Mức lương tối thiểu pháp định (Gesetzlicher Mindestlohn) tại CHLB Đức tiếp tục được điều chỉnh tăng trong năm 2026 nhằm bù đắp chi phí sinh hoạt. Dù làm việc toàn thời gian, bán thời gian hay Minijob, bạn đều được pháp luật bảo vệ về mức thù lao tối thiểu cho mỗi giờ lao động.
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
1. Mức lương tối thiểu chung năm 2026: Con số chính thức cần biết
Mọi người lao động trên 18 tuổi làm việc tại Đức đều được hưởng mức lương tối thiểu bắt buộc theo luật định cho mỗi giờ làm việc.
Theo Luật Lương Tối thiểu (Mindestlohngesetz - MiLoG), mức lương tối thiểu áp dụng thống nhất trên toàn nước Đức, không phân biệt giới tính, quốc tịch hay loại hình hợp đồng. Sau các đợt điều chỉnh lên 12,41 Euro/giờ (2024) và 12,82 Euro/giờ (2025), mức lương tối thiểu năm 2026 được Ủy ban Lương Tối thiểu (Mindestlohnkommission) tiếp tục đề xuất tăng mạnh hướng tới ngưỡng 13,90 Euro/giờ nhằm thích ứng với chỉ số lạm phát và tiêu chuẩn mức sống của Liên minh Châu Âu.
Mức lương này áp dụng cho tổng giờ làm việc thực tế trước thuế (Brutto), bao gồm cả thời gian chuẩn bị và dọn dẹp nơi làm việc nếu có yêu cầu của chủ doanh nghiệp.
2. Tác động trực tiếp đến người làm Minijob và Midijob
Giới hạn thu nhập của công việc bán thời gian Minijob được tự động điều chỉnh tăng tương ứng theo mức lương tối thiểu.
Luật pháp Đức liên kết trực tiếp hạn mức thu nhập Minijob với mức lương tối thiểu theo công thức: lấy mức lương tối thiểu nhân với 130 giờ chia cho 3 tháng. Khi lương tối thiểu tăng, giới hạn thu nhập Minijob miễn thuế và bảo hiểm xã hội (trước đây là 538 Euro/tháng) được nâng lên mức trần mới tương ứng.
Quy tắc vàng: Bạn không được làm vượt quá số giờ quy định hàng tháng để tránh việc hợp đồng Minijob bị chuyển đổi ngoài ý muốn thành hợp đồng đóng bảo hiểm đầy đủ (sozialversicherungspflichtig).
3. Những ngành nghề có mức lương tối thiểu ngành (Branchenmindestlohn) cao hơn
Nhiều ngành nghề có thỏa ước lao động tập thể bắt buộc mức lương sàn cao hơn đáng kể so với mức tối thiểu chung.
Nếu làm việc trong các lĩnh vực sau, bạn có quyền nhận mức thù lao cao hơn:
- Ngành Chăm sóc & Điều dưỡng (Pflegebranche): Trợ lý điều dưỡng không bằng cấp nhận từ 16,10 Euro/giờ; nhân viên có chứng chỉ nghề 1 năm nhận từ 17,35 Euro/giờ; điều dưỡng viên tay nghề cao (Fachkraft) nhận từ 20,50 Euro/giờ trở lên.
- Vệ sinh công nghiệp (Gebäudereinigung): Nhân viên vệ sinh nội thất nhận tối thiểu 14,25 Euro/giờ; vệ sinh kính và mặt dựng tòa nhà nhận từ 17,65 Euro/giờ.
- Xây dựng và Sơn bả (Baugewerbe & Maler): Lao động xây dựng phổ thông nhận từ 14,50 Euro/giờ; thợ lành nghề nhận từ 16,00 – 18,00 Euro/giờ tùy khu vực Đông hay Tây Đức.
- Quản lý rác thải và Môi trường: Mức sàn từ 14,90 Euro/giờ.
4. Cách nhận biết dấu hiệu doanh nghiệp trả lương trái luật
Chủ sử dụng lao động có thể sử dụng nhiều thủ thuật tinh vi để cắt giảm thù lao của người lao động nước ngoài.
Hãy kiểm tra kỹ bảng lương hàng tháng (Lohnabrechnung) nếu bạn gặp phải các tình trạng sau:
- Khoán lương theo tháng (Pauschal) nhưng bắt làm vượt giờ: Tổng số tiền nhận được chia cho số giờ làm thực tế thấp hơn mức tối thiểu luật định.
- Không tính tiền làm thêm giờ (Überstunden): Buộc nhân viên ở lại làm thêm nhưng không ghi nhận vào bảng chấm công hoặc không chi trả tiền làm thêm.
- Trừ tiền bất hợp lý vào lương: Tự ý trừ chi phí đồng phục, tiền nguyên vật liệu, hoặc phí công cụ làm việc khiến mức lương thực nhận dưới chuẩn.
- Không trả tiền ngày nghỉ phép (Urlaub) và ngày nghỉ ốm (Lohnfortzahlung): Theo luật Đức, những ngày này bạn vẫn phải được hưởng nguyên lương.
5. Các bước đòi quyền lợi và tố giác vi phạm
Pháp luật Đức bảo vệ tuyệt đối người lao động khi lên tiếng đòi quyền lợi chính đáng.
Để bảo vệ bản thân khi bị chủ trả thiếu lương, bạn nên tiến hành theo trình tự:
- Ghi chép nhật ký làm việc (Stundenzettel): Hàng ngày tự ghi lại giờ bắt đầu, giờ kết thúc, thời gian nghỉ giải lao và có chữ ký xác nhận của quản lý hoặc lưu lại tin nhắn phân ca.
- Gửi thư yêu cầu truy lĩnh lương (Geltendmachung): Bằng văn bản gửi chủ doanh nghiệp yêu cầu thanh toán khoản lương còn thiếu trong thời hạn cụ thể (thường là 2 tuần).
- Báo cáo cơ quan Quản lý Phòng chống Lao động Bất hợp pháp (FKS): Trực thuộc Hải quan Đức (Zoll). Cơ quan này có thẩm quyền thanh tra đột xuất và xử phạt doanh nghiệp vi phạm lên tới 500.000 Euro.
- Khởi kiện tại Tòa án Lao động (Arbeitsgericht): Tại phiên hòa giải đầu tiên (Gütetermin), bạn không bắt buộc phải có luật sư và lệ phí tòa án rất thấp.
Câu hỏi thường gặp
Đang trong thời gian thử việc (Probezeit) có được nhận lương tối thiểu không?
Có. Mức lương tối thiểu áp dụng ngay từ ngày làm việc đầu tiên của giai đoạn thử việc, không có bất kỳ ngoại lệ nào cho người mới vào nghề.
Học sinh học nghề (Ausbildung) có được áp dụng mức lương này không?
Không. Học nghề chịu sự điều chỉnh của Luật Đào tạo Nghề (BBiG) với mức trợ cấp tối thiểu riêng (Mindestausbildungsvergütung), tăng dần theo từng năm học.
Người lao động có thể tự nguyện ký nhận lương thấp hơn mức tối thiểu không?
Tuyệt đối không. Mọi điều khoản trong hợp đồng lao động quy định mức lương thấp hơn luật định đều hoàn toàn vô hiệu trước pháp luật Đức.
Nguyễn Thanh Bình - ©Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
