Hôm 03.06.2026 tại New York, Đức chính thức bước vào cuộc đua giành một ghế trong cơ quan quyền lực nhất của Liên Hợp Quốc: Hội đồng Bảo an.
Đại hội đồng LHQ sẽ bỏ phiếu để quyết định liệu Đức có giành được một ghế không thường trực cho nhiệm kỳ 2027 và 2028 hay không. Dự đoán đây sẽ là một cuộc cạnh tranh vô cùng gay gắt.
Cuộc bầu cử diễn ra như thế nào?
Để trúng cử, Đức cần giành được đa số hai phần ba số phiếu hợp lệ từ 193 quốc gia thành viên. Hiện tại, Afghanistan và Venezuela không có quyền bỏ phiếu, nên ngưỡng đa số là 128 phiếu nếu tất cả các nước còn lại đều tham gia.
Đức ứng cử trong nhóm khu vực “Tây Âu và các nước khác”, nơi chỉ có hai ghế trống cho nhiệm kỳ 2027/2028. Đối thủ của Đức là Áo và Bồ Đào Nha, cả hai đều đã vận động từ rất lâu. Bộ trưởng Ngoại giao liên bang Johann Wadephul (CDU) đã có mặt tại New York từ thứ Sáu để vận động đến phút cuối.
Vì sao Đức phải lo lắng?
Theo các chuyên gia, cuộc đua lần này được dự đoán là rất sát nút. Một bất lợi lớn cho Đức là Áo đã bắt đầu vận động từ năm 2011, Bồ Đào Nha từ năm 2013, trong khi Berlin chỉ công bố ứng cử vào năm 2020. Điều này khiến Đức bị động hơn trong việc xây dựng quan hệ và gây ảnh hưởng.
Ngoài ra, lập trường của Đức về cuộc chiến Gaza cũng gây ra nhiều tranh cãi. Nhiều quốc gia cho rằng chính phủ Đức đã không đứng về phía họ khi cáo buộc Israel vi phạm luật pháp quốc tế tại Dải Gaza. Đức cũng không lên án rõ ràng các hành động của Mỹ và Israel nhắm vào Iran, hay cách xử lý của Mỹ tại Venezuela. Những điều này có thể khiến một số nước quay lưng lại với Đức.
Dù vậy, Đức vẫn có những lợi thế nhất định. Là thành viên EU và NATO, Đức được coi là một đối tác đáng tin cậy. Vai trò là một trong những nước đóng góp tài chính lớn nhất cho LHQ cũng giúp Đức có tiếng nói quan trọng, đặc biệt khi Mỹ rút khỏi nhiều tổ chức của LHQ.
Điều gì xảy ra nếu Đức thua?
Nếu thất bại, Đức về lý thuyết có thể ứng cử cho nhiệm kỳ hai năm tiếp theo 2028/2029. Tuy nhiên, thời gian chuẩn bị dài khiến các ứng viên khác đã bắt đầu vận động cho vị trí đó từ nhiều năm trước. Một thất bại cũng sẽ là đòn giáng mạnh vào nỗ lực của Thủ tướng Friedrich Merz và Bộ trưởng Ngoại giao Wadephul trong việc nâng cao vai trò của Đức trong giải quyết các cuộc xung đột toàn cầu.
Hội đồng Bảo an LHQ được cấu thành như thế nào?
Hội đồng Bảo an gồm 15 thành viên. Trong đó, năm nước thường trực là Mỹ, Nga, Trung Quốc, Anh và Pháp. Họ nắm quyền phủ quyết, có thể chặn bất kỳ nghị quyết nào. Mười ghế còn lại dành cho các thành viên không thường trực, mỗi nước phục vụ nhiệm kỳ hai năm. Các ghế này được phân bổ theo khu vực: ba từ châu Phi, hai từ châu Á, hai từ Mỹ Latinh, hai từ Tây Âu và một từ Đông Âu.
Hội đồng có quyền lực gì?
Là cơ quan cao nhất của LHQ, các nghị quyết của Hội đồng Bảo an có tính ràng buộc đối với tất cả thành viên. Hội đồng có thể áp đặt trừng phạt, cấm vận vũ khí, cử lực lượng gìn giữ hòa bình hoặc cho phép các chiến dịch quân sự. Để một nghị quyết có hiệu lực, cần ít nhất 9 trong 15 thành viên đồng ý và không có nước thường trực nào phủ quyết.
Tuy nhiên, trong những năm gần đây, quyền phủ quyết thường xuyên bị lạm dụng. Nga dùng nó để chặn các nghị quyết liên quan đến chiến tranh Ukraine. Mỹ cũng dùng quyền này để bảo vệ Israel khi cộng đồng quốc tế lên án các hành động của nước này ở Gaza hay Lebanon.
Các thành viên không thường trực có quyền lực gì?
Một ghế trong Hội đồng Bảo an mang lại sức nặng và ảnh hưởng quốc tế lớn hơn. Các thành viên không thường trực không có quyền phủ quyết, nhưng họ đóng vai trò quan trọng trong thảo luận, đề xuất nghị quyết và bỏ phiếu. Tiếng nói của họ có thể tạo ra sự khác biệt, đặc biệt trong các vấn đề nhạy cảm.
Đức kỳ vọng gì?
Đức hy vọng sẽ có thêm ảnh hưởng ngoại giao và tầm vóc quốc tế từ ghế này. Bộ trưởng Ngoại giao Wadephul từng tuyên bố rằng Đức, với tư cách là nền kinh tế lớn thứ ba thế giới, muốn đóng góp sức nặng của mình vào các cuộc thảo luận về khủng hoảng toàn cầu.
Theo truyền thống, Đức cứ 8 năm lại ứng cử một lần. Cộng hòa Liên bang Đức đã sáu lần có ghế tại Hội đồng Bảo an, lần gần nhất là năm 2019 và 2020. Các nhà ngoại giao cho biết Đức chưa từng thất bại trong các cuộc bầu cử này. Tuy nhiên, lần này mọi thứ có thể khác.
Cuộc bỏ phiếu diễn ra trong bối cảnh thế giới đầy biến động, từ chiến tranh Ukraine đến xung đột Gaza. Kết quả sẽ không chỉ ảnh hưởng đến vị thế của Đức, mà còn phản ánh cục diện quyền lực trong LHQ. Dù thắng hay thua, cuộc đua này đã cho thấy tham vọng và những thách thức mà Berlin phải đối mặt trên trường quốc tế.
Nguyễn Thanh Bình - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo Đài truyền hình quốc gia Đức ARD
Ý kiến bạn đọc