Những ngày qua, các đặc phái viên của tổng thống Trump đã thực hiện những chuyến công du tới Moscow và Kyiv, mang theo hy vọng về một giải pháp hòa bình cho cuộc xung đột dai dẳng. Được kỳ vọng sẽ mở ra cánh cửa đàm phán, song trên thực tế, những nỗ lực ngoại giao này vẫn chưa mang lại bất kỳ đột phá cụ thể nào.
Thay vào đó, giới quan sát nhận định đây là một ván cờ chính trị phức tạp, được chính tổng thống Mỹ dàn dựng. Trong cuộc chơi này, cả tổng thống Putin và tổng thống Zelensky đều phải tham gia, mỗi người với những tính toán và lợi ích riêng của mình.
Ván cờ ngoại giao của tổng thống Trump
Việc tổng thống Trump cử đặc phái viên tới hai thủ đô đối đầu thể hiện rõ mong muốn khẳng định vai trò kiến tạo hòa bình của ông. Đây là động thái không chỉ hướng tới giải quyết xung đột mà còn nhằm củng cố hình ảnh cá nhân trước thềm bầu cử Mỹ sắp tới.
Tuy nhiên, những cuộc gặp gỡ này dường như không phải để tìm kiếm một thỏa thuận đột phá ngay lập tức. Chúng giống một màn trình diễn ngoại giao, nơi các bên duy trì sự tương tác nhưng không ai thực sự sẵn lòng nhượng bộ những vấn đề cốt lõi.
Mỗi bên một toan tính
Cách ba nhà lãnh đạo vận hành cuộc chơi hiện tại phản ánh rõ những mục tiêu chính trị riêng biệt của mỗi bên, tạo nên một cục diện cân bằng nhưng đầy căng thẳng.
- Tổng thống Donald Trump: Ông muốn chứng tỏ khả năng thúc đẩy hòa bình, tạo điểm cộng trong mắt cử tri Mỹ. Các kế hoạch ngoại giao cụ thể giúp ông xây dựng hình ảnh một nhà lãnh đạo có tầm ảnh hưởng toàn cầu, đặc biệt khi cuộc đua vào Nhà Trắng đang nóng dần lên.
- Tổng thống Vladimir Putin: Ông thể hiện thái độ sẵn sàng đối thoại, hợp tác, nhưng đồng thời kiên quyết bảo vệ các lợi ích chiến lược của Nga. Moscow không có ý định nhượng bộ về những vấn đề mà họ coi là cốt lõi.
- Tổng thống Volodymyr Zelensky: Ông ưu tiên duy trì sự phối hợp chặt chẽ với Washington, đồng thời từ chối mọi điều kiện áp đặt từ phía Nga có thể gây bất lợi cho Ukraine. Mục tiêu là đảm bảo sự ủng hộ liên tục từ Mỹ.
Việc duy trì “vai diễn” này mang lại lợi ích cho cả ba. Tổng thống Putin tránh được cái nhìn tiêu cực về việc phá hoại sáng kiến hòa bình từ Mỹ, trong khi tổng thống Zelensky cũng né tránh nguy cơ bị coi là người từ chối đối thoại. Đối với tổng thống Trump, đây là cách hiệu quả để giữ nhịp độ chính trị ổn định và tạo ấn tượng tích cực với công chúng.
Thông điệp khéo léo từ Kyiv
Trong cuộc gặp với đặc phái viên của tổng thống Donald Trump là Steve Witkoff và Jared Kushner tại Kyiv vào ngày 6/9, tổng thống Volodymyr Zelensky đã thể hiện sự nhạy bén chính trị đáng nể.
Ông ví von rằng sự hiện diện của các đặc phái viên Mỹ còn mang lại hiệu quả lớn hơn cả hệ thống phòng không Patriot đối với người dân thành phố. Đây không chỉ là một lời nói đùa vui mà còn là một thông điệp ẩn ý.
Tổng thống Zelensky đã khéo léo chuyển hướng cuộc thảo luận sang những vấn đề cấp bách mà Ukraine đang đối mặt. Đó là nhu cầu về hệ thống phòng không, đảm bảo năng lượng và các gói hỗ trợ cần thiết cho mùa đông sắp tới.
Cách tiếp cận này giúp ông vừa làm hài lòng phái đoàn Mỹ, vừa tranh thủ vận động thêm nguồn lực thực tế cho quốc gia. Một mũi tên trúng hai đích.
Sự tỉnh táo của một nhà lãnh đạo
Tổng thống Volodymyr Zelensky hiểu rõ rằng các cuộc đàm phán hiện tại khó có thể mang lại hòa bình ngay lập tức. Mặc dù vậy, ông vẫn tận dụng chuyến thăm này để trấn an tinh thần người dân trong nước, đồng thời gửi đi một thông điệp mạnh mẽ về tầm quan trọng không thể thay thế của Mỹ đối với sự tồn vong của Ukraine.
Việc ông khẳng định rằng những vấn đề gai góc nhất chỉ có thể được giải quyết ở cấp thượng đỉnh cho thấy sự tỉnh táo và tầm nhìn chiến lược của nhà lãnh đạo Ukraine. Ông sẵn sàng tham gia vào vở kịch ngoại giao do tổng thống Donald Trump dàn dựng, nhưng không để bản thân bị cuốn vào những ảo tưởng về một thỏa thuận chóng vánh.
Đặc biệt là khi các vấn đề lãnh thổ cốt lõi vẫn chưa có lời giải đáp, bất kỳ thỏa thuận nào vội vàng cũng khó có thể bền vững.
Cuộc chơi chính trị trên vũ đài quốc tế vẫn tiếp diễn với những màn trình diễn ngoại giao phức tạp. Chừng nào các bên chưa tìm được tiếng nói chung thực sự về những vấn đề căn bản, những chuyến thăm như thế này sẽ tiếp tục là công cụ quan trọng để các nhà lãnh đạo duy trì quyền lực, vị thế và hình ảnh của mình trên trường quốc tế. Hòa bình đích thực vẫn còn là một chặng đường dài phía trước.
Nguyễn Minh Anh - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
