Giám đốc Cơ quan tình báo liên bang Đức BND Martin Jäger - Ảnh Tagesschau /ARD
Đức có nguy cơ bị cuốn vào một cuộc xung đột bạo lực với Nga. Cảnh báo này được Giám đốc Cơ quan tình báo liên bang Đức BND Martin Jäger đưa ra trong phiên điều trần công khai thường niên trước Ủy ban kiểm soát nghị viện của Bundestag.
Ông Jäger nhận định mối đe dọa từ Nga đối với Đức hiện không còn là một kịch bản xa vời. Theo ông, Berlin đang phải đối mặt với một dạng đối đầu không tuyên chiến, trong đó các hoạt động phá hoại, gây sức ép, do thám và can thiệp được triển khai song song.
Ba cơ quan tình báo quan trọng của Đức gồm BND, Cơ quan bảo vệ hiến pháp liên bang BfV và Cơ quan phản gián quân sự MAD đều đưa ra đánh giá cứng rắn về tình hình an ninh. Họ đồng thời đề nghị mở rộng năng lực và quyền hạn hoạt động để đối phó với những rủi ro mới.
Đức đối mặt nguy cơ xung đột với Nga
Trong phần phát biểu trước các nghị sĩ, ông Martin Jäger nói Đức đang đứng trước nguy cơ rơi vào một cuộc xung đột vũ trang với Nga. Ông dẫn vụ việc tại Leipzig như một dấu hiệu cho thấy các mối đe dọa nhằm vào nước Đức đã trở nên trực tiếp, cụ thể và nghiêm trọng hơn.
Người đứng đầu BND nhấn mạnh hiện không có quốc gia nào tạo ra mối đe dọa trực diện, toàn diện và rõ ràng đối với Đức như Nga. Theo ông, các cơ quan tình báo Nga hoạt động chuyên nghiệp, quyết liệt và không ngần ngại vượt qua giới hạn.
Nguy cơ xảy ra các vụ tấn công nhằm vào mục tiêu tại Đức vì thế vẫn hiện hữu. BND là cơ quan phụ trách tình báo đối ngoại của Đức, và ông Jäger mô tả các cơ quan tình báo là tuyến phòng thủ đầu tiên trong bối cảnh an ninh hiện nay.
Cảnh báo về xung đột vũ trang với Nga không đồng nghĩa BND dự báo một cuộc chiến quy mô lớn sắp xảy ra trên lãnh thổ Đức. Tuy vậy, giới chức tình báo cho rằng những hình thức đối đầu âm thầm có thể tiếp tục mở rộng, gây áp lực lên hạ tầng, đời sống chính trị và an ninh xã hội.
Nga bị cáo buộc tiến hành chiến tranh trong bóng tối
Theo Giám đốc BND, giới lãnh đạo Nga muốn bảo đảm rằng Berlin và các thủ đô châu Âu khác sẽ không đưa ra những quyết định chính trị đi ngược lợi ích của Moskva trong tương lai. Mục tiêu khác là làm suy yếu, thậm chí chấm dứt sự ủng hộ của châu Âu dành cho Ukraine.
Ông Jäger cho biết Nga đã đẩy mạnh chiến sự tại Ukraine kể từ mùa hè. Cùng lúc đó, Moskva được cho là đang tìm cách ngăn chặn các đợt cung cấp vũ khí và trang thiết bị quốc phòng từ châu Âu cho Kyiv.
Người đứng đầu BND gọi đây là một cuộc chiến tranh trong bóng tối nhằm vào Đức và các nước đồng minh. Theo ông, dạng chiến tranh không tuyên bố này không thể được đánh giá chỉ bằng các khái niệm quân sự hoặc pháp lý thông thường.
Đức cần chuẩn bị cho các nỗ lực đe dọa, gây sức ép và can thiệp sâu hơn. Ông Jäger cũng cho rằng Nga có thể tiếp tục sử dụng các lời đe dọa hạt nhân như một công cụ nhằm tạo tâm lý bất an và tác động đến quyết sách của châu Âu.
Chưa thấy dấu hiệu Nga mở cuộc tấn công lớn vào NATO
Dù đưa ra cảnh báo mạnh mẽ, BND hiện chưa phát hiện dấu hiệu cho thấy Nga đang chuẩn bị một cuộc tấn công quy mô lớn vào lãnh thổ NATO. Đánh giá này là điểm quan trọng trong bức tranh an ninh được trình bày tại phiên điều trần.
Tuy nhiên, ông Jäger cho rằng các hoạt động quân sự ở cấp độ thấp vẫn có thể xuất hiện, đặc biệt tại khu vực Baltic. Những động thái như vậy có thể làm gia tăng căng thẳng, buộc các nước NATO phải nâng mức cảnh giác mà không nhất thiết dẫn tới một cuộc chiến công khai.
Chủ tịch BfV Sinan Selen cũng cảnh báo Nga sẵn sàng tiến hành hoạt động phá hoại và các hành vi bạo lực nghiêm trọng. Ông cho biết các cơ quan chức năng Đức đã đạt được một số kết quả trong công tác ngăn chặn, song tình hình đang tiếp tục xấu đi.
Vì vậy, các cơ quan tình báo Đức cần điều chỉnh năng lực để theo kịp những cơ quan đối tác khác tại châu Âu. Ông Selen nhấn mạnh thách thức không chỉ nằm ở việc phát hiện một vụ việc đơn lẻ, mà còn ở khả năng nhận diện và ngăn chặn các chiến dịch phối hợp kéo dài.
Hoạt động gây ảnh hưởng lan tới địa phương
Theo ông Sinan Selen, các nỗ lực gây ảnh hưởng của Nga trước đây chủ yếu nhắm vào những cuộc bầu cử cấp liên bang. Gần đây, các dấu hiệu tương tự đã xuất hiện trước các cuộc bầu cử nghị viện bang và bầu cử địa phương.
Mục tiêu của các hoạt động này là phát tán thông tin sai lệch, khoét sâu bất đồng và gieo rắc cảm giác bất an trong xã hội. Việc chuyển trọng tâm xuống cấp địa phương khiến công tác bảo vệ tiến trình dân chủ trở nên phức tạp hơn, bởi tác động có thể diễn ra phân tán và khó nhận biết ngay lập tức.
Chủ tịch MAD Martina Rosenberg cho biết Bundeswehr cũng đang phải đối mặt với những mối đe dọa đa dạng từ cả bên ngoài lẫn bên trong. MAD là cơ quan chịu trách nhiệm phản gián quân sự, có nhiệm vụ bảo vệ lực lượng vũ trang Đức trước hoạt động tình báo, cực đoan và các rủi ro an ninh nội bộ.
Đánh giá của bà Rosenberg cho thấy áp lực an ninh không chỉ giới hạn ở không gian mạng hay lĩnh vực dân sự. Các cơ sở quốc phòng, nhân sự quân đội và những dự án liên quan đến năng lực phòng thủ cũng có thể trở thành mục tiêu của các hoạt động do thám hoặc phá hoại.
Phiên điều trần hiếm hoi trước công chúng
Thông thường, ông Selen, ông Jäger và bà Rosenberg chỉ trả lời chất vấn của các thành viên Ủy ban kiểm soát nghị viện trong các phiên họp kín. Phiên điều trần công khai được tổ chức một lần mỗi năm, tạo cơ hội để các cơ quan tình báo trình bày đánh giá chung về tình hình an ninh trước công chúng.
Ủy ban kiểm soát nghị viện, gọi tắt là PKGr, được thành lập từ năm 1978, khi đó mang tên Ủy ban kiểm soát nghị viện. Cơ sở pháp lý của cơ quan này được cải tổ toàn diện vào năm 1999.
Theo quy định, Chính phủ Liên bang Đức phải báo cáo đầy đủ với các nghị sĩ về hoạt động chung của các cơ quan tình báo cũng như những vụ việc có ý nghĩa đặc biệt. Các thành viên PKGr có nghĩa vụ giữ bí mật, kể cả với những nghị sĩ khác trong Bundestag.
Ủy ban này giám sát các quyết định của chính phủ liên quan đến BfV, MAD và BND. Các phiên họp của PKGr về nguyên tắc phải diễn ra kín để bảo vệ thông tin nhạy cảm và hoạt động nghiệp vụ.
Trong nhiệm kỳ hiện tại, chỉ nghị sĩ của liên minh Union, SPD và đảng Xanh có đại diện trong ủy ban. Các ứng viên từ đảng AfD và đảng Cánh tả đều không đạt đủ số phiếu cần thiết trong các cuộc bầu chọn.
Cơ quan tình báo đề nghị mở rộng quyền hạn
Tại phiên điều trần năm trước, các cơ quan tình báo Đức cũng cảnh báo về hoạt động của Nga. Khi đó, trọng tâm được đặt vào gián điệp, phá hoại, các chuyến bay không người lái và nguy cơ tấn công mạng.
Năm nay, các lãnh đạo tình báo cho rằng cần cải tổ hoạt động một cách khẩn cấp trước mức độ đe dọa ngày càng cao. Ông Jäger ủng hộ dự luật mới về BND do Chính phủ Liên bang Đức trình lên, trong đó dự kiến mở rộng và thống nhất các cơ chế kiểm soát.
Bà Rosenberg và ông Selen cũng bày tỏ quan điểm tương tự về việc chuyển đổi năng lực của các cơ quan mà họ lãnh đạo. Mục tiêu là giúp hệ thống tình báo phản ứng nhanh hơn trước các hình thức đe dọa đang thay đổi, nhất là những chiến dịch nằm giữa ranh giới của chiến tranh, tội phạm và hoạt động tình báo.
vẫn phải thảo luận về dự luật của chính phủ. Nếu được thông qua, các cơ quan tình báo có thể nhận thêm quyền hạn trong những trường hợp đặc biệt, không chỉ thu thập và phân tích thông tin mà còn thực hiện một số nhiệm vụ mang tính tác nghiệp.
Các biện pháp được nêu gồm khả năng ngăn chặn các cuộc tấn công mạng hoặc phá hoại các dự án vũ khí. Cuộc tranh luận sắp tới tại Bundestag sẽ tập trung vào việc tìm điểm cân bằng giữa yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia và cơ chế kiểm soát đối với quyền lực của các cơ quan tình báo.
Cảnh báo của BND cho thấy Đức đang xem các hoạt động từ Nga là một thách thức an ninh lâu dài, không chỉ là nguy cơ nhất thời. Dù chưa có dấu hiệu về một cuộc tấn công lớn nhằm vào NATO, Berlin cho rằng việc chuẩn bị năng lực phòng vệ, bảo vệ bầu cử và củng cố giám sát dân chủ sẽ quyết định khả năng ứng phó của đất nước trong giai đoạn tới.
Thu Phương - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
