Tổng thống Donald Trump công khai bảo vệ ông Hegseth, đồng thời chỉ trích ông Massie.
Động thái mới diễn ra sau thất bại nặng nề của đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, giữa lúc các tranh cãi về chiến tranh và chi phí sinh hoạt gây sức ép lên chính quyền.
Cáo buộc tập trung vào chiến dịch quân sự
Ông Massie, nghị sĩ đại diện bang Kentucky, từng đệ trình đề nghị tương tự hồi tháng 9. Lần này, ông cho rằng ông Hegseth điều hành cuộc chiến với Iran trái pháp luật và phớt lờ các quy định nhằm hạn chế thương vong dân thường.
Đề nghị cũng chỉ trích việc quân đội Mỹ sát hại những người bị nghi buôn lậu ma túy tại vùng Caribe và phía đông Thái Bình Dương. Các chuyên gia quốc tế được dẫn nhận định rằng những hành động này thiếu cơ sở pháp lý.
Những người phản đối bộ trưởng còn đặt câu hỏi về năng lực chuyên môn và cho rằng ông đưa ra các đánh giá sai lầm nghiêm trọng. Ông Hegseth chưa công khai phản hồi cụ thể về đề nghị mới nhất.
Bộ trưởng thông báo sẽ họp báo tại Lầu Năm Góc vào thứ Ba, lần đầu tiên kể từ tháng 5. Chưa rõ ông sẽ đề cập những vấn đề nào, trong đó có thủ tục luận tội hay không. Ông từng tự gọi mình là “Bộ trưởng Chiến tranh”.
Thủ tục cần qua hai viện
Hạ nghị sĩ Mỹ Thomas Massie. (Ảnh: Reuters)
Đề nghị của ông Massie được nộp theo thủ tục khẩn cấp, nên Hạ viện phải bỏ phiếu chậm nhất vào thứ Tư, theo thông tin được truyền thông Mỹ nêu. Hiện chưa có ngày biểu quyết cụ thể.
Hạ viện chỉ cần đa số phiếu đơn giản để chấp thuận mở thủ tục. Nếu các hạ nghị sĩ đồng ý, Thượng viện sẽ tổ chức phiên xét xử. Muốn phế truất bộ trưởng, ít nhất 67 trong tổng số 100 thượng nghị sĩ phải bỏ phiếu thuận.
Đảng Dân chủ hiện có 45 ghế tại Thượng viện; hai thượng nghị sĩ độc lập thường bỏ phiếu cùng phe này. Đảng Cộng hòa vẫn giữ đa số ở cả hai viện cho đến khi Quốc hội khóa mới bắt đầu hoạt động đầu năm 2027.
Sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, đảng Dân chủ dự kiến giành đa số tại cả Hạ viện và Thượng viện từ đầu tháng 1. Tuy vậy, số ghế dự kiến vẫn cách xa mức hai phần ba cần thiết để kết tội và phế truất ông Hegseth.
Vì vậy, đề nghị của ông Massie nhiều khả năng mang tính biểu tượng trong ngắn hạn. Dù thế, làn sóng chỉ trích bộ trưởng và biến động cán cân quyền lực có thể khiến nhiều nghị sĩ cân nhắc lập trường khác lần trước.
Chiến tranh và áp lực chính trị
Cuộc chiến với Iran cùng những hệ quả kéo dài được xem là nguyên nhân chính khiến đảng Cộng hòa thất bại nặng nề trong bầu cử giữa nhiệm kỳ. Xung đột chưa được giải quyết cũng làm chi phí sinh hoạt của người dân Mỹ tăng mạnh.
Diễn biến này trái với cam kết trước đó của ông Trump về giảm gánh nặng tài chính cho người dân. Kết quả bầu cử vì thế làm gia tăng sức ép chính trị đối với chính quyền và các quan chức phụ trách chiến dịch quân sự.
Ông Trump vẫn khẳng định muốn giữ ông Hegseth trong chính phủ. Tại cuộc họp báo bất ngờ hôm thứ Hai ở Nhà Trắng, tổng thống ca ngợi những thành tựu mà ông cho là bộ trưởng đã đạt được.
Ông Trump nói sẽ tiếp tục ủng hộ ông Hegseth ngay cả khi một trong hai viện bỏ phiếu đa số ủng hộ đề nghị luận tội. Tuyên bố này cho thấy sự ủng hộ của Nhà Trắng không phụ thuộc vào kết quả biểu quyết ở giai đoạn đầu.
Mâu thuẫn giữa Trump và Massie
Ông Trump và ông Massie đã bất đồng gay gắt từ trước. Ông Massie đóng vai trò quan trọng trong nỗ lực buộc Quốc hội công bố hồ sơ điều tra liên quan đến Jeffrey Epstein, tội phạm tình dục khét tiếng.
Ông Trump từng tìm cách ngăn việc công bố tài liệu, nhưng cuối cùng chấp nhận quyết định của Quốc hội. Trước đề nghị mới, tổng thống gọi ông Massie là “kẻ thất bại” và nói nghị sĩ này không nên làm lãng phí thời gian của Quốc hội, Thượng viện hay bất kỳ ai.
Ông Massie từng dự định tiếp tục phục vụ tại Hạ viện trong nhiệm kỳ tới. Tuy nhiên, ông Trump vận động chống lại nghị sĩ này và công khai ủng hộ một ứng viên Cộng hòa khác trong cuộc bầu cử sơ bộ.
Ứng viên được ông Trump ủng hộ sau đó trở thành đại diện của đảng Cộng hòa tại khu vực bầu cử của ông Massie ở Kentucky. Nghị sĩ 55 tuổi sẽ rời chức vụ khi Quốc hội khóa mới bắt đầu hoạt động đầu năm 2027.
Thanh Bình - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo Reuters/Tagesschau /ARD
