4 triệu thùng mỗi ngày trước vụ tấn công.
Nếu hai hướng vận chuyển duy trì được công suất hiện nay, tổng lượng dầu ra thị trường của Saudi Arabia có thể cao hơn giai đoạn trước chiến sự. Triển vọng này mang lại tín hiệu tích cực cho những khách hàng đang lo chi phí năng lượng leo thang và cho các nền kinh tế phụ thuộc vào dầu nhập khẩu.
Giá dầu có cơ sở hạ nhiệt
Thị trường phản ứng nhạy cảm với mọi thông tin liên quan tới khả năng vận chuyển dầu tại Trung Đông. Trước khi Saudi Arabia khôi phục tuyến East-West, giá dầu đã chịu áp lực tăng mạnh, với dầu WTI quanh 93 USD mỗi thùng và dầu Brent khoảng 105 USD mỗi thùng.
Việc dầu có thể rời Saudi Arabia qua cả Biển Đỏ lẫn Hormuz giúp giảm nỗi lo về thiếu hụt nguồn cung tức thời. Khi khối lượng hàng thực tế được đưa lên tàu tăng lên, thị trường có thêm cơ sở để điều chỉnh kỳ vọng về nguy cơ gián đoạn kéo dài.
Tuy vậy, việc giá dầu giảm hay tăng tiếp vẫn phụ thuộc vào mức độ an toàn của các tuyến vận chuyển trong những ngày tới. Các nhà giao dịch không chỉ nhìn vào công suất đường ống, mà còn theo dõi khả năng các cảng, kho chứa, tàu chở dầu và hạ tầng ven biển tiếp tục hoạt động ổn định.
Iran mất dần một đòn bẩy
Eo biển Hormuz từ lâu được xem là một trong những điểm nhạy cảm nhất của thị trường dầu mỏ. Iran có thể sử dụng rủi ro tại khu vực này như một công cụ gây sức ép trong các cuộc đối đầu với Mỹ, bởi một phần lớn dầu xuất khẩu từ vùng Vịnh phải đi qua tuyến đường biển hẹp này.
Khi đường ống East-West vận hành trở lại, Saudi Arabia có thêm khả năng tránh Hormuz cho một phần đáng kể sản lượng. Mỗi tuyến thay thế được khôi phục đồng nghĩa ảnh hưởng của mối đe dọa phong tỏa hoặc gây bất ổn tại Hormuz bị thu hẹp phần nào.
Điều đó không có nghĩa rủi ro đã biến mất. Hormuz vẫn là huyết mạch đối với xuất khẩu dầu của nhiều nước trong khu vực và không thể được thay thế hoàn toàn trong thời gian ngắn. Nhưng với Saudi Arabia, việc phân tán các cửa ngõ xuất khẩu giúp giảm thiệt hại nếu một hướng vận chuyển bất ngờ bị gián đoạn.
Biển Đỏ vẫn là điểm yếu mới
Tuyến ra Yanbu giúp Saudi Arabia tránh eo biển Hormuz, nhưng không phải là con đường hoàn toàn an toàn. Những rủi ro tại Biển Đỏ đang gia tăng khi lực lượng Houthi mở rộng các mối đe dọa đối với hạ tầng năng lượng và hoạt động vận tải có liên quan tới Saudi Arabia.
Điều này đặt Riyadh trước bài toán khó: một mặt cần duy trì dòng dầu qua Yanbu để đa dạng hóa xuất khẩu, mặt khác phải bảo vệ cảng biển, đường ống và các cơ sở hậu cần khỏi nguy cơ bị tấn công. Bất kỳ sự cố mới nào cũng có thể nhanh chóng tác động đến tâm lý thị trường và đẩy chi phí bảo hiểm vận tải lên cao.
Việc Saudi Arabia khôi phục đường ống East-West là bước đi quan trọng để củng cố nguồn cung và hạ bớt sức nóng của giá dầu. Cuộc cạnh tranh kiểm soát các tuyến năng lượng tại Trung Đông chưa có dấu hiệu kết thúc, nhưng Riyadh hiện đã giành lại thêm dư địa để bảo vệ xuất khẩu dầu và giảm bớt áp lực từ eo biển Hormuz.
Thu Phương - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo: Barron's
