Đang lúc tiệm đông khách, bỗng nhiên có 3-4 nhân viên mặc đồng phục màu xanh thẫm (Zoll - Hải quan) bước vào, chặn ngay cửa ra vào và yêu cầu mọi người đứng im. Hoặc một người khách mặc đồ dân sự vừa làm dịch vụ xong bỗng rút thẻ công chức Sở Thuế (Finanzamt) ra...
Đó là viễn cảnh mà không chủ tiệm người Việt nào muốn đối mặt. Bài viết này sẽ phân tích rõ hai lực lượng kiểm tra phổ biến nhất tại Đức và cách bạn ứng xử để bảo vệ mình.
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
1. Zoll (Hải quan / Finanzkontrolle Schwarzarbeit - FKS) kiểm tra gì?
Zoll không quan tâm đến lợi nhuận hay hóa đơn mua hàng của bạn. Lực lượng FKS của Zoll chỉ tập trung kiểm tra một thứ duy nhất: Nhân sự và Vấn đề làm chui (Schwarzarbeit).
Mục tiêu của Zoll:
- Phát hiện người lao động bất hợp pháp (không có giấy phép cư trú/giấy phép lao động).
- Phát hiện trốn đóng bảo hiểm xã hội (trả lương tay, nhận người đang ăn trợ cấp Jobcenter vào làm chui).
- Kiểm tra việc tuân thủ Mức lương tối thiểu (Mindestlohn).
Cách Zoll hoạt động:
- Họ thường đi theo nhóm đông người, có trang bị vũ khí, phong tỏa các cửa để không ai bỏ trốn.
- Họ sẽ thẩm vấn trực tiếp từng nhân viên (kể cả những người nhận là "người nhà đến chơi", "khách đang ngồi chờ"). Các câu hỏi thường xoay quanh: Nhận lương bao nhiêu? Trả bằng tiền mặt hay chuyển khoản? Làm từ mấy giờ đến mấy giờ?
2. Finanzamt (Sở thuế / Kassen-Nachschau) kiểm tra gì?
Kể từ năm 2018, Finanzamt được trao quyền thực hiện Kassen-Nachschau (Kiểm tra máy tính tiền đột xuất) mà không cần báo trước.
Mục tiêu của Finanzamt:
- Chống trốn thuế doanh thu bằng cách giấu bớt hóa đơn bán hàng.
Cách Finanzamt hoạt động:
- Họ thường giả dạng làm "khách hàng bí mật" (Testkäufer). Họ vào tiệm ăn, làm Nails, trả tiền và quan sát xem nhân viên có nhập vào máy tính tiền không, có in hóa đơn đưa cho họ không.
- Sau khi nhận tiền thừa, họ lập tức rút thẻ ngành ra công bố thân phận và yêu cầu chủ tiệm trích xuất dữ liệu máy tính tiền (Kassen-Export qua USB) ngay lập tức.
- Họ sẽ mở két đếm số tiền mặt (Kassensturz) ngay tại chỗ xem có khớp với số liệu trên máy tính không.
3. Cách ứng xử "Sống Còn" cho Chủ tiệm
Dù là Zoll hay Finanzamt đến kiểm tra, bạn hãy ghi nhớ 4 nguyên tắc sau:
Nguyên tắc 1: Giữ bình tĩnh và Hợp tác
Đừng hoảng loạn, bỏ chạy hay có hành vi chống đối, che giấu tài liệu. Bất kỳ sự kháng cự nào cũng có thể bị khép vào tội cản trở người thi hành công vụ. Hãy lịch sự yêu cầu họ xuất trình thẻ ngành (Dienstausweis).
Nguyên tắc 2: Không nói nhiều (Schweigerecht)
Đây là quyền hợp pháp lớn nhất của bạn. Bạn có quyền từ chối trả lời các câu hỏi mang tính chất "chất vấn" có thể gây bất lợi cho bạn. Hãy nói: "Tôi xin phép không trả lời bất cứ câu hỏi nào lúc này cho đến khi có sự tham gia của luật sư hoặc kế toán (Steuerberater) của tôi". (Với Zoll, nhân viên bắt buộc phải cung cấp thông tin cá nhân cơ bản như tên tuổi, địa chỉ).
Nguyên tắc 3: Gọi ngay cho chuyên gia
Gọi điện ngay lập tức cho Steuerberater (hoặc luật sư kinh tế) của bạn. Nếu Finanzamt yêu cầu xuất dữ liệu máy Kasse mà bạn không biết thao tác, hãy bảo họ chờ để Steuerberater gọi điện hướng dẫn hoặc đến tận nơi xử lý.
Nguyên tắc 4: Sắp xếp hồ sơ "Sẵn sàng chiến đấu" (Griffbereit)
Nếu bạn có một kẹp hồ sơ (Ordner) chứa sẵn các giấy tờ sau ngay tại tiệm, Zoll sẽ kiểm tra rất nhanh và rời đi:
- Danh sách nhân viên (Personalübersicht).
- Giấy tờ tùy thân (Bản sao thẻ cư trú, Passport) của tất cả thợ.
- Giấy thông báo bảo hiểm (Sofortmeldung / Anmeldung zur Sozialversicherung) CỦA MỌI NHÂN VIÊN.
- Bảng ghi chép giờ làm việc (Zeiterfassung) có chữ ký của thợ.
❓ Câu hỏi thường gặp (FAQ)
1. "Người nhà của tôi" chỉ ra tiệm chơi, bưng hộ chén nước thì có bị Zoll phạt không? Có! Đây là lý do phạt phổ biến nhất. Zoll không tin khái niệm "người nhà giúp đỡ miễn phí" (Gefälligkeit). Nếu mẹ, vợ, anh em họ hàng vào tiệm và có hành động phục vụ khách (quét nhà, bưng nước, cầm dũa móng), Zoll sẽ coi đó là "Lao động chưa đăng ký". Bạn sẽ bị phạt tội Schwarzarbeit. Nếu là người nhà, tốt nhất hãy ngồi yên uống trà ở khu vực dành cho khách.
2. Nếu Finanzamt đến kiểm tra máy Kasse lúc tôi vắng mặt, nhân viên không biết tiếng Đức thì sao? Bạn là chủ tiệm, bạn có trách nhiệm đào tạo (Schulung) ít nhất một người quản lý hoặc nhân viên cách xuất dữ liệu máy Kasse và biết mật khẩu mở máy. Nếu nhân viên viện cớ không biết tiếng Đức, Finanzamt có quyền lập biên bản vi phạm nghĩa vụ hợp tác và có thể tự ý niêm phong máy hoặc đưa ra mức phạt nặng.
Đọc thêm bài viết chi tiết: Quy định về hệ thống máy tính tiền chuẩn TSE từ Finanzamt
Lê Hải Yến - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
