Nền công nghiệp Đức đang phải duy trì sự sống bằng máy thở

OV-2026 |

Thời sự Đức 20 Tháng Hai 2026 20 Tháng Hai 2026

Nước Đức đang trải qua một cú sốc thực sự làm rung chuyển nền kinh tế. Vào cuối tháng 10, tập đoàn Volkswagen đã đưa ra một thông báo gây chấn động khi phải tạm ngừng sản xuất dòng xe Golf tại nhà máy chủ lực ở thành phố Wolfsburg. Đây là nơi làm việc của hơn 60.000 công nhân, và việc đình trệ này xuất phát từ tình trạng thiếu hụt chip bán dẫn trầm trọng từ Trung Quốc.

Sự kiện này không chỉ là một rắc rối kỹ thuật đơn thuần mà còn là hồi chuông cảnh tỉnh về sự lệ thuộc.

Đột nhiên, mức độ phụ thuộc sâu sắc của Đức vào quốc gia tỷ dân cùng những khiếm khuyết nội tại đã lộ rõ. Cơn đau kinh tế này đang trở nên nhức nhối hơn bao giờ hết đối với một quốc gia từng tự hào về khả năng tự chủ công nghiệp.

1 Nen Cong Nghiep Duc Dang Phai Duy Tri Su Song Bang May Tho

Nền sản xuất của Đức đang phải duy trì sự sống bằng các biện pháp hỗ trợ khẩn cấp - Ảnh minh họa bởi AI - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC

Nguồn cơn từ cuộc chiến bán dẫn toàn cầu

Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến cuộc khủng hoảng hiện tại bắt nguồn từ một quyết định chính trị tại Hà Lan. Chính phủ nước này đã thực hiện việc quốc hữu hóa trên thực tế đối với Nexperia, một hãng sản xuất chip quan trọng, vì lý do an ninh quốc gia. Nexperia vốn thuộc sở hữu của Wingtech, một tập đoàn Trung Quốc nhưng có trụ sở tại Hà Lan.

Mọi chuyện trở nên tồi tệ hơn khi Bộ Thương mại Hoa Kỳ dưới thời Tổng thống Donald Trump đưa công ty này vào danh sách đen. Để trả đũa, phía Trung Quốc đã ngay lập tức chặn xuất khẩu phần lớn các loại chip cơ bản của Nexperia.

Quyết định này đã giáng một đòn chí mạng vào những doanh nghiệp phụ thuộc như Volkswagen, khiến dây chuyền sản xuất bị tê liệt.

Dù hiện tại có thông tin Trung Quốc đã nới lỏng các hạn chế xuất khẩu chip và vật liệu thô, nhưng thiệt hại là không thể đong đếm. Sự cố này đã phơi bày một thực trạng cay đắng rằng lõi công nghiệp của Đức đang vận hành dựa trên nguồn cung giá rẻ từ Trung Quốc. Volkswagen có thể đã tạm thời tránh được việc đóng cửa hoàn toàn, nhưng bóng ma khủng hoảng vẫn đang bủa vây.

Sự lệ thuộc nguy hiểm vào nguồn nguyên liệu

Ngành công nghiệp Đức hiện đang đứng trước những rủi ro hiện hữu liên quan đến chuỗi cung ứng chiến lược. Từ chip điện tử, đất hiếm cho đến các loại nguyên liệu thô quan trọng, tất cả đều đang nằm trong tay các đối tác nước ngoài. Thực tế cho thấy Trung Quốc hiện đang kiểm soát tới 70% sản lượng đất hiếm toàn cầu và nắm giữ hầu hết các công nghệ chế biến cốt lõi.

Trước đây, giới lãnh đạo Đức và các nước phương Tây từng ca ngợi sự phụ thuộc này như một thành tựu của toàn cầu hóa. Họ chọn cách đẩy những công đoạn sản xuất gây ô nhiễm và tiêu tốn năng lượng ra nước ngoài để tập trung vào mục tiêu trở thành siêu cường năng lượng sạch. Tuy nhiên, họ đã quên mất một điều quan trọng là cái giá của việc mất quyền kiểm soát nền tảng công nghiệp cơ bản.

