Mỗi ngày cuộc xung đột tiếp diễn là một ngày người dân Ukraine phải chịu đựng những đau thương mất mát do các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự. Gói trừng phạt mới không chỉ nhắm vào các lĩnh vực kinh tế trọng điểm mà còn tập trung mạnh mẽ vào việc chống gian lận thương mại. Các biện pháp này bao gồm các quy định nghiêm ngặt về năng lượng và lần đầu tiên kích hoạt công cụ đặc biệt để ngăn chặn các hành vi lách luật.
Ngoài ra, Liên minh Châu Âu cũng mở rộng phạm vi trừng phạt sang các dịch vụ tài chính, bao gồm cả thị trường tiền điện tử và các kênh tuyên truyền truyền thông. Các doanh nghiệp trong khối cũng được bảo vệ tốt hơn trước những rủi ro pháp lý phát sinh từ các biện pháp đáp trả của phía Nga. Dưới đây là những điểm cốt lõi nhất trong gói trừng phạt mang tính bước ngoặt này.
RUSSIA AND SANCTIONS by Paresh Nath, Courtesy CagleCartoons.com
Tác động sâu rộng đến ngành năng lượng Nga
Liên minh Châu Âu đã liệt thêm 36 công ty niêm yết thuộc lĩnh vực năng lượng của Nga vào danh sách hạn chế. Danh sách này bao quát toàn bộ chuỗi cung ứng, từ các hoạt động thăm dò, khai thác thượng nguồn cho đến lọc dầu và vận chuyển hạ nguồn. Việc này nhằm mục tiêu trực tiếp là làm giảm nguồn thu ngoại tệ khổng lồ từ dầu khí của Nga.
Hệ sinh thái "đội tàu ngầm" vốn được sử dụng để né tránh các quy định quốc tế cũng bị siết chặt quản lý. Có thêm 46 tàu và các thực thể liên quan, bao gồm cả một công ty bảo hiểm hàng hải quan trọng, đã bị đưa vào danh sách trừng phạt. Hiện tại, tổng số tàu của Nga bị Liên minh Châu Âu cấm tiếp cận cảng và nhận dịch vụ đã lên tới con số 632.
Liên minh Châu Âu cũng đang tích cực liên hệ với các quốc gia đăng ký tàu để ngăn chặn việc các tàu này hoạt động dưới cờ của họ. Tuy nhiên, quy trình này vẫn có sự linh hoạt khi 11 con tàu đã được đưa ra khỏi danh sách sau khi chứng minh được sự tuân thủ các quy định. Điều này cho thấy mục tiêu của lệnh trừng phạt là thay đổi hành vi chứ không chỉ đơn thuần là cấm đoán.
Để ngăn chặn việc mua bán tàu chở dầu phục vụ cho Nga, các quy định mới yêu cầu người bán tại Liên minh Châu Âu phải thực hiện thẩm định kỹ lưỡng. Hợp đồng mua bán bắt buộc phải có điều khoản "không sử dụng cho Nga" để tránh việc các con tàu này gia nhập đội tàu ngầm. Một cơ chế mới về "tái chế" tàu cũng được thiết lập để loại bỏ vĩnh viễn các phương tiện này khỏi hệ thống vận chuyển của Nga.
Lệnh cấm cũng mở rộng tới các cơ sở hạ tầng cảng chiến lược của Nga như Murmansk và Tuapse. Đặc biệt, lần đầu tiên cảng dầu Karimun tại Indonesia bị đưa vào danh sách do có liên hệ với việc lách luật giá trần dầu mỏ. Liên minh Châu Âu cũng chuẩn bị cơ sở pháp lý để cấm vận chuyển dầu thô bằng đường biển trong tương lai sau khi thảo luận kỹ với các đối tác G7.
Đối với khí hóa lỏng (LNG), các nhà vận hành tại Liên minh Châu Âu hiện bị cấm cung cấp dịch vụ bảo trì cho tàu chở LNG và tàu phá băng của Nga. Quy định này cũng cho phép các doanh nghiệp trong khối chấm dứt sớm các hợp đồng dài hạn với các đối tác Nga tại các nhà ga LNG. Những biện pháp này sẽ hạn chế đáng kể khả năng bảo trì và vận hành các tài sản biển quan trọng của Nga.
Mở rộng lệnh cấm đối với hệ thống tài chính
Trong lĩnh vực tài chính, Liên minh Châu Âu đã mở rộng lệnh cấm giao dịch đối với thêm 20 ngân hàng Nga, nâng tổng số ngân hàng bị loại khỏi thị trường nội khối lên 70. Các ngoại lệ duy nhất chỉ dành cho các giao dịch mang tính chất nhân đạo thực sự cần thiết. Điều này sẽ khiến việc thực hiện các thanh toán quốc tế của Nga trở nên khó khăn và tốn kém hơn nhiều.
Không chỉ dừng lại ở biên giới Nga, lệnh cấm còn nhắm tới các ngân hàng tại nước thứ ba như Kyrgyzstan, Lào và Azerbaijan. Các tổ chức này bị cáo buộc hỗ trợ Nga lách luật hoặc kết nối với hệ thống nhắn tin tài chính riêng của Nga. Đây là nỗ lực nhằm bịt kín các "ngõ ngách" tài chính mà Nga đang sử dụng để duy trì nguồn lực cho chiến tranh.
Các tài sản kỹ thuật số cũng nằm trong tầm ngắm với lệnh cấm toàn diện đối với các nhà cung cấp dịch vụ tiền điện tử của Nga. Các nền tảng phi tập trung cho phép giao dịch tiền điện tử cũng bị hạn chế do rủi ro lách luật cao. Ngoài ra, việc sử dụng đồng rúp kỹ thuật số và loại tiền ổn định RUBx do Ngân hàng Trung ương Nga phát triển cũng chính thức bị cấm trong các giao dịch với Liên minh Châu Âu.
