Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã tới Kyiv vào sáng sớm cùng một phái đoàn kinh tế, bất chấp lời cảnh báo từ Moscow yêu cầu công dân nước ngoài và nhân viên ngoại giao rời Ukraine trước các đợt tấn công tiếp theo. Chuyến thăm diễn ra khi tình hình an ninh tại Ukraine tiếp tục căng thẳng, các cuộc không kích và tấn công bằng drone ngày càng dày đặc.
Ảnh Tagesschau
Đi cùng Thủ tướng Friedrich Merz có Bộ trưởng Kinh tế Katherina Reiche và 10 doanh nhân hoạt động trong các lĩnh vực công nghiệp quốc phòng, năng lượng. Phái đoàn tới Kyiv với thông điệp rõ ràng: Đức tiếp tục đứng về phía Ukraine, đồng thời đẩy nhanh hỗ trợ quân sự và bảo vệ hạ tầng thiết yếu trước mùa đông.
Phát biểu khi đến thủ đô Ukraine bằng đoàn tàu đặc biệt, Merz cảnh báo rằng nguy cơ từ Nga không chỉ giới hạn trong phạm vi chiến trường. Ông cho rằng nếu Nga không bị ngăn chặn, cỗ máy chiến tranh của nước này sớm hay muộn cũng có thể hướng về các nước châu Âu.
Cam kết drone đánh chặn và vũ khí tầm xa
Trọng tâm của chuyến đi là kế hoạch cung cấp sớm hàng nghìn drone đánh chặn cho quân đội Ukraine. Những thiết bị này được kỳ vọng giúp Ukraine đối phó với các drone chiến đấu Nga sử dụng động cơ phản lực, loại phương tiện có tốc độ cao và khó bị đánh chặn hơn các mẫu drone thông thường.
Đức cũng muốn mở rộng năng lực sản xuất vũ khí tầm xa cho Ukraine. Các hệ thống này có thể được sử dụng nhằm tấn công những tuyến hậu cần, kho tiếp tế và các vị trí phía sau tiền tuyến của Nga, qua đó làm suy giảm khả năng duy trì chiến dịch quân sự của Moscow.
Tổng cộng, 1 tỷ euro từ các khoản ngân sách đã được phê duyệt sẽ được giải ngân cho các mục tiêu hỗ trợ quân sự nói trên. Một khoản khác trị giá 350 triệu euro được dành cho việc sửa chữa và tái thiết các nhà máy điện đã bị phá hủy trong các đợt tấn công trước đó.
Hệ thống năng lượng là một trong những mối lo lớn nhất của Ukraine khi mùa đông đang đến gần. Nhiều thành phố, khu dân cư và cơ sở nhiệt điện đã liên tục trở thành mục tiêu không kích, khiến nguy cơ thiếu điện, sưởi ấm và nước sinh hoạt gia tăng đối với người dân.
Chuyến đi giữa lúc an ninh xấu đi
Chuyến thăm Kyiv của Thủ tướng Friedrich Merz được xem là một trong những chuyến công du nguy hiểm nhất của một lãnh đạo Đức tới vùng chiến sự kể từ khi Nga mở cuộc xâm lược toàn diện Ukraine vào tháng 2/2022. Những tháng gần đây, an ninh tại Ukraine đã xấu đi rõ rệt, kể cả tại Kyiv.
Các vụ tấn công bằng drone không chỉ nhằm vào mục tiêu quân sự hay hạ tầng dân sự mà còn đe dọa các tuyến giao thông. Những đoàn tàu chở khách cũng đã trở thành mục tiêu, trong khi thủ đô Kyiv nhiều lần hứng chịu các đợt không kích quy mô lớn.
Ngay trong ngày Merz lên đường, giới lãnh đạo Nga công bố cảnh báo mới đối với công dân nước ngoài và nhân viên ngoại giao đang ở Ukraine hoặc dự định tới nước này. Tuyên bố cho rằng những người phớt lờ cảnh báo phải tự chịu trách nhiệm về các hậu quả bất lợi có thể xảy ra.
Thủ tướng Đức không thay đổi kế hoạch. Ông nói Ukraine cần sự hỗ trợ của các đối tác trong những tuần tới, khi người dân nước này chuẩn bị bước vào mùa đông chiến tranh thứ năm.
Merz nhấn mạnh Nga đang tiếp tục ném bom các thành phố, khu nhà ở và nhà máy nhiệt điện. Tuy vậy, theo ông, người dân Ukraine không để mình bị khuất phục trước sức ép và các cuộc tấn công từ Nga.
Trong cuộc gặp dự kiến với Tổng thống Volodymyr Zelensky, Merz muốn tái khẳng định rằng Ukraine có thể tiếp tục trông cậy vào Đức. Chuyến đi vì thế không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ vật chất, mà còn là tín hiệu chính trị trong giai đoạn Kyiv chịu sức ép ngày càng lớn trên chiến trường và trong ngoại giao.
Sức ép trong nước Đức
Cam kết tại Kyiv được đưa ra chỉ vài ngày sau bài phát biểu quan trọng của Merz tại Münster, nơi ông nhấn mạnh Đức sẽ tiếp tục đoàn kết với Ukraine. Lập trường này được duy trì trong lúc tranh cãi tại Đức về các khoản hỗ trợ nhiều tỷ euro cho Kyiv ngày càng gay gắt.
Merz cảnh báo rằng sự do dự của Đức có thể gây tác động dây chuyền đối với châu Âu và Ukraine. Theo ông, nếu Đức lung lay, châu Âu cũng sẽ suy yếu, và khi châu Âu mất đi sự thống nhất, Ukraine sẽ phải đối mặt với tình thế khó khăn hơn.
Các đảng AfD, Linke và BSW đang đưa vấn đề viện trợ Ukraine vào chiến dịch tranh cử. Merz đã công khai chỉ trích các khẩu hiệu của AfD và những lực lượng mà ông cho là hậu thuẫn quan điểm có lợi cho Nga.
Thủ tướng Đức khẳng định Berlin sẽ không để những bất đồng trong nước làm chia rẽ cam kết đối với Ukraine. Với ông, sự ủng hộ dành cho Kyiv gắn trực tiếp với an ninh của Đức và trật tự an ninh tại châu Âu.
Lần thứ tư thủ tướng Đức tới Ukraine
Đây là chuyến thăm thứ tư của một thủ tướng Đức tới Ukraine kể từ khi chiến tranh bắt đầu vào tháng 2/2022. Người tiền nhiệm của Merz là Olaf Scholz đã hai lần đến vùng chiến sự trong nhiệm kỳ kéo dài ba năm rưỡi.
Bản thân Merz từng tới Kyiv vào tháng 5 năm ngoái, chỉ bốn ngày sau khi được Quốc hội Đức bầu làm thủ tướng. Khi đó, ông đi cùng Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Thủ tướng Anh khi ấy Keir Starmer và Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk.
Chuyến đi chung của bốn lãnh đạo châu Âu khi đó được xem là sáng kiến ngoại giao lớn đầu tiên nhằm tìm kiếm lối ra cho cuộc chiến. Từ Kyiv, họ yêu cầu Nga chấp nhận ngừng bắn vô điều kiện, nhưng đề xuất này không được thực hiện và các nỗ lực tiếp theo cũng chưa tạo ra đột phá rõ rệt.
Hiện nay, Merz cho rằng cần tiếp tục gia tăng sức ép quân sự để buộc Nga quay trở lại bàn đàm phán. Quan điểm này được củng cố sau cuộc tiếp xúc gần đây giữa Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul và Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov tại New York, cuộc gặp được xem là lần nối lại liên hệ trực tiếp đầu tiên giữa hai bên sau nhiều năm.
Kết quả cuộc trao đổi không đáp ứng kỳ vọng. Sau đó, Lavrov tỏ thái độ xem nhẹ cuộc gặp và cho rằng hai bên không có điều gì mới để thảo luận.
Với Merz, phản ứng này cho thấy nỗ lực ngoại giao đơn thuần chưa đủ để thay đổi lập trường của Moscow. Ông cho rằng Nga chỉ hiểu ngôn ngữ của sức mạnh, và sự đoàn kết cùng năng lực răn đe vẫn là điều kiện cần thiết để mở ra một cuộc đàm phán có kết quả.
Chuyến đi của Thủ tướng Friedrich Merz tới Kyiv vì vậy là sự kết hợp giữa cam kết viện trợ, bảo đảm chính trị và thông điệp răn đe. Khi mùa đông tới gần, Đức muốn khẳng định rằng sự hỗ trợ dành cho Ukraine sẽ không dừng lại trước những cảnh báo hay sức ép từ Nga.
Nguyễn Thành Phan - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo Tagesschau / ARD