Bên cạnh đó, ngành ô tô Đức vốn là biểu tượng của sức mạnh kinh tế cũng đang dần đánh mất vị thế. Các hãng xe nội địa đang bị các đối thủ Trung Quốc bỏ xa trong cuộc đua xe điện đầy khốc liệt. Sự chậm chạp trong đổi mới và những rào cản về chi phí đã khiến các thương hiệu Đức không còn giữ được ánh hào quang như trước.

Thực trạng phi công nghiệp hóa đáng báo động

Vấn đề phi công nghiệp hóa giờ đây không còn là lời cảnh báo xa xôi mà đã trở thành tâm điểm của chính trường Đức. Ngay cả những nhà kinh tế học lạc quan nhất cũng phải thừa nhận rằng đây là một cuộc khủng hoảng thực sự. Những số liệu thống kê mới nhất về nền kinh tế đang vẽ nên một bức tranh vô cùng ảm đạm cho quốc gia này:

Tỷ trọng của ngành sản xuất trong tổng sản phẩm quốc nội (GDP) đã giảm xuống dưới mức 20%.
Con số này tương đương với mức sụt giảm hơn 5% chỉ trong vòng một thập kỷ qua.
Chỉ riêng trong năm ngoái, đã có khoảng 114.000 việc làm trong ngành công nghiệp bị xóa sổ.
Cứ năm công ty công nghiệp thì có hai đơn vị đang có kế hoạch cắt giảm đầu tư tại thị trường nội địa.

Những sai lầm từ chính sách năng lượng

Nhiều chuyên gia cho rằng bi kịch hiện tại của nước Đức phần lớn đến từ những quyết định tự gây hại của giới cầm quyền.

Trong nhiều năm, Berlin đã tự huyễn hoặc mình bằng niềm tin rằng có thể dựa vào nhu cầu của Trung Quốc và khí đốt rẻ từ Nga để duy trì tăng trưởng. Họ mộng du tiến vào sự suy tàn mà không hề có những phương án dự phòng chiến lược.

Sai lầm nghiêm trọng nhất chính là quyết định từ bỏ năng lượng hạt nhân từ đầu những năm 2010. Trong nỗ lực giành lấy danh hiệu vinh quang xanh, tầng lớp tinh hoa đã thúc đẩy năng lượng tái tạo với chi phí đắt đỏ và thiếu ổn định. Hệ quả là giá điện tại Đức hiện đang nằm ở mức cao nhất trong liên minh châu Âu, khiến các doanh nghiệp phải tháo chạy.

Dù thực tế phũ phàng, hầu hết các đảng phái chính trị lớn hiện nay vẫn kiên quyết bám lấy những chính sách năng lượng đã thất bại. Ngoại trừ một số quan điểm đối lập, chính phủ của Thủ tướng Friedrich Merz đang phải đối mặt với áp lực khổng lồ trong việc đảo ngược tình thế. Sự im lặng và đồng lõa của giới lãnh đạo doanh nghiệp trong quá khứ giờ đây đang phải trả giá bằng sự sụp đổ của các nhà máy.

Lời kết cho một thời kỳ vàng son

Không có minh chứng nào rõ ràng hơn cho sự sai lầm này bằng việc phá hủy nhà máy điện hạt nhân Gundremmingen tại bang Bavaria. Từng là trung tâm năng lượng cung cấp tới một phần tư lượng điện cho toàn vùng, cơ sở này giờ đây chỉ còn là đống đổ nát. Các nghiên cứu chỉ ra rằng nó hoàn toàn có thể được tái khởi động để phục vụ hàng chục triệu hộ gia đình.

Vấn đề thực sự của nước Đức không nằm ở sự trỗi dậy của các đối thủ mà nằm ở sự thiếu quyết đoán của các nhà lãnh đạo.

Thay vì chỉ lo lắng cho tương lai, người dân Đức có quyền cảm thấy phẫn nộ trước những cơ hội đã bị bỏ lỡ. Nền công nghiệp này cần những thay đổi mạnh mẽ và thực tế hơn để có thể hồi sinh từ trong gian khó.

Phạm Hương - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC