Các quốc gia đang nỗ lực chạy đua với thời gian để đảm bảo an ninh năng lượng trong bối cảnh mới.
Theo báo cáo gần đây từ SolarPower Europe, việc tận dụng ánh sáng mặt trời đã giúp châu lục này tiết kiệm hơn 100 triệu euro mỗi ngày. Tính riêng trong tháng trước, số tiền tiết kiệm được đã lên tới con số ấn tượng là 3 tỷ euro. Thành quả này có được nhờ việc cắt giảm đáng kể nhu cầu nhập khẩu khí đốt từ bên ngoài.
Balcony-solar-IKEA
Các chuyên gia cảnh báo rằng giá khí đốt sẽ còn duy trì ở mức cao do căng thẳng tại eo biển Hormuz. Đây là tuyến đường huyết mạch, nơi vận chuyển khoảng một phần năm tổng lượng dầu mỏ toàn cầu hiện nay. Nếu tình hình không được cải thiện, châu Âu sẽ phải đối mặt với nhiều áp lực kinh tế nặng nề hơn.
Tuy nhiên, dự báo đến năm 2026, công suất điện mặt trời có thể giúp châu Âu tiết kiệm một khoản tiền khổng lồ lên tới 67,5 tỷ euro. Con số này cho thấy tiềm năng cực lớn của việc chuyển đổi sang năng lượng xanh. Đây không chỉ là giải pháp môi trường mà còn là bài toán kinh tế sống còn cho cả châu lục.
Trước áp lực về chi phí sinh hoạt, người dân châu Âu đang đổ xô đầu tư vào các giải pháp năng lượng sạch. Từ máy bơm nhiệt, xe điện đến các hệ thống điện mặt trời áp mái đều nhận được sự quan tâm đặc biệt từ công chúng. Mọi người đang tìm mọi cách để tự chủ nguồn năng lượng cho gia đình mình.
Đối với những người không có đủ không gian hoặc kinh phí cho hệ thống lớn, điện mặt trời cắm dây (plug-in solar) là lựa chọn hoàn hảo. Đây là những tấm pin nhỏ gọn có thể lắp đặt dễ dàng tại ban công, sân thượng hoặc các mái che đơn giản. Tại nhiều nước, người dân có thể mua chúng dễ dàng tại siêu thị hoặc đặt hàng qua mạng.
Điểm ưu việt của hệ thống này là người dùng có thể kết nối trực tiếp vào ổ điện gia đình mà không tốn chi phí lắp đặt. Nguồn điện tạo ra sẽ được các thiết bị trong nhà tiêu thụ ngay lập tức, tương tự như cách sạc một chiếc điện thoại. Điều này giúp tối ưu hóa chi phí và giảm bớt các thủ tục kỹ thuật phức tạp.
Giải pháp này đặc biệt phù hợp với những người đi thuê nhà hoặc sống trong các khu chung cư cao tầng. Tại đây, việc lắp đặt các tấm pin mặt trời truyền thống trên mái nhà thường gặp nhiều trở ngại về pháp lý hoặc không gian. Điện mặt trời ban công đã xóa bỏ những rào cản đó, mang năng lượng sạch đến với mọi nhà.
Thời gian để thu hồi vốn đầu tư cho một hệ thống điện mặt trời mini thường dao động từ hai đến sáu năm. Con số này sẽ thay đổi tùy thuộc vào mức giá mua ban đầu, kích thước hệ thống và điều kiện ánh sáng tại nơi lắp đặt. Đây được xem là mức đầu tư khá hấp dẫn đối với các hộ gia đình nhỏ.
Một khi đã đi vào hoạt động, điện mặt trời cắm dây giúp giảm đáng kể lượng điện phải mua từ lưới điện quốc gia. Điều này trực tiếp làm nhẹ gánh nặng hóa đơn tiền điện hàng tháng cho người tiêu dùng. Trong dài hạn, đây là cách hiệu quả để đối phó với tình trạng giá năng lượng biến động không ngừng.
Đức dẫn đầu cuộc đua điện mặt trời ban công
Nước Đức đã đón đầu làn sóng điện mặt trời mini từ rất sớm, ngay cả trước khi những biến động địa chính trị xảy ra. Tính từ năm 2022 đến năm 2025, quốc gia này đã ghi nhận hơn một triệu hệ thống được lắp đặt và vận hành. Đây là một con số kỷ lục, minh chứng cho sức hút của loại hình năng lượng này.
Sự bùng nổ này phần lớn nhờ vào các chính sách khuyến khích linh hoạt từ chính phủ của Thủ tướng Friedrich Merz. Các hộ gia đình được hưởng biểu giá điện hỗ trợ khi bán lại phần điện dư thừa cho lưới điện quốc gia. Chính sách này đã tạo ra động lực tài chính mạnh mẽ để người dân tham gia vào quá trình chuyển đổi năng lượng.
Đại diện công ty sản xuất Meyer Burger cho biết người tiêu dùng chính là động lực thúc đẩy cuộc cách mạng này. Họ đã tạo ra một làn sóng nhu cầu mạnh mẽ và yêu cầu các nhà chính trị phải đơn giản hóa thủ tục hành chính. Nhờ đó, việc đăng ký và sử dụng điện mặt trời ban công trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết.
