Ngày 25/09/2026, học sinh và thanh niên tại nhiều thành phố trên khắp nước Đức đồng loạt xuống đường phản đối những thay đổi trong chính sách nghĩa vụ quân sự. Phong trào có tên “Schulstreik gegen Wehrpflicht” cho biết hơn 45.000 người đã tham gia các cuộc biểu tình tại khoảng 100 thành phố. Đây là con số do ban tổ chức đưa ra, trong khi số liệu của cảnh sát được công bố riêng tại từng địa phương.
Tại Berlin-Wedding, cảnh sát ghi nhận khoảng 2.400 người. München có khoảng 700 người, Nürnberg 400, Stuttgart 200 và Frankfurt 180 người. Các hoạt động cũng diễn ra tại Hamburg, Hannover, Kiel cùng nhiều thành phố khác.
Những cuộc xuống đường lần này diễn ra trong lúc hệ thống Wehrdienst mới của Đức đã bắt đầu được triển khai. Luật hiện hành có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, nhưng chưa đồng nghĩa với việc tất cả thanh niên đều phải nhập ngũ.
Ảnh Tagesschau
Hệ thống mới bắt đầu từ việc thu thập thông tin
Từ năm 2026, người 18 tuổi tại Đức nhận bảng câu hỏi nhằm thu thập thông tin về khả năng, trình độ, mức độ phù hợp và nguyện vọng phục vụ trong Bundeswehr. Nam giới phải trả lời, còn nữ giới có thể tự nguyện tham gia.
Việc điền bảng câu hỏi không đồng nghĩa với việc người nhận đã được gọi nhập ngũ. Chính sách hiện tại vẫn đặt trọng tâm vào việc tuyển quân trên cơ sở tự nguyện và tăng số lượng quân nhân cũng như lực lượng dự bị.
Khám tuyển bắt buộc sẽ được mở rộng
Điểm khiến nhiều học sinh và thanh niên đặc biệt quan tâm là Musterung, tức khám tuyển nghĩa vụ quân sự. Theo quy định, từ ngày 01/07/2027, nam giới thuộc năm sinh 2008 trở đi sẽ phải tham gia khám tuyển.
Trên thực tế, một số khu vực đã bắt đầu gọi người trẻ đi khám trước thời điểm triển khai trên toàn quốc. Việc khám tuyển bắt buộc cũng áp dụng ngay cả với người cho biết không có ý định phục vụ trong Bundeswehr.
Chưa có quyết định tự động gọi nhập ngũ
Đây là điểm cần phân biệt rõ. Hệ thống mới chưa tự động đưa toàn bộ nam thanh niên vào diện phải phục vụ quân đội. Đức trước mắt vẫn duy trì nguyên tắc tự nguyện.
Tuy nhiên, luật có cơ chế Bedarfswehrpflicht, cho phép Bundestag quyết định áp dụng nghĩa vụ quân sự theo nhu cầu nếu số người tình nguyện không đạt mục tiêu hoặc tình hình an ninh thay đổi. Muốn kích hoạt cơ chế này vẫn cần một quyết định lập pháp riêng, chứ không tự động có hiệu lực chỉ vì luật mới đã được ban hành.
Vì sao học sinh và thanh niên phản đối?
Phong trào biểu tình cho rằng những thay đổi về nghĩa vụ quân sự có thể tác động trực tiếp đến kế hoạch học tập, lựa chọn nghề nghiệp và cuộc sống của thế hệ trẻ. Các nhóm tổ chức kêu gọi phản đối Wehrpflicht và cho rằng giáo dục cần được ưu tiên thay vì mở rộng nghĩa vụ quân sự.
Tuy nhiên, quy mô của các cuộc biểu tình không có nghĩa toàn bộ học sinh Đức cùng chia sẻ quan điểm này. Con số hơn 45.000 người là số liệu do ban tổ chức đưa ra, còn số lượng thực tế tại từng địa phương có sự khác biệt đáng kể.
Ba khái niệm phụ huynh có con 18 tuổi cần phân biệt
- Wehrerfassung: đăng ký và thu thập thông tin về những người thuộc diện có thể phục vụ.
- Musterung: khám tuyển để đánh giá khả năng phù hợp với nghĩa vụ quân sự.
- Wehrdienst hoặc Wehrpflicht: việc thực hiện nghĩa vụ phục vụ trong quân đội.
Ba khái niệm này không đồng nghĩa với nhau. Vì vậy, cách nói rằng “từ năm 2026 tất cả thanh niên Đức sẽ phải đi nghĩa vụ quân sự” là không chính xác. Điều đã được quy định là hệ thống thu thập thông tin được khôi phục, nam giới thuộc diện quy định phải trả lời bảng câu hỏi và việc khám tuyển bắt buộc sẽ được triển khai theo lộ trình. Việc phục vụ quân đội hiện vẫn dựa trên nguyên tắc tự nguyện, trong khi một cơ chế nghĩa vụ bắt buộc theo nhu cầu chỉ có thể được kích hoạt thông qua quyết định mới của Bundestag.
Những cuộc biểu tình ngày 25/09 cho thấy chính sách nghĩa vụ quân sự đang trở thành vấn đề được một bộ phận lớn người trẻ Đức quan tâm. Với các gia đình có con ở độ tuổi 18, điều quan trọng hiện nay là theo dõi đúng từng bước của quy định, đặc biệt phân biệt giữa việc khai báo thông tin, khám tuyển và việc thực sự phải phục vụ trong Bundeswehr.
Nguyễn Cẩm Chi - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo: tagesschau.de và Bundesregierung
