Chính phủ liên minh Đức đang ghi nhận kết quả rõ rệt trong việc hạn chế di cư bất hợp pháp, nhưng gặp khó khăn lớn ở khâu phối hợp với các nước thành viên Liên minh châu Âu. Bộ trưởng Nội vụ Alexander Dobrindt cho biết, từ đầu năm 2026, Đức đã thực hiện tổng cộng 37.000 trường hợp hồi hương, bao gồm cả hồi hương bắt buộc và hồi hương tự nguyện có hỗ trợ.
Phạm Hương - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Kết quả trong nước
Số lượng đơn xin tị nạn tại Đức đang giảm đáng kể. Một số trung tâm tiếp nhận tị nạn thậm chí không còn đủ người lưu trú và phải đóng cửa.
Theo Bộ trưởng Nội vụ Alexander Dobrindt, đây là những tín hiệu cho thấy chính sách kiểm soát di cư của chính phủ liên minh đang phát huy tác dụng. Ông Dobrindt thuộc đảng CSU, đảng anh em của CDU trong liên minh cầm quyền cùng SPD.
Tuy nhiên, kết quả này chưa giải quyết trọn vẹn bài toán quản lý di cư của Đức. Một phần quan trọng trong chính sách của Berlin là chuyển trả những người xin tị nạn về quốc gia EU nơi họ lần đầu nhập cảnh, theo nguyên tắc phân chia trách nhiệm trong Liên minh châu Âu.
Chỉ bốn trường hợp chuyển trả
Kể từ khi Hệ thống tị nạn chung châu Âu (Gemeinsames Europäisches Asylsystem, GEAS) có hiệu lực vào ngày 12/6/2026, Đức mới chuyển trả được bốn người nhập cư trái phép về Ý và Hy Lạp. Trong đó, mỗi nước nhận lại hai trường hợp.
Thông tin này được Bộ Nội vụ Đức cung cấp khi trả lời yêu cầu của đảng AfD. Trong khi đó, Cơ quan Liên bang về Di cư và Người tị nạn Đức (BAMF) đã xác định Ý và Hy Lạp chịu trách nhiệm xét xử trong hàng trăm trường hợp khác.
Theo quy định chung của EU, thông thường quốc gia mà người xin tị nạn lần đầu nhập cảnh sẽ chịu trách nhiệm xem xét hồ sơ. Nếu nước đó đồng ý tiếp nhận lại, Đức phải chuyển người đó trong vòng sáu tháng. Nếu quá thời hạn này mà việc chuyển trả không thực hiện được, trách nhiệm xét xử có thể chuyển sang Đức.
Ý đặt điều kiện
Khó khăn lớn nhất hiện nay nằm ở quan hệ với Roma. Phó Thủ tướng Ý Matteo Salvini phản đối việc Ý tiếp nhận lại người tị nạn từ Đức khi Đức vẫn tài trợ cho các tổ chức tư nhân cứu trợ người di cư trên biển Địa Trung Hải.
Quan điểm này tạo ra mâu thuẫn trực tiếp với mục tiêu của Berlin. Đức muốn tăng cường chuyển trả người về các nước nhập cảnh đầu tiên, trong khi Ý đặt vấn đề về vai trò của các tổ chức cứu hộ mà chính phủ Đức hỗ trợ tài chính.
Hiện chính phủ Đức đang tránh gây áp lực quá mạnh lên Ý vì lý do ngoại giao. Berlin vẫn mô tả sự phối hợp với Roma là gắn bó và tin cậy, nhưng số liệu chuyển trả thực tế cho thấy tiến trình này còn rất chậm.
Hệ thống mới của EU
Hệ thống tị nạn chung châu Âu mới có hiệu lực với tất cả các nước thành viên EU từ ngày 12/6. Hệ thống này nhằm thống nhất cách thức đăng ký người nhập cảnh, xác minh danh tính và quyết định người đó sẽ vào quy trình tị nạn thông thường, undergo quy trình biên giới nhanh hay bị trả về.
Đối với những người không đủ điều kiện được bảo vệ quốc tế, quy định mới yêu cầu ban hành quyết định trả về cùng lúc với quyết định từ chối đơn xin tị nạn. Quy trình biên giới, bao gồm cả phần trả về, thông thường không được kéo dài quá 24 tuần.
Mục tiêu của EU là giảm áp lực cho các nước ở biên giới ngoài như Ý và Hy Lạp, đồng thời ngăn tình trạng một quốc gia phải gánh chịu phần lớn lượng người di cư. Trên thực tế, việc chuyển người giữa các nước thành viên vẫn phụ thuộc nhiều vào sự hợp tác chính trị và hành chính giữa các chính phủ.
Niềm tin vào liên minh giảm
Sự chậm trễ trong chính sách di cư diễn ra khi niềm tin của cử tri Đức vào sự bền vững của chính phủ liên minh đang giảm. Theo khảo sát của viện nghiên cứu ý kiến YouGov trên 2.202 cử tri, chỉ 23% tin rằng liên minh giữa CDU/CSU và SPD, dưới sự dẫn dắt của Thủ tướng Friedrich Merz, sẽ tồn tại đến hết nhiệm kỳ vào đầu năm 2029.
Kết quả khảo sát dư luận mới nhất do INSA thực hiện cho báo Bild am Sonntag, công bố ngày 24/10/2026, cũng cho thấy thế trận chính trị đang thay đổi. Đảng AfD dẫn đầu với 30% ý định bầu cử, trong khi CDU/CSU đạt 19%.
- AfD: 30%
- CDU/CSU: 19%
- Đảng Xanh (Grüne): 14%
- SPD: 14%
- Đảng Cánh tả (Die Linke): 10%
Khoảng cách giữa AfD và CDU/CSU lên tới 11 điểm phần trăm trong khảo sát này. Với SPD và Đảng Xanh cùng ở mức 14%, liên minh cầm quyền đang chịu áp lực từ cả chính sách di cư lẫn diễn biến dư luận.
Bước tiếp theo
Chính phủ Đức vẫn duy trì mục tiêu tăng cường hồi hương và chuyển trả theo khuôn khổ EU. Tuy nhiên, để chính sách này có hiệu quả thực chất, Berlin cần tháo gỡ bất đồng với Ý và đảm bảo Hy Lạp cũng phối hợp ổn định trong việc tiếp nhận lại người.
Trong ngắn hạn, số lượng chuyển trả thấp có thể tiếp tục là điểm yếu của chính phủ liên minh. Trong khi đó, các cuộc khảo sát dư luận tiếp theo sẽ cho thấy cử tri Đức đánh giá như thế nào về khả năng của chính phủ Merz trong việc kiểm soát di cư và giữ vững liên minh đến năm 2029.
Thu Phương - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
