Chính quyền Đức có thể hỗ trợ tài chính cho một số người nước ngoài phải rời khỏi nước này, trong đó có trường hợp nhận tới 5.000 euro khi tự nguyện hồi hương. Trường hợp một người đàn ông Somalia tại Bremen gây tranh luận, nhưng khoản hỗ trợ đặc biệt này khác với tiền sinh hoạt dành cho người bị trục xuất và không áp dụng đại trà.
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
Khoản tiền mang theo khi rời Đức là gì?
Trong hệ thống hồi hương và trục xuất của Đức, có hình thức hỗ trợ được gọi là Handgeld, tức khoản tiền nhỏ để người rời khỏi nước này trang trải những nhu cầu thiết yếu ban đầu. Khoản tiền có thể giúp họ chi trả việc đi lại, mua thức ăn hoặc đáp ứng các nhu cầu cơ bản sau khi đến quốc gia tiếp nhận.
Đối tượng được hỗ trợ thường là những người không có đủ khả năng tài chính. Theo thông tin được nêu, tại nhiều bang của Đức, mức tiền thông thường vào khoảng 50 euro mỗi người lớn. Một số bang áp dụng giới hạn tối đa 150 euro cho mỗi gia đình.
Khoản tiền này không phải phần thưởng dành cho người vi phạm quy định cư trú. Mục đích của nó là giúp người rời Đức có một khoản kinh phí tối thiểu để ổn định ngay sau hành trình trở về.
Handgeld cũng cần được phân biệt với các khoản hỗ trợ hồi hương có giá trị lớn hơn. Mức tiền thực tế phụ thuộc vào chương trình áp dụng, điều kiện của người nhận và quy định có liên quan.
Hỗ trợ tự nguyện hồi hương có thể lên tới hàng nghìn euro
Hình thức thứ hai là Rückkehrhilfe, tức hỗ trợ tự nguyện hồi hương. Các chương trình này dành cho những người đáp ứng điều kiện và đồng ý rời Đức theo hình thức tự nguyện, thay vì chờ cơ quan chức năng tổ chức đưa về nước.
Tùy từng chương trình và hoàn cảnh cá nhân, khoản hỗ trợ có thể bao gồm vé máy bay, chi phí đi lại, tiền sinh hoạt ban đầu hoặc kinh phí giúp người trở về tái hòa nhập tại quê nhà. Một số trường hợp đặc biệt có thể nhận khoản tiền lên tới hàng nghìn euro.
Tuy nhiên, mức hỗ trợ cao không phải quyền lợi mặc nhiên dành cho mọi người nước ngoài. Người đăng ký phải đáp ứng những điều kiện tương ứng với chương trình cụ thể. Quốc gia tiếp nhận, hoàn cảnh tài chính và loại hình hỗ trợ đều có thể ảnh hưởng đến khoản tiền được duyệt.
Trường hợp một người đàn ông Somalia tại Bremen được hỗ trợ 5.000 euro để tự nguyện rời Đức cần được nhìn nhận trong phạm vi đó. Chỉ riêng con số này không đủ để kết luận rằng Đức trả 5.000 euro cho tất cả những người bị trục xuất.
Vì sao Đức chấp nhận chi tiền để người nước ngoài rời đi?
Hỗ trợ hồi hương có thể giúp chính quyền giảm chi phí và thủ tục liên quan đến việc đưa một người rời khỏi Đức. Khi một người đồng ý trở về tự nguyện, cơ quan chức năng có thể tránh được một phần công việc cần thiết cho quá trình trục xuất cưỡng chế.
Trục xuất cưỡng chế có thể đòi hỏi bố trí cảnh sát áp giải, tổ chức vận chuyển, phối hợp với các cơ quan liên quan và xử lý những vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện. Trong một số trường hợp, chính quyền còn phải giải quyết các thủ tục giam giữ hoặc tiếp tục giám sát người thuộc diện phải rời khỏi nước này.
Vì vậy, một khoản hỗ trợ tài chính trong trường hợp phù hợp có thể là lựa chọn ít tốn kém hơn so với tổ chức trục xuất cưỡng chế. Tuy nhiên, hiệu quả kinh tế còn phụ thuộc vào từng trường hợp, mức hỗ trợ và chi phí thực tế mà cơ quan chức năng phải bỏ ra.
Chính sách này cũng tạo điều kiện để người hồi hương chủ động chuẩn bị hành trình và sắp xếp cuộc sống sau khi trở về. Dù vậy, tự nguyện hồi hương không đồng nghĩa với việc mọi nghĩa vụ liên quan đến tình trạng cư trú đều tự động được xóa bỏ.
Số liệu tại Brandenburg cho thấy mức hỗ trợ thực tế
Tại bang Brandenburg, trong năm 2025, có 620 người tự nguyện hồi hương nhận tổng cộng khoảng 116.000 euro tiền hỗ trợ. Tính trung bình, mỗi người nhận gần 187 euro.
Mức trung bình này thấp hơn rất nhiều so với khoản 5.000 euro trong trường hợp gây tranh luận tại Bremen. Sự chênh lệch cho thấy không thể lấy một trường hợp cá biệt để đại diện cho toàn bộ chính sách hỗ trợ hồi hương ở Đức.
Các con số trên cũng cần được hiểu đúng phạm vi. Mức trung bình của Brandenburg phản ánh tổng số tiền hỗ trợ chia cho số người được nêu trong năm 2025, không có nghĩa mọi người đều nhận đúng 187 euro hoặc các bang khác áp dụng cùng một mức.
Không phải ai rời Đức cũng được nhận tiền
Khả năng được hỗ trợ phụ thuộc vào nhiều yếu tố, gồm điều kiện tài chính, hình thức rời Đức, quốc gia tiếp nhận và chương trình áp dụng. Quy định cũng có thể khác nhau giữa các bang và giữa những loại hỗ trợ khác nhau.
Người có đủ khả năng tự chi trả thường không thuộc nhóm cần nhận Handgeld. Với các chương trình hồi hương tự nguyện, người đăng ký phải đáp ứng những điều kiện cụ thể trước khi được xem xét hỗ trợ.
Do đó, người nước ngoài không thể mặc nhiên yêu cầu chính quyền trả tiền chỉ vì họ phải rời Đức hoặc quyết định trở về quê nhà. Khoản hỗ trợ đặc biệt cũng không đồng nghĩa với việc cơ quan chức năng khuyến khích vi phạm pháp luật cư trú.
Đối với người Việt Nam đang sinh sống, học tập hoặc làm việc tại Đức, cần phân biệt rõ giữa nghĩa vụ rời khỏi nước này, thủ tục trục xuất và chương trình hồi hương tự nguyện. Nếu rơi vào trường hợp liên quan đến việc chấm dứt cư trú, người trong cuộc cần kiểm tra điều kiện áp dụng với cơ quan có thẩm quyền trước khi đưa ra quyết định.
Trường hợp 5.000 euro tại Bremen không đại diện cho một chính sách trả tiền chung cho tất cả người bị trục xuất. Số liệu tại Brandenburg năm 2025 cho thấy mức hỗ trợ thực tế có thể thấp hơn đáng kể, còn khoản tiền cụ thể phụ thuộc vào từng trường hợp và chương trình được áp dụng.
Vũ Bình Minh - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
