Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã tới Kyiv vào sáng 4.10.2026 trong một chuyến thăm được giữ kín vì lý do an ninh. Ngay sau khi ông đặt chân tới thủ đô Ukraine, còi báo động không kích vang lên, các vụ nổ xuất hiện trên bầu trời thành phố và nguy cơ chiến tranh một lần nữa hiện diện rất gần.
Một drone Nga được cho là đã tấn công khu vực tuyến đường trên cầu Bắc bắc qua sông Dnipro, khiến hai người bị thương. Mảnh vỡ từ một mục tiêu bị bắn hạ cũng rơi xuống mái của một khu nhà dân cư. Cùng thời điểm, thành phố Sumy ở đông bắc Ukraine bị tấn công bằng bom lượn, làm năm người bị thương.
Những diễn biến đó khiến chuyến công du của Friedrich Merz mang ý nghĩa vượt xa khuôn khổ một cuộc gặp ngoại giao thông thường. Ông đến Kyiv để tái khẳng định sự ủng hộ của Đức, trong khi chính thủ đô Ukraine lại trở thành mục tiêu của các đợt tấn công.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy (ở giữa) và Thủ tướng Đức Friedrich Merz phát biểu trước giới truyền thông, phía sau là tòa nhà Học viện Khoa học Quốc gia bị hư hại sau cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Nga, tại Kyiv, Ukraine, Chủ nhật, ngày 4 tháng 10 năm 2026. (Ảnh AP/Evgeniy Maloletk
Chuyến thăm không dừng lại vì cảnh báo không kích
Dù tình hình an ninh căng thẳng, chương trình làm việc của Thủ tướng Đức vẫn được tiếp tục. Friedrich Merz đã gặp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky để thảo luận về hỗ trợ quân sự, năng lực phòng không, bảo vệ hạ tầng thiết yếu và triển vọng hợp tác quốc phòng giữa hai nước.
Hai nhà lãnh đạo cũng tới thăm tòa nhà của Viện Hàn lâm Khoa học Ukraine, nơi từng bị phá hủy trong một cuộc tấn công trước đó. Sau đó, họ đến Quảng trường Maidan để tưởng niệm những người Ukraine đã thiệt mạng trong chiến tranh.
Việc lựa chọn các địa điểm này cho thấy chuyến đi không chỉ xoay quanh những tuyên bố chính trị. Nó đặt trọng tâm vào hậu quả cụ thể của cuộc chiến đối với đời sống dân sự, di sản khoa học, cơ sở hạ tầng và ký ức của xã hội Ukraine.
Sức ép tại Berlin không làm thay đổi lập trường
Chuyến thăm Kyiv diễn ra khi Friedrich Merz cũng đang đối mặt với giai đoạn khó khăn trong chính trường Đức. Chỉ vài tuần trước đó, kết quả bầu cử bang Sachsen-Anhalt đã gây sức ép đáng kể lên CDU, khi AfD đạt thắng lợi lớn.
Trong liên minh CDU/CSU, một số ý kiến công khai đặt câu hỏi về năng lực lãnh đạo của Thủ tướng Đức. Truyền thông Đức từng sử dụng cụm từ “Der Kanzler wackelt”, hàm ý vị thế của ông Merz đang bị lung lay.
Trong bối cảnh đó, Friedrich Merz có thể chọn cách tiếp cận thận trọng hơn với hồ sơ Ukraine. Ông có thể giảm mức độ cam kết để tránh tranh luận trong nước, nhất là khi nền kinh tế, đời sống xã hội và sự trỗi dậy của AfD tiếp tục tạo sức ép lên chính phủ liên bang.
Tuy nhiên, ông lựa chọn xuất hiện tại Kyiv và đưa ra các cam kết mới. Đó là lựa chọn cho thấy chính sách ủng hộ Ukraine của Đức không bị gác lại chỉ vì những khó khăn chính trị trước mắt tại Berlin.
Cam kết hỗ trợ quân sự và phục hồi năng lượng
Tại Kyiv, Đức cam kết giải ngân 1 tỷ euro viện trợ quân sự cho Ukraine. Berlin cũng dành thêm 350 triệu euro để hỗ trợ sửa chữa và tái thiết hệ thống năng lượng bị phá hủy trong các đợt tấn công của Nga.
Nguồn điện, hệ thống sưởi và các hạ tầng dân sự thiết yếu vẫn là mục tiêu dễ bị tổn thương khi mùa lạnh đến gần. Khoản hỗ trợ mới vì thế không chỉ mang ý nghĩa phục hồi kỹ thuật, mà còn liên quan trực tiếp đến điều kiện sinh hoạt của người dân Ukraine.
Đức và Ukraine cũng muốn mở rộng hợp tác trong lĩnh vực sản xuất drone, tên lửa và công nghệ quốc phòng. Trọng tâm đáng chú ý là việc phát triển hàng nghìn drone đánh chặn nhằm đối phó với các loại drone tốc độ cao được Nga sử dụng trong chiến tranh.
Hai bên còn hướng tới nghiên cứu, phát triển và sản xuất những hệ thống vũ khí có tầm bắn trên 1.000 km. Đây là dấu hiệu cho thấy hợp tác không chỉ dừng ở việc chuyển giao viện trợ, mà đang dịch chuyển sang mô hình cùng phát triển năng lực quốc phòng lâu dài.
- 1 tỷ euro viện trợ quân sự mới từ Đức cho Ukraine
- 350 triệu euro dành cho sửa chữa và tái thiết hệ thống năng lượng
- Hợp tác sản xuất drone, tên lửa và công nghệ quốc phòng
- Ưu tiên drone đánh chặn để đối phó drone tốc độ cao
- Định hướng phát triển vũ khí có tầm bắn trên 1.000 km
Thông điệp trực tiếp gửi tới Moskva
Điểm nhấn của chuyến đi không chỉ nằm ở những con số viện trợ. Friedrich Merz nói rằng nếu Nga không bị ngăn chặn, “cỗ máy chiến tranh” của Nga sớm hay muộn sẽ hướng về Đức.
Phát biểu này phản ánh cách Berlin nhìn nhận cuộc chiến tại Ukraine: đây không phải vấn đề giới hạn trong biên giới Ukraine, mà là thách thức an ninh có thể ảnh hưởng trực tiếp tới châu Âu. Thủ tướng Đức cũng gửi thông điệp trực tiếp tới Tổng thống Nga Vladimir Putin, kêu gọi chấm dứt cuộc chiến mà ông mô tả là vô nghĩa.
Đức khẳng định sẵn sàng đối thoại, nhưng điều kiện tiên quyết là các cuộc tấn công nhằm vào dân thường Ukraine phải chấm dứt. Lập trường này nối tiếp thông điệp Friedrich Merz từng đưa ra trong chuyến đi Kyiv ngày 10.5.2025, chỉ ít ngày sau khi ông trở thành Thủ tướng Đức.
Khi đó, ông Merz đã cùng Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk và Thủ tướng Anh Keir Starmer tới Kyiv. Bốn nhà lãnh đạo châu Âu kêu gọi một lệnh ngừng bắn kéo dài 30 ngày nhằm tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán hòa bình.
Hơn một năm sau, chuyến thăm mới cho thấy lập trường của Friedrich Merz không thay đổi. Đức tiếp tục đặt sự hỗ trợ Ukraine vào trọng tâm chính sách an ninh châu Âu, dù chính phủ tại Berlin phải xử lý đồng thời nhiều áp lực trong nước.
Giữa tiếng còi báo động tại Kyiv và những tranh cãi chính trị ở Đức, sự hiện diện của Friedrich Merz mang tính biểu tượng rõ rệt. Nó cho thấy Berlin muốn duy trì cam kết với Ukraine ngay cả khi lựa chọn đó không phải lúc nào cũng dễ dàng về mặt chính trị.
Nguyễn Thành Phan - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo: tagesschau, Deutschlandfunk và Deutsche Welle
