Andrius Kubilius nói Vladimir Putin và các quyết định quân sự của ông là nguồn gốc thật sự của cuộc chiến tại Ukraina. Quan chức EU cho rằng nếu muốn nói đến hòa bình, phải bắt đầu từ việc chấm dứt chính đường lối xâm lược của Điện Kremlin.
Ủy viên châu Âu phụ trách Quốc phòng và Không gian Andrius Kubilius đã bác bỏ cách Điện Kremlin nói về “nguyên nhân gốc rễ” của cuộc chiến ở Ukraina. Theo ông, nguyên nhân ấy không nằm ở Ukraina, không nằm ở phương Tây, mà nằm ở chính Vladimir Putin và các quyết định của nhà lãnh đạo Nga.
Thông tin được RBC-Ukraina đăng tải, dẫn lại phát biểu của ông Kubilius sau những tuyên bố mới nhất từ Moskva. Quan chức EU cho rằng mọi cuộc thảo luận nghiêm túc về hòa bình đều phải bắt đầu bằng việc gọi đúng bản chất của cuộc chiến.
Kubilius đáp trả tuyên bố của Putin
Phát biểu của ông Kubilius được đưa ra sau khi Vladimir Putin nhắc lại yêu cầu phải xử lý cái gọi là “nguyên nhân gốc rễ” của cuộc xung đột. Nhà lãnh đạo Nga đưa ra thông điệp này sau các cuộc trao đổi với đại diện của Mỹ.
Với ông Kubilius, cách nói đó là một nỗ lực chuyển hướng trách nhiệm. Ông cho rằng không thể bàn về nguồn gốc chiến tranh mà bỏ qua các quyết định cụ thể của Điện Kremlin trong hơn một thập niên qua.
Quan chức EU nhấn mạnh rằng cuộc chiến hiện nay không tự nhiên bùng phát. Nó bắt đầu từ lựa chọn chính trị và quân sự của Moskva, trước hết là việc chiếm đóng Crimea năm 2014, sau đó là cuộc xâm lược toàn diện Ukraina vào năm 2022.
“Nguyên nhân ‘gốc rễ’ thực sự của cuộc chiến là chính Putin, quyết định chiếm đóng Crimea năm 2014 và cuộc xâm lược toàn diện năm 2022. Đây là lần đầu tiên tôi đồng ý với Putin: cần phải giải quyết ‘nguyên nhân gốc rễ’ thực sự của cuộc chiến!”, ông Kubilius nói.
Thông điệp từ EU: gọi đúng tên trách nhiệm
Phát biểu của ông Kubilius phản ánh lập trường ngày càng cứng rắn của nhiều quan chức châu Âu trước cách Nga diễn giải cuộc chiến. Moskva nhiều lần nói về “nguyên nhân gốc rễ” để biện minh cho hành động quân sự, trong khi EU và Ukraina khẳng định đây là một cuộc xâm lược có chủ đích.
Theo cách nhìn của ông Kubilius, hòa bình không thể được xây trên những lập luận làm mờ trách nhiệm. Nếu nguyên nhân nằm ở quyết định của Putin, thì việc chấm dứt chiến tranh cũng phải bắt đầu từ việc Nga từ bỏ các quyết định đó.
Thông điệp này cũng nhắm đến những tranh luận ngoại giao đang diễn ra quanh tương lai của Ukraina. Với EU, bất kỳ giải pháp nào cũng không thể đánh đổi chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Ukraina để đổi lấy một sự yên ổn tạm thời.
Nga bị cáo buộc làm suy yếu an ninh châu Âu
Những cảnh báo về Nga không chỉ dừng ở chiến trường Ukraina. Gần đây, nhiều thông tin cho thấy Moskva đang chuẩn bị một làn sóng mới các hoạt động phá hoại và ám sát có chủ đích nhằm vào các nước NATO.
Theo giới chuyên gia an ninh, Điện Kremlin được cho là đang tìm kiếm người thực hiện thông qua mạng xã hội. Mục tiêu là mở rộng “cuộc chiến ngầm” chống lại phương Tây, gây bất ổn bên trong các nước châu Âu và làm suy yếu khả năng hỗ trợ Ukraina.
Các hoạt động kiểu này, nếu được xác nhận, cho thấy xung đột đã vượt xa phạm vi một cuộc chiến trên lãnh thổ Ukraina. Nó trở thành phép thử trực tiếp với an ninh châu Âu, năng lực phản gián của NATO và sức bền chính trị của các chính phủ phương Tây.
Chiến tranh quay ngược về Nga
Liên minh châu Âu cũng lưu ý rằng chính Vladimir Putin đã đưa chiến tranh quay trở lại nước Nga. Sau nhiều đợt leo thang của Moskva, quốc gia phát động chiến tranh đang phải đối mặt với các phản ứng tương xứng.
Cách đánh giá này cho thấy EU xem cuộc chiến không chỉ là vấn đề giữa Nga và Ukraina. Đây còn là hệ quả trực tiếp của chính sách gây hấn kéo dài từ Điện Kremlin, khiến an ninh khu vực rơi vào trạng thái căng thẳng liên tục.
Với Ukraina, lập luận của ông Kubilius củng cố thêm quan điểm lâu nay của Kyiv: chiến tranh không bắt nguồn từ việc Ukraina lựa chọn con đường riêng, mà từ việc Nga không chấp nhận chủ quyền của một quốc gia láng giềng.
Cuộc tranh luận về hòa bình vẫn xoay quanh câu hỏi trách nhiệm
Các phát biểu mới của ông Kubilius đặt lại trọng tâm của cuộc tranh luận: muốn có hòa bình, trước hết phải xác định ai đã khởi động chiến tranh và ai có quyền chấm dứt nó. Theo ông, câu trả lời nằm ở Moskva.
Điều này cũng cho thấy khoảng cách lớn giữa lập trường của Nga và EU. Điện Kremlin nói về “nguyên nhân gốc rễ” theo hướng đòi hỏi nhượng bộ từ Ukraina và phương Tây. Phía châu Âu lại cho rằng nguyên nhân ấy nằm ở chính quyết định xâm lược của Putin.
Khi chiến sự còn tiếp diễn, cách gọi tên nguyên nhân không chỉ là vấn đề ngôn từ. Nó quyết định hướng đi của ngoại giao, cách thiết kế các bảo đảm an ninh và mức độ hỗ trợ dành cho Ukraina. Với thông điệp của Kubilius, EU muốn khẳng định một điều rõ ràng: hòa bình bền vững không thể bắt đầu bằng việc né tránh trách nhiệm của kẻ đã phát động chiến tranh.
Phạm Hương - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
