Cảnh sát Đức không được phép tự ý khám xét bên trong xe hơi nếu không có dấu hiệu nghi vấn cụ thể. Tài xế cần hiểu rõ quyền của mình để ứng xử phù hợp trong các tình huống kiểm tra giao thông.

Ảnh minh họa AI - © Báo điện tử TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Quyền hạn khám xét xe hơi: những quy định cơ bản
Tại Đức, cảnh sát không được phép tự ý khám xét bên trong xe hơi mà không có lý do cụ thể. Để tiến hành khám xét toàn bộ phương tiện, thông thường phải có quyết định của thẩm phán. Quy định này nhằm bảo vệ quyền cá nhân và sự riêng tư của công dân.
Tuy nhiên, có một ngoại lệ quan trọng là trong trường hợp “nguy hiểm khẩn cấp”. Khi tồn tại tình huống đe dọa trực tiếp và nghiêm trọng, cảnh sát có thể tiến hành khám xét mà không cần quyết định của tòa án. Quy định tương tự cũng áp dụng đối với việc khám túi xách, va-li mang theo, và khám xét trên người người tham gia giao thông.
Một chi tiết cần lưu ý là hành động nhìn vào cốp sau xe cũng được xem là một hình thức khám xét xe. Vì vậy, người bị kiểm tra có quyền yêu cầu các cảnh sát đứng phía trước xe trong lúc họ tìm kiếm các vật được yêu cầu, nhằm đảm bảo minh bạch và hạn chế sự tùy tiện.
Trường hợp đặc biệt: Schleierfahndung
Theo luật của từng bang, trong một số trường hợp đặc biệt – ví dụ như “Schleierfahndung” (kiểm tra truy quét lưu động, không báo trước) – có thể áp dụng các quy định khác. Đây là những biện pháp kiểm soát được thực hiện ở các khu vực biên giới hoặc trên các tuyến đường trọng yếu mà không cần nghi ngờ cụ thể về một tội phạm.
Mặc dù vậy, ngay cả trong trường hợp “Schleierfahndung”, cảnh sát cũng không được phép khám xe một cách tùy tiện, mặc dù trên thực tế đôi khi vẫn xảy ra. Do mức độ xâm phạm quyền cá nhân cao theo Điều 21 và 22 của Luật Cảnh sát bang Bayern (PAG), các điều kiện hạn chế hành động theo Điều 13 khoản 1 số 5 PAG vẫn phải được áp dụng.
Điều này có nghĩa là, cảnh sát chỉ được sử dụng quyền can thiệp, tức là tiến hành khám xe, khi tồn tại tình huống nguy hiểm ở mức độ cao hơn. Tình huống nguy hiểm này có thể xuất phát từ các ấn tượng mà cảnh sát thu được trong quá trình kiểm tra danh tính, ví dụ như người bị kiểm tra tỏ ra quá căng thẳng, có thông tin nghiệp vụ của cảnh sát, hoặc kết quả tra cứu dữ liệu bất thường.
Cần nhấn mạnh rằng, việc áp dụng biện pháp “Schleierfahndung” chỉ đòi hỏi các điều kiện pháp lý tương đối thấp. Không cần phải có nghi ngờ về một tội phạm theo Bộ luật Tố tụng Hình sự (StPO), cũng không cần phải có tình trạng nguy hiểm theo Luật Cảnh sát.
Những gì cảnh sát được phép kiểm tra
Về nguyên tắc, cảnh sát được phép kiểm tra tình trạng kỹ thuật hợp lệ của xe. Ví dụ, họ có thể kiểm tra tem kiểm định kỹ thuật (HU) trên biển số, hoặc kiểm tra xem tài xế có mang theo hộp sơ cứu và tam giác cảnh báo hay không. Những việc này thuộc về kiểm tra hành chính thông thường.
Cảnh sát cũng có quyền yêu cầu tài xế rời khỏi xe để kiểm tra giấy tờ hoặc quan sát hành vi. Tuy nhiên, họ không được phép tự ý bước vào xe, mở cốp sau hay khám xe mà không có lý do chính đáng hoặc lệnh của tòa án. Để làm những việc này – tương tự như đối với nhà ở – cần có quyết định khám xét của thẩm phán. Ngoại lệ chỉ áp dụng trong trường hợp nguy hiểm khẩn cấp, ví dụ khi xe có mùi cần sa và cảnh sát có nghi ngờ hợp lý về một hành vi phạm tội.
Lời khuyên khi bị kiểm tra giao thông
Quy tắc quan trọng nhất khi rơi vào tình huống khó chịu như bị kiểm tra giao thông là hãy giữ bình tĩnh. Việc giữ thái độ điềm tĩnh sẽ giúp bạn suy nghĩ rõ ràng hơn và tránh những hành động bộc phát không cần thiết.
Hãy suy nghĩ kỹ trước khi trả lời và chỉ cung cấp những thông tin thực sự cần thiết theo yêu cầu của cảnh sát. Đừng tự nguyện tham gia các bài kiểm tra khả năng lái xe (ví dụ như đi theo đường thẳng) nếu bạn không hoàn toàn chắc chắn mình không vi phạm và muốn tránh mọi rắc rối tiềm ẩn.
Hãy cho thấy bạn biết quyền của mình, nhưng luôn giữ thái độ lịch sự và khách quan. Việc xúc phạm, đe dọa hay thậm chí xô xát với cảnh sát sẽ chỉ làm tình hình xấu hơn và có thể khiến bạn phải trả giá rất đắt bằng các hình phạt hành chính hoặc hình sự.
Thông thường, bạn và cảnh sát đều có chung một mục tiêu là kết thúc việc kiểm tra càng nhanh càng tốt. Việc hợp tác trong khuôn khổ pháp luật và giữ bình tĩnh sẽ giúp quá trình diễn ra suôn sẻ hơn cho cả hai bên.
Vũ Bình Minh ©Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC

