Ukraine cảnh báo động thái này càng khiến Nga sử dụng quân bài năng lượng làm vũ khí.
Trong một tuyên bố hôm 9/7/2022, bộ trưởng tài nguyên thiên nhiên Canada Jonathan Wilkinson cho biết Canada sẽ trả lại cho Đức một tuabin đã bảo trì của đường ống khí đốt Nord Stream 1 và mở rộng các biện pháp trừng phạt đối với Nga.
Chính phủ Canada đang ban hành “giấy phép có thời hạn và có thể thu hồi” để miễn áp dụng các lệnh trừng phạt Nga đối với các tuabin này. Canada nói rằng động thái này sẽ hỗ trợ “khả năng của châu Âu trong việc tiếp cận nguồn năng lượng đáng tin cậy và giá cả phải chăng khi họ tiếp tục chuyển đổi khỏi dầu mỏ và khí đốt của Nga”.
Canada cũng tuyên bố sẽ mở rộng các biện pháp trừng phạt đối với lĩnh vực năng lượng của Nga bao gồm cả lĩnh vực sản xuất công nghiệp.
Các biện pháp trừng phạt mới của Canada “sẽ áp dụng đối với vận tải đường bộ và đường ống, sản xuất kim loại và vận tải, máy tính, thiết bị điện và điện tử, cũng như máy móc”.
Hồi tháng 6, Nga nói việc Canada chậm trả lại các tuabin khí của nước này là nguyên nhân khiến đường ống dẫn khí đốt Nord Stream 1 từ Nga tới Đức bị giảm 40% lưu lượng. Đây là các tuabin khí (do Canada sản xuất) được tập đoàn Đức Siemens Energy thay mặt Nga gởi tới Canada để bảo trì.
Trước sức ép từ Đức, Canada đã đồng ý trả lại các tuabin khí. Các tuabin này sẽ được Canada chuyển cho Đức và Đức có trách nhiệm giao lại cho Nga.
Theo các nguồn tin của báo chí Canada, số lượng tuabin khí phục vụ cho đường ống Nord Stream, bị giữ lại ở Montreal nhiều hơn so với thông tin ban đầu, không chỉ là 1 tuabin mà thực tế lên tới 6.
Trong tuyên bố ngày 10/7/2022 trên trang mạng chính thức của Bộ Ngoại giao, Ukraine gọi việc Canada cấp giấy phép đặc biệt, cho phép trả lại tuabin đã bảo trì là “sự điều chỉnh của lệnh trừng phạt theo ý muốn của Nga”.
“Đây là tiền lệ nguy hiểm vi phạm sự đoàn kết quốc tế, đi ngược lại nguyên tắc pháp trị và sẽ chỉ gây ra hậu quả. Điều đó khiến Nga nghĩ rằng họ không thể bị trừng phạt,” tuyên bố của Bộ Ngoại giao và Bộ Năng lượng Ukraine cho viết.

Một phần của đường ống khí đốt Nord Stream 1 ở Lubmin, Đức, ngày 21/6/2022. (Ảnh: Stefan Sauer/dpa / AP)
Ukraine cũng bày tỏ “nỗi thất vọng nặng nề” và kêu gọi chính phủ Canada xem xét lại quyết định để bảo đảm tính nghiêm minh của các lệnh trừng phạt.
Trong tuyên bố, chính phủ Ukraine bác bỏ quan điểm của Nga về việc cần các tuabin khí để tiếp tục bơm khí đốt qua đường ống Nord Stream 1. Chính phủ Ukraine cho rằng, đây là bằng chứng cho thấy Nga sử dụng quân bài năng lượng làm vũ khí gây sức ép với phương Tây.
Một nhóm người Canada gốc Ukraine đã tổ chức biểu tình bên ngoài tòa nhà Quốc hội và tòa thị chính ở Montreal để phản đối quyết định trên. Cuộc biểu tình sau đó diễn ra bên ngoài văn phòng tập đoàn Siemens Canada ở ngoại ô Montreal.
Theo quan điểm của Ottawa, Canada không vi phạm các lệnh trừng phạt Nga vì chỉ đồng ý giao lại các tuabin khí cho Đức và Berlin toàn quyền quyết định cách sử dụng các tuabin này.
Cũng trong tuyên bố ngày 10/7/2022, tập đoàn Siemens của Đức nói sau khi nhận được các tuabin khí từ Canada, tập đoàn sẽ chuyển cho Nga càng sớm càng tốt.
“Quyết định của Canada là bước đầu tiên để bàn giao lại tuabin. Các chuyên gia của chúng tôi đang hỗ trợ quá trình này. Mục tiêu của chúng tôi là chuyển các tuabin tới nơi vận hành chúng càng sớm càng tốt,” Siemens nói, ám chỉ rằng các tuabin sẽ được chuyển về Nga.
Nguồn: The Canadian Press, Reuters, 10/7/2022.

