Tổng thống Mỹ Donald Trump (Ảnh: Getty).
Báo Wall Street Journal hôm 30/6 dẫn các nguồn tin cho biết, trong những ngày gần đây, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã cân nhắc phương án quay trở lại cuộc xung đột toàn diện với Iran, nhưng cuối cùng vẫn quyết định tập trung vào các nỗ lực ngoại giao.
Theo các nguồn tin, Tổng thống Trump đã nói với các trợ lý rằng sẽ không thành vấn đề nếu các bên không đạt được một thỏa thuận hạt nhân trước thời hạn 60 ngày vào ngày 18/8.
Các nguồn tin cho biết, Tổng thống Trump đã có cuộc thảo luận trong vài ngày qua với Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, Tướng Dan Caine, về việc liệu Mỹ có nên từ bỏ các cuộc đàm phán để đạt được thỏa thuận, thay vào đó tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran hay không.
Tuy nhiên, Tổng thống Trump được cho là không muốn tiến hành chiến dịch quân sự có quy mô lớn, mà chỉ dừng lại ở các cuộc tấn công đơn lẻ để đáp trả việc Iran vi phạm các thỏa thuận giữa hai bên. Lý do là vì ông Trump lo ngại rằng một cuộc xung đột quân sự mới có thể làm tổn hại đến triển vọng cho một giải pháp ngoại giao cuối cùng cũng như việc loại bỏ chương trình hạt nhân của Iran.
Báo Mỹ nhận định các cuộc thảo luận về khả năng quay trở lại xung đột cho thấy Tổng thống Trump đang trở nên thất vọng với tình trạng bế tắc trong các cuộc đàm phán. Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Mỹ cũng thể hiện sự sẵn lòng để các cuộc đàm phán kéo dài quá thời hạn 60 ngày vào ngày 18/8.
Ngoài ra, một quan chức Nhà Trắng giấu tên cho biết kênh liên lạc giảm thiểu xung đột mà Washington và Tehran đã nhất trí thiết lập, bao gồm đại diện từ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran và Bộ Tư lệnh Trung tâm của quân đội Mỹ, đã được cả hai bên sử dụng.
Mỹ và Iran được cho là vẫn chưa thu hẹp khoảng cách khi các đặc phái viên hàng đầu của Mỹ, gồm ông Steve Witkoff và Jared Kushner, đến Doha để gặp các nhà trung gian hòa giải của Qatar nhằm thảo luận về các cuộc đàm phán với Iran tuy nhiên, Qatar và Iran tuyên bố sẽ không có cuộc gặp cấp cao nào giữa Washington và Tehran.
Trong khi đó, trưởng đoàn đàm phán của Iran, ông Mohammad Bagher Ghalibaf, cho biết Iran đang ưu tiên giải pháp ngoại giao với Mỹ, đồng thời vẫn sẵn sàng cho xung đột.
“Chúng tôi đang theo đuổi đối thoại, tuy nhiên, nếu đối thoại không được thực hiện, chúng tôi cũng sẵn sàng cho chiến tranh và sẽ đáp trả tương ứng”, ông Ghalibaf nói trong một cuộc phỏng vấn trên truyền hình nhà nước Iran.
Ông Ghalibaf cho biết, trong thời gian Mỹ phong tỏa các cảng biển, Iran không thể xuất khẩu bất kỳ lượng dầu nào, nhưng sau khi lệnh phong tỏa được dỡ bỏ, xuất khẩu đã tăng mạnh.
“Từ ngày lệnh phong tỏa được dỡ bỏ đến nay, chúng tôi đã xuất khẩu hơn 40 triệu thùng dầu. Ngược lại, trong khoảng 50 đến gần 60 ngày trước đó, chúng tôi thực sự không thể xuất khẩu dù chỉ một thùng dầu”, ông nói thêm.
Quan chức Iran khẳng định “chủ quyền của eo biển Hormuz thuộc về Iran và Oman và hoạt động giao thông qua eo biển này phải tuân theo các thỏa thuận do Iran quyết định”.
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cũng đã đề cập đến tuyến đường thủy quan trọng này trong một cuộc phỏng vấn được công bố hôm 30/6, khẳng định Iran sẽ bị ngăn chặn việc thu phí đối với các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz.
Những diễn biến này cho thấy lập trường của hai bên vẫn cách xa nhau về các vấn đề chính của khuôn khổ thỏa thuận ban đầu, trong đó Iran được yêu cầu dỡ bỏ quyền kiểm soát eo biển Hormuz để đổi lấy các ưu đãi tài chính và thiết lập 60 ngày đàm phán để đạt được một thỏa thuận lâu dài.
Thỏa thuận tạm thời đạt được vào ngày 17/6 giữa Mỹ và Iran đã gặp khó khăn do các cuộc đấu súng gần đây giữa các bên.
Bản ghi nhớ 14 điểm cho phép hai bên có 60 ngày để đàm phán một thỏa thuận ngừng bắn vĩnh viễn trong cuộc xung đột và giải quyết các vấn đề then chốt, bao gồm số phận của chương trình hạt nhân của Iran.
Ý kiến bạn đọc