Chỉ trong tuần qua, hơn 113.000 công dân Nga đã vượt qua cửa khẩu Thượng Lars để sang Georgia. Đây không phải là một con số ngẫu nhiên, mà là minh chứng rõ rệt cho nỗi lo sợ đang lớn dần trong lòng người dân Nga về một đợt tổng động viên quy mô lớn sắp được Điện Kremlin công bố.
Hồi đầu tháng 8, Tổng thống Volodymyr Zelenskyy của Ukraine từng cảnh báo rằng các cơ quan tình báo nước ông dự đoán Nga sẽ tiến hành một cuộc 'huy động nhanh chóng' hàng trăm nghìn quân vào cuối năm nay.
Georgia, một trong số ít các quốc gia Đông Âu cho phép người Nga nhập cảnh mà không cần thị thực, đã từng chứng kiến cảnh di cư tương tự.
Người Nga được nhìn thấy đang cố gắng rời khỏi đất nước để tránh bị gọi nhập ngũ trong cuộc chiến Nga-Ukraine, khi các hàng dài người xếp hàng tại cửa khẩu biên giới Kazbegi thuộc đô thị Stepantsminda, Georgia, ngày 29 tháng 9 năm 2022. (Davit Kachkachishvili/Anadolu Agency via Getty Images)
Tháng 9 năm 2022, khi Tổng thống Putin ban hành lệnh động viên quân sự một phần, huy động khoảng 300.000 quân sau cuộc tấn công toàn diện vào Ukraine, Georgia đã trở thành điểm đến chính của những người muốn trốn tránh nghĩa vụ quân sự.
Trong nhiều tháng qua, Điện Kremlin liên tục phủ nhận mọi tin đồn về việc động viên quân sự. Phát ngôn viên Dmitri Peskov từng tuyên bố rằng những lời bàn tán này hoàn toàn là 'do chính quyền Ukraine dàn dựng'.
Áp lực từ chiến trường và lực lượng dự bị
Cựu Tư lệnh Lực lượng Vũ trang Ukraine, Oleksandr Syrskyi, tiết lộ rằng số lượng binh sĩ Nga tử trận trên chiến trường đã vượt quá số lượng tình nguyện viên sẵn sàng gia nhập quân đội. Đây là lần đầu tiên cán cân này bị đảo ngược.
Nga hiện có một lực lượng dự bị khổng lồ, ước tính khoảng 25 triệu người, chủ yếu là nam giới dưới 55 tuổi đã hoàn thành nghĩa vụ quân sự bắt buộc. Từ mùa xuân đến nay, chính phủ Nga đã thể hiện sự quan tâm đặc biệt đến nhóm đối tượng này.
Chính phủ Nga đã tích cực thu thập dữ liệu cá nhân của những người lính dự bị thông qua các chủ lao động của họ.
Ông Syrskyi nhấn mạnh: 'Họ thậm chí còn hỏi cả địa chỉ của người thân những người này'. Thông tin này có thể được dùng để truy tìm bất kỳ ai cố gắng lẩn tránh lệnh tổng động viên.
Tháng 3 vừa qua, Điện Kremlin cũng đã hợp pháp hóa việc sử dụng giấy triệu tập quân sự điện tử trong quá trình gọi nhập ngũ. Điều này cho thấy sự chuẩn bị kỹ lưỡng và quyết liệt hơn trong việc kiểm soát nhân lực.
Vệ binh quốc gia vào cuộc
Lực lượng Vệ binh Quốc gia, một cơ quan an ninh do Tổng thống Putin thành lập năm 2016, với nhiệm vụ chính là bảo vệ chế độ trước các mối đe dọa nội bộ và tại các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng, cũng đang ráo riết chuẩn bị. Họ đang tổ chức huấn luyện và sơ tán nhân sự, cán bộ, cơ sở vật chất để sẵn sàng cho một cuộc động viên quy mô lớn.
Những động thái này ngụ ý rằng chính phủ Nga đang chuẩn bị cho một hình thức huy động mạnh mẽ và 'đàn áp' hơn, có thể sẽ bao gồm cả việc huy động các cơ quan an ninh nhà nước.
Thách thức trong tuyển mộ
Bộ Quốc phòng Nga từng đặt mục tiêu tuyển mộ khoảng 80.000 người, chủ yếu là sinh viên, vào 'Lực lượng Hệ thống Không người lái' mới thành lập vào tháng 3 năm 2026. Sáng kiến này đi kèm với một chiến dịch tuyên truyền rầm rộ và gây áp lực không nhỏ lên các trường đại học.
Tuy nhiên, đến tháng 7 năm 2026, chỉ có khoảng 8.000 người được tuyển mộ, tức chỉ đạt khoảng 10% mục tiêu đề ra. Điều này cho thấy việc thuyết phục sinh viên, những người có trình độ học vấn cao hơn, khó khăn hơn nhiều so với nhóm người ít học ở các vùng nông thôn hẻo lánh.
Thời điểm chính trị nhạy cảm
Mặc dù nhu cầu về quân số rất lớn, nhiều khả năng sẽ không có thông báo chính thức nào về việc huy động quân sự trước tháng 9. Đây là thời điểm Nga tổ chức bầu cử quốc hội.
Dù không có đảng phản chiến nào được phép tham gia tranh cử, cả Tổng thống Putin và đảng cầm quyền Nước Nga Thống nhất đều đang đối mặt với sự suy giảm ủng hộ. Việc ban hành lệnh gọi nhập ngũ chính thức vào thời điểm này chắc chắn sẽ gây tổn hại lớn đến vị thế chính trị của nhà lãnh đạo Nga.
Quyết định khó tránh khỏi
Tuy nhiên, đối với Điện Kremlin, việc huy động thêm lực lượng đang trở thành một điều ngày càng khó tránh khỏi.
Việc khuất phục Ukraine là một nỗi ám ảnh dai dẳng của Tổng thống Putin. Để hiện thực hóa ý tưởng này, cần phải có thêm người cầm súng. Trong bối cảnh hiện tại, huy động lực lượng đã trở thành công cụ duy nhất còn lại của chế độ Điện Kremlin.
Phạm Hương - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Bài viết dựa trên lược thuật từ Daria Zakharova, Politico, ngày 28 tháng 8 năm 2026.