Hạn chế thương mại và đánh vào công nghiệp quốc phòng
Gói biện pháp này đưa ra các lệnh cấm xuất nhập khẩu mới nhằm làm suy yếu tổ hợp công nghiệp quân sự của Nga. Các mặt hàng bị cấm rất đa dạng, từ cao su đến máy kéo với tổng trị giá hơn 365 triệu euro. Ngoài ra, các công nghệ nhạy cảm như chất nổ, dụng cụ thí nghiệm và chất bôi trơn hiệu suất cao cũng bị kiểm soát chặt chẽ.
Liên minh Châu Âu cũng áp đặt các lệnh cấm nhập khẩu mới đối với các loại kim loại và hóa chất chưa bị trừng phạt trước đây, ước tính trị giá khoảng 530 triệu euro. Hạn ngạch đối với amoniac cũng được thiết lập để giới hạn nguồn cung từ Nga. Những con số này cho thấy quyết tâm của Liên minh Châu Âu trong việc cắt giảm tối đa dòng tiền chảy vào ngân sách Nga.
Danh sách các nhà sản xuất quân sự bị trừng phạt đã bổ sung thêm 58 công ty và cá nhân, bao gồm cả những bên sản xuất máy bay không người lái. Đáng chú ý, các nhà cung cấp từ nước thứ ba như Trung Quốc, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Belarus cũng bị liệt tên. Điều này cho thấy Liên minh Châu Âu sẵn sàng đối đầu với bất kỳ bên nào cung cấp linh kiện công nghệ cho bộ máy chiến tranh của Nga.
Kích hoạt công cụ chống lách luật lần đầu tiên
Một điểm nhấn quan trọng là việc lần đầu tiên Liên minh Châu Âu kích hoạt "công cụ chống lách luật". Công cụ này nhắm trực tiếp vào Cộng hòa Kyrgyzstan do quốc gia này thường xuyên để các thiết bị viễn thông từ Liên minh Châu Âu chảy sang Nga. Các thiết bị này sau đó đã bị Nga sử dụng để chế tạo tên lửa và máy bay không người lái phục vụ cuộc chiến tại Ukraine.
Gói biện pháp cũng bổ sung thêm 60 thực thể vào danh sách đen do hỗ trợ trực tiếp hoặc gián tiếp cho quân đội Nga. Trong số này, có 28 thực thể nằm ngoài lãnh thổ Nga, bao gồm các công ty tại Trung Quốc, Hồng Kông, Thổ Nhĩ Kỳ và Thái Lan. Điều này gửi đi một cảnh báo mạnh mẽ rằng các hoạt động trung chuyển hàng hóa bị cấm sẽ sớm bị phát hiện và xử lý.
Mở rộng danh sách cá nhân và bảo vệ pháp lý
Gói trừng phạt thứ 20 bổ sung thêm 120 mục vào danh sách đen, bao gồm 33 cá nhân và 83 thực thể. Những người này sẽ bị đóng băng tài sản và cấm đi lại trong phạm vi Liên minh Châu Âu.
Danh sách bao gồm các nhà tài phiệt, những người tham gia vào việc bắt cóc trẻ em Ukraine và những kẻ tuyên truyền sai lệch về cuộc chiến.
Bảo vệ các doanh nghiệp Liên minh Châu Âu trước sự trả đũa của Nga là một ưu tiên hàng đầu trong lần này. Các công ty hiện có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại tại tòa án quốc gia nếu họ bị Nga kiện sai trái hoặc bị quốc hữu hóa tài sản bất hợp pháp. Liên minh Châu Âu cũng cấm giao dịch với những bên Nga đánh cắp quyền sở hữu trí tuệ của các doanh nghiệp trong khối.
- Cho phép tòa án Liên minh Châu Âu phạt tiền những thực thể Nga khởi kiện vô căn cứ.
- Tạo cơ chế đòi bồi thường thiệt hại tại các nước thứ ba nếu có phán quyết sai trái.
- Ngăn chặn các đối thủ cạnh tranh lợi dụng việc tài sản của doanh nghiệp Liên minh Châu Âu bị Nga tịch thu.
- Bảo vệ bản quyền và trí tuệ của các nhà điều hành Châu Âu tại thị trường Nga.
Chặn đứng thông tin giả và bảo vệ nghiên cứu
Để chống lại các chiến dịch tuyên truyền, Liên minh Châu Âu sẽ mạnh tay hơn với các trang web "vệ tinh" của Russia Today hay Sputnik. Các trang web giả mạo hoặc tên miền sao chép nội dung tuyên truyền sẽ bị chặn nhanh chóng trên toàn lãnh thổ Liên minh Châu Âu. Điều này giúp làm sạch môi trường thông tin và ngăn chặn những tác động tiêu cực đến dư luận.
Cuối cùng, các biện pháp mới cũng cấm các viện nghiên cứu và giáo dục tại Liên minh Châu Âu nhận tài trợ từ chính phủ Nga.
Quy định này áp dụng cho mọi khoản quyên góp hoặc trợ cấp nhằm bảo vệ tính liêm chính trong nghiên cứu và đổi mới sáng tạo. Liên minh Châu Âu kiên quyết không để Nga sử dụng các kênh học thuật để gây ảnh hưởng hoặc thu thập công nghệ trái phép.
Lê Hải Yến - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
- Báo điện tử tại Đức từ năm 1995 -
TIN NHANH | THỰC TẾ | TỪ NƯỚC ĐỨC