Bên cạnh đó, các biện pháp hỗ trợ về thuế cũng đóng vai trò then chốt trong việc phổ biến năng lượng sạch. Việc loại bỏ thuế giá trị gia tăng (VAT) cho các thiết bị điện mặt trời đã giúp giảm bớt gánh nặng tài chính cho người dân. Đây là một bước đi đúng đắn của chính phủ nhằm hiện thực hóa mục tiêu xanh hóa đất nước.
Chi phí cho các tấm pin mặt trời và hệ thống lưu trữ đang giảm nhanh chóng nhờ tiến bộ công nghệ. Tại Đức, giá của các tấm pin ban công đã giảm một nửa trong vài năm qua, hiện chỉ còn khoảng 200 euro cho các mẫu cơ bản. Điều này giúp ngay cả những gia đình có thu nhập thấp cũng có thể tiếp cận được.
Với những mẫu lớn hơn có tích hợp bộ lưu trữ bằng pin, mức giá thường rơi vào khoảng dưới 1.000 euro. Tuy nhiên, những hệ thống này có khả năng lưu trữ năng lượng để sử dụng vào ban đêm hoặc những lúc trời âm u. Đây là bước tiến quan trọng giúp các hộ gia đình tiến gần hơn đến mục tiêu tự chủ năng lượng.
Kể từ năm 2024, những người thuê nhà tại Đức đã chính thức được phép tự lắp đặt pin mặt trời trên ban công. Quy định mới này giúp loại bỏ hoàn toàn các chi phí phát sinh liên quan đến việc thuê thợ kỹ thuật chuyên nghiệp. Người dân chỉ cần mua thiết bị về, gắn lên ban công và cắm điện là có thể sử dụng ngay.
Các chuyên gia dự báo điện mặt trời cắm dây có thể đáp ứng tới 2% tổng nhu cầu điện năng của Đức vào năm 2045. Đây cũng là thời điểm quốc gia này đặt mục tiêu đạt được trạng thái trung hòa khí hậu dưới sự lãnh đạo của Thủ tướng Friedrich Merz. Năng lượng ban công tuy nhỏ nhưng đang đóng góp một phần không thể thiếu vào mục tiêu lớn này.
Châu Âu nỗ lực bám đuổi trong phân khúc năng lượng sạch
Dù tiềm năng rất lớn nhưng việc triển khai điện mặt trời cắm dây tại nhiều nước châu Âu khác vẫn gặp trở ngại. Một trong những nguyên nhân chính đến từ những lo ngại về mức độ an toàn của hệ thống lưới điện cũ. Điều này đòi hỏi sự cẩn trọng và kiểm tra kỹ lưỡng từ các cơ quan chức năng trước khi phổ biến rộng rãi.
Nhiều ngôi nhà cổ tại châu Âu có hệ thống điện đã xuống cấp hoặc không được bảo trì định kỳ trong thời gian dài. Do đó, các chuyên gia khuyến cáo người dân cần có sự kiểm tra từ thợ điện chuyên nghiệp trước khi lắp đặt. Việc đảm bảo an toàn cháy nổ luôn là ưu tiên hàng đầu trong quá trình phát triển năng lượng tại gia.
Tổ chức SolarPower Europe thừa nhận rất khó để thống kê chính xác số lượng thiết bị đang lưu hành trên thị trường. Tuy nhiên, họ khẳng định rằng xu hướng này đang tăng trưởng mạnh mẽ trên khắp lục địa, không chỉ riêng ở Đức. Người dân tại Pháp, Ý và Hà Lan cũng bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến các giải pháp tự cung tự cấp.
Về mặt pháp lý, điện mặt trời cắm dây hiện đã được hợp pháp hóa tại 25 trên tổng số 27 quốc gia thành viên EU.
Thụy Điển và Hungary là hai cái tên duy nhất vẫn còn đang cân nhắc về việc cho phép loại hình này hoạt động. Dưới đây là một số bước tiến đáng chú ý tại các quốc gia khác:
- Bỉ đã chính thức cho phép người dân tự lắp đặt các tấm pin mặt trời từ tháng 4 năm 2025.
- Tây Ban Nha đang tận dụng lợi thế nắng ấm quanh năm để khuyến khích lắp đặt hệ thống mini tại các căn hộ ven biển.
- Nhiều thành phố tại Áo đã bắt đầu cung cấp các khoản trợ cấp trực tiếp cho người dân mua thiết bị điện mặt trời ban công.
- Ba Lan cũng đang nới lỏng các quy định về đấu nối lưới điện để hỗ trợ các hộ gia đình giảm chi phí năng lượng.
Trong tương lai, sự phối hợp giữa chính sách hỗ trợ và tiến bộ công nghệ sẽ là chìa khóa thành công. Việc phổ cập điện mặt trời mini không chỉ giúp đảm bảo an ninh năng lượng mà còn góp phần bảo vệ môi trường. Châu Âu đang đứng trước cơ hội lớn để thay đổi cách thức tiêu dùng năng lượng của hàng triệu người dân.
Thu Phương - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo EURONEWS/AP
- Báo điện tử tại Đức từ năm 1995 -
TIN NHANH | THỰC TẾ | TỪ NƯỚC ĐỨC
