Năm 2025, Đức đạt một dấu mốc quan trọng khi số lượng bằng cấp chuyên môn nước ngoài được công nhận đã lên mức cao nhất từ trước đến nay. Đây là tín hiệu tích cực cho thấy những nỗ lực không ngừng của Berlin trong việc giải quyết tình trạng thiếu hụt lao động trầm trọng. Tuy nhiên, đằng sau con số ấn tượng này, một xu hướng đáng lo ngại đang dần hiện rõ: tốc độ tăng trưởng đang chậm lại đáng kể.
Theo số liệu mới nhất từ Cục Thống kê Liên bang (Destatis), chính quyền Đức đã phê duyệt khoảng 86.600 hồ sơ công nhận bằng cấp nước ngoài trong năm 2025, tăng gần 10% so với năm trước.
Con số này không chỉ lập kỷ lục mới mà còn tiếp nối xu hướng tăng trưởng kéo dài nhiều năm, phản ánh chiến lược của Đức trong việc tìm kiếm nguồn nhân lực từ nước ngoài.
Tốc độ tăng trưởng chững lại: dấu hiệu đáng ngại
Dù đạt kỷ lục về số lượng, tốc độ tăng trưởng lại cho thấy một bức tranh kém lạc quan hơn.
Mức tăng 10% trong năm 2025 là khá khiêm tốn so với mức tăng 25% của năm 2023 và 21% của năm 2024. Sự chững lại này đặt ra câu hỏi lớn về khả năng duy trì sức hút của Đức trên thị trường lao động quốc tế.
Một số nhà phân tích cho rằng, sự cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các quốc gia trong việc thu hút lao động có kỹ năng, cùng với những lo ngại về thái độ đối với người nhập cư tại Đức, có thể là những yếu tố góp phần vào xu hướng này.
Những ngành nghề "khát" nhân lực ngoại
Dữ liệu của Destatis chỉ ra rằng, phần lớn các bằng cấp được công nhận vẫn tập trung vào một số ít ngành nghề cụ thể, nơi Đức đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhân lực nghiêm trọng nhất.
Điều dưỡng tiếp tục dẫn đầu với 32.000 bằng cấp được phê duyệt trong năm 2025, cho thấy vai trò không thể thiếu của lực lượng y tế nước ngoài.
Tiếp theo là các bác sĩ với 13.900 trường hợp và kỹ sư với 4.600 trường hợp được công nhận.
Tổng cộng, ba ngành nghề này chiếm tới 58% tổng số bằng cấp được công nhận, phản ánh rõ nét những lĩnh vực mà nền kinh tế Đức đang phụ thuộc lớn vào lao động nhập cư.
Đặc biệt, hệ thống y tế đang ngày càng dựa vào nhân viên quốc tế, khi các nhà hoạch định chính sách liên tục cảnh báo về áp lực từ thay đổi nhân khẩu học và dân số già hóa trong những năm tới.
Nguồn cung lao động: biến động đáng chú ý
Giống như các năm trước, Thổ Nhĩ Kỳ vẫn là quốc gia có số lượng bằng cấp được công nhận lớn nhất, với 9.800 trường hợp, chiếm khoảng 11% tổng số. Ukraine đứng thứ hai với khoảng 8.300 trường hợp, trong khi Syria, Ấn Độ và Tunisia cũng nằm trong top 5.
Đáng chú ý nhất là sự tăng trưởng mạnh mẽ từ Syria, với số lượng bằng cấp được công nhận tăng tới 42% so với năm trước, đánh dấu mức tăng trưởng cao nhất trong số các quốc gia hàng đầu. Ngược lại, Bosnia và Herzegovina tiếp tục xu hướng sụt giảm.
Từ năm 2016 đến 2023, quốc gia Tây Balkan này luôn nằm trong nhóm các nguồn cung cấp bằng cấp được công nhận lớn nhất cho Đức.
Tuy nhiên, kể từ năm 2024, cả số lượng hồ sơ nộp và phê duyệt đều giảm mạnh. Năm 2025, bằng cấp từ Bosnia và Herzegovina chỉ chiếm vỏn vẹn 3% tổng số.
Áp lực cải cách và những thách thức tiềm ẩn
Những số liệu này xuất hiện trong bối cảnh Đức đang chịu áp lực lớn trong việc thu hút và giữ chân lao động lành nghề nước ngoài nhằm bù đắp sự thiếu hụt nhân lực.
Các chính trị gia đã nhiều lần cam kết đẩy nhanh quá trình công nhận bằng cấp.
Một lý giải có thể là số lượng hồ sơ nộp mới không còn tăng nhanh như trước.
Theo Destatis, năm 2025 có 76.200 hồ sơ mới được nộp, chỉ tăng 7% so với năm trước.
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
Yếu tố cốt lõi là Đức đang phải cạnh tranh gay gắt với nhiều quốc gia khác trên thế giới để giành giật lao động có kỹ năng, khi nhiều nước ở châu Âu và các khu vực khác cũng đối mặt với áp lực nhân khẩu học và thiếu hụt lao động tương tự.
Đồng thời, Đức dường như đang mất đi một phần sức hấp dẫn. Nhiều người nhập cư và lao động lành nghề chia sẻ rằng quốc gia này không còn thân thiện như trước. Những lo ngại về thủ tục hành chính phức tạp, thiếu nhà ở, khó khăn trong hòa nhập xã hội và trải nghiệm phân biệt đối xử thường xuyên được nhắc đến.
Tình trạng thiếu hụt lao động tay nghề cao của Đức năm 2026 tồi tệ đến mức nào?
Rõ ràng, trong khi Đức đã đạt được những thành tựu đáng kể trong việc thu hút nhân tài nước ngoài, thì sự chững lại trong tốc độ tăng trưởng công nhận bằng cấp là một lời cảnh tỉnh.
Để duy trì và tăng cường sức cạnh tranh trên thị trường lao động toàn cầu, Đức không chỉ cần đẩy nhanh các quy trình hành chính mà còn phải giải quyết những vấn đề sâu xa hơn liên quan đến môi trường xã hội và sự chào đón đối với người nhập cư.
Đây sẽ là chìa khóa để Berlin tiếp tục là điểm đến hấp dẫn cho những người lao động có kỹ năng mà đất nước này đang rất cần.
Nguyễn Thanh Bình - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
