Ceuta, vùng đất của Tây Ban Nha nằm trên bờ biển Bắc Phi, đang trở thành tâm điểm của một đợt khủng hoảng di cư quy mô lớn. Chỉ trong vài ngày, hàng chục nghìn người đã tìm cách đổ vào vùng lãnh thổ này, tạo ra áp lực khổng lồ lên hệ thống biên giới của Liên minh châu Âu.
Tình hình leo thang nhanh chóng buộc nhiều quốc gia thành viên phải đưa ra phản ứng cứng rắn. Từ việc tạm đình chỉ hiệp định tự do đi lại đến việc tăng cường kiểm soát tại các cửa khẩu, cuộc khủng hoảng này không còn là câu chuyện riêng của Madrid mà đã trở thành thách thức chung của toàn khối.
Ý tái áp dụng kiểm soát biên giới với Tây Ban Nha
Bộ Nội vụ Ý vừa chính thức công bố quyết định đình chỉ hiệp định Schengen đối với Tây Ban Nha. Động thái này đồng nghĩa với việc cảnh sát Ý sẽ kiểm tra hộ chiếu toàn bộ hành khách trên các chuyến bay và tuyến đường biển giữa hai nước.
Biện pháp dự kiến có hiệu lực vào cuối tuần và kéo dài trong một tháng. Dù Ý và Tây Ban Nha không có chung đường biên giới trên bộ, quyết định này vẫn tạo ra một ranh giới kiểm soát mới trên không và trên biển.
Lực lượng biên phòng Ý sẽ tập trung vào các cuộc kiểm tra có mục tiêu, đặc biệt với công dân nước thứ ba nhập cảnh từ Tây Ban Nha. Mục tiêu được nêu rõ là ngăn chặn người di cư bất hợp pháp lợi dụng tuyến đường này để vào sâu trong lòng châu Âu.
Meloni cảnh báo cứng rắn
Thủ tướng Giorgia Meloni nhiều lần nhấn mạnh lập trường không khoan nhượng của Rome trước vấn đề di cư. Trên nền tảng X, bà tuyên bố: “Ý sẽ không đứng ngoài cuộc.” Bà còn mô tả hình ảnh tại Ceuta là tình trạng nhập cư bất hợp pháp ngoài tầm kiểm soát, đồng thời gọi đây là mối đe dọa cụ thể đối với an ninh biên giới châu Âu.
Hiệp định Schengen vốn được thiết kế để xóa bỏ kiểm soát biên giới nội bộ giữa các nước thành viên. Tuy nhiên, hiệp định cũng cho phép các quốc gia tạm thời tái áp dụng kiểm soát khi xảy ra khủng hoảng an ninh hoặc di cư. Việc Ý viện dẫn điều khoản này cho thấy mức độ nghiêm trọng mà Rome nhìn nhận cuộc khủng hoảng hiện tại.
Pháp siết chặt biên giới phía nam
Không chỉ Ý, Pháp cũng nhanh chóng phản ứng. Bộ trưởng Nội vụ Laurent Nuñez đã ra chỉ thị tăng cường kiểm soát tại biên giới với Tây Ban Nha. Ông cho biết các biện pháp kiểm tra đã được triển khai trong những tháng gần đây, nhưng sẽ tiếp tục được thắt chặt hơn nữa.
Quan chức Pháp cam kết sẽ không ngần ngại áp dụng thêm các biện pháp mới nếu phát hiện bất kỳ dấu hiệu di chuyển nào của người di cư hướng về lãnh thổ Pháp.
EU đề nghị hỗ trợ khẩn cấp cho Madrid
Cao ủy phụ trách vấn đề di cư của Liên minh châu Âu, Magnus Brunner, cho biết EU sẵn sàng tăng cường hỗ trợ Tây Ban Nha, bao gồm cả việc điều động lực lượng Frontex, để kiểm soát tình hình.
Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cũng bày tỏ quan ngại sâu sắc. Bà khẳng định: “Chúng ta không thể cho phép bất cứ ai vào EU mà không tuân thủ các quy định của chúng ta.” Bà kêu gọi hành động ngay lập tức để ngăn chặn các vụ vượt biên nguy hiểm, đồng thời vạch trần và trấn áp các mạng lưới buôn người.
Đức nhấn mạnh bảo vệ biên giới bên ngoài
Thủ tướng Đức Friedrich Merz cũng lên tiếng về cuộc khủng hoảng tại Ceuta. Ông nhấn mạnh việc bảo vệ vững chắc biên giới bên ngoài của EU là ưu tiên sống còn.
Phát biểu tại Phủ Thủ tướng, ông Merz nói: “Tôi kỳ vọng rõ ràng rằng tất cả các quốc gia thành viên EU sẽ thực hiện nghĩa vụ này một cách nghiêm túc.” Ông cũng cho biết Đức đang giữ liên hệ chặt chẽ với chính phủ Tây Ban Nha để theo dõi diễn biến.
Nhà lãnh đạo Đức hoan nghênh ý định của Tây Ban Nha không cho phép người di cư bất hợp pháp vào lục địa châu Âu. Ông đồng thời kỳ vọng Morocco sẽ nhanh chóng nhận lại công dân của mình.
Ngoại trưởng Johann Wadephul cũng bày tỏ lo ngại khi mô tả tình hình ở Ceuta là đáng báo động. Ông nhấn mạnh việc bảo vệ biên giới bên ngoài là yếu tố then chốt đối với sự ổn định của toàn khối.
Vì sao Ceuta lại trở thành điểm nóng?
Những ngày qua, Ceuta chứng kiến hàng chục nghìn người, trong đó có trẻ em, đổ về vùng đất nhỏ bé này. Đáng buồn thay, ít nhất 57 người đã thiệt mạng do đuối nước khi cố bơi qua eo biển để đến được Ceuta.
Nguyên nhân chính xác của làn sóng di cư vẫn chưa được xác định hoàn toàn. Chính quyền Morocco giữ im lặng trong khi giới phân tích đưa ra nhiều giả thuyết.
Một trong những yếu tố được nhắc đến nhiều nhất là phán quyết mới của Tòa án Tối cao Tây Ban Nha. Theo đó, người di cư bị chặn bắt trên biển không thể bị trả về Morocco ngay lập tức. Điều này có thể đã tạo ra một khoảng trống pháp lý mà nhiều người tận dụng để vượt biên.
Các tin đồn về việc mở cửa biên giới cũng lan truyền mạnh mẽ trên mạng xã hội. Không ít người đã mạo hiểm tính mạng với hy vọng tìm kiếm một cuộc sống tốt hơn ở châu Âu.
Đây không phải lần đầu tiên Ceuta rơi vào khủng hoảng. Năm 2021, khoảng 8.000 người đã tìm cách từ Morocco tiến vào vùng lãnh thổ này chỉ trong vài ngày. Ceuta rõ ràng là một điểm nóng di cư mang tính chu kỳ.
Cuộc khủng hoảng lần này một lần nữa phơi bày bài toán khó mà châu Âu đang phải đối mặt. Việc Ý và Pháp siết chặt kiểm soát có thể làm giảm áp lực trước mắt, nhưng về lâu dài, cần một chiến lược chung nhất quán.
Châu Âu không thể chỉ giải quyết bằng cách đóng cửa biên giới. Vấn đề cốt lõi nằm ở việc xử lý những nguyên nhân gốc rễ của di cư: xung đột, nghèo đói và biến đổi khí hậu. Chỉ khi các quốc gia thành viên cùng hành động trên tinh thần đoàn kết, EU mới có thể vừa giữ vững an ninh biên giới, vừa bảo vệ được các giá trị nhân đạo mà khối theo đuổi.
Phạm Hương - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Ý kiến bạn đọc