Quyết định bất ngờ từ Washington
Chính quyền của Tổng thống Donald Trump vừa thông báo tạm thời nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ Iran. Quyết định này cho phép các bên liên quan thực hiện việc vận chuyển và mua bán những lô dầu đã được bốc lên tàu từ trước đó.
Washington kỳ vọng động thái này sẽ giúp kiềm chế đà tăng phi mã của giá năng lượng trên thị trường quốc tế. Theo Bộ Tài chính Mỹ, quy định mới có hiệu lực ngay lập tức và sẽ kéo dài đến hết ngày 19/4.
Lệnh nới lỏng này chỉ áp dụng cụ thể cho các chuyến hàng dầu Iran đã hoàn tất quy trình bốc xếp trước ngày 20/3. Đây được xem là một bước đi linh hoạt nhằm giải quyết bài toán thiếu hụt nguồn cung ngắn hạn.
Phạm vi và quy mô của đợt nới lỏng
Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho biết biện pháp này có thể giải phóng khoảng 140 triệu thùng dầu ra thị trường thế giới. Trong khi đó, Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright nhận định các chuyến hàng có thể cập bến châu Á chỉ sau vài ngày di chuyển.
Mặc dù nới lỏng cho thị trường chung, Mỹ vẫn duy trì các hạn chế nghiêm ngặt đối với một số khu vực đặc biệt. Các lệnh miễn trừ trừng phạt này sẽ không được áp dụng tại các địa điểm sau:
- Khu vực Crimea
- Triều Tiên
- Cuba
Chiến lược gây áp lực tối đa của Tổng thống Donald Trump
Dù tạo điều kiện cho dầu Iran lưu thông, ông Scott Bessent nhấn mạnh rằng Tehran sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong việc tiếp cận nguồn thu từ các giao dịch này. Mỹ khẳng định vẫn kiên trì duy trì chiến dịch áp lực tối đa đối với chính quyền Iran.
Washington muốn tận dụng chính nguồn dầu của đối phương để giữ giá năng lượng ở mức thấp cho người tiêu dùng toàn cầu. Ông Bessent nêu rõ mục tiêu là dùng dầu Iran chống lại chính nước này trong khi các hoạt động quân sự vẫn đang tiếp diễn.
Trung Quốc hiện là quốc gia nhập khẩu dầu lớn nhất từ Iran và được dự báo sẽ là bên hưởng lợi chính từ chính sách mới này. Tuy nhiên, mọi hoạt động thanh toán vẫn sẽ nằm trong tầm kiểm soát chặt chẽ của các cơ quan chức năng Mỹ.

Tàu chở dầu thô Flora di chuyển gần khu vực Bandar e Asaluyah của Iran vào tháng 1 năm 2026.
Phản ứng từ phía Iran và căng thẳng eo biển Hormuz
Phía Iran đã nhanh chóng lên tiếng bác bỏ tính hiệu quả của kế hoạch mà Washington vừa công bố. Tehran khẳng định họ không hề có lượng dầu dự trữ lớn đang lênh đênh trên biển hay sẵn sàng cung cấp ngay lập tức như Mỹ kỳ vọng.
Đại diện chính quyền Iran cho rằng những tuyên bố của phía Mỹ chỉ mang tính chất tâm lý nhằm tạo hy vọng ảo cho các bên mua. Trong khi đó, tình hình địa chính trị tại eo biển Hormuz vẫn đang trong trạng thái cực kỳ căng thẳng.
Kể từ khi xung đột bùng phát vào cuối tháng 2, tuyến đường thủy huyết mạch này đã bị phong tỏa trên thực tế. Đây là nơi vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu và khí hóa lỏng toàn cầu, hiện do lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran kiểm soát.
Bối cảnh năng lượng và các chính sách bổ trợ
Việc phong tỏa eo biển Hormuz đã khiến giá dầu và khí đốt tăng vọt, gây áp lực lớn lên nền kinh tế thế giới. Tổng thống Donald Trump đã kêu gọi các quốc gia phụ thuộc vào đường biển tham gia bảo vệ an toàn hàng hải quốc tế.
Tuy nhiên, trong một bài đăng trên Truth Social, Tổng thống Donald Trump nhấn mạnh Mỹ không coi việc đảm bảo an ninh này là nhiệm vụ riêng biệt của mình. Trước đó một tuần, Mỹ cũng đã có động thái tương tự khi nới lỏng trừng phạt đối với dầu mỏ từ Nga.
Ngoài ra, chính phủ Mỹ còn tạm đình chỉ một đạo luật hàng hải trong vòng 60 ngày để cho phép tàu nước ngoài vận chuyển nhiên liệu giữa các cảng nội địa. Tất cả những biện pháp này đều nằm trong nỗ lực tổng thể nhằm ổn định chi phí năng lượng cho người dân.
Thành Lộc - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo AFP

