Ukraine tiến hành cuộc tập kích bằng máy bay không người lái nhằm vào nhà máy lọc dầu Novokuibyshevsk thuộc tập đoàn Rosneft tại tỉnh Samara, Nga, trong đêm 29 rạng sáng 30/10. Cuộc tấn công diễn ra sau khi Kyiv tạm dừng các đòn đánh nhằm vào cơ sở lọc dầu Nga trong 72 giờ theo đề nghị của Tổng thống Mỹ Donald Trump, nhưng Moscow vẫn tiếp tục các hoạt động quân sự nhằm vào hạ tầng năng lượng Ukraine.
Nhà máy Novokuibyshevsk có công suất chế biến 8,8 triệu tấn dầu thô mỗi năm, thuộc nhóm cơ sở lọc dầu quan trọng trong hệ thống của Rosneft. Vụ việc cho thấy các cuộc tấn công nhằm vào hạ tầng năng lượng tiếp tục là một phần đáng kể trong chiến sự Nga - Ukraine, bất chấp những nỗ lực thiết lập thỏa thuận ngừng tập kích giữa hai bên.
Nhà máy lọc dầu thuộc Rosneft trở thành mục tiêu
Novokuibyshevsk nằm tại tỉnh Samara, thuộc khu vực phía tây nam nước Nga. Đây là một cơ sở công nghiệp dầu mỏ có quy mô lớn, nằm trong hệ thống nhà máy lọc dầu của tập đoàn Rosneft.
Nhà máy có công suất chế biến thiết kế 8,8 triệu tấn dầu thô mỗi năm. Cơ sở này đảm nhiệm hoạt động chế biến dầu thô thành nhiều sản phẩm phục vụ thị trường năng lượng và các lĩnh vực kinh tế khác.
Quy mô sản xuất khiến Novokuibyshevsk trở thành một mắt xích đáng kể trong chuỗi cung ứng nhiên liệu của Nga. Những cơ sở như vậy có vai trò chuyển đổi dầu thô thành xăng, dầu diesel và các sản phẩm dầu mỏ khác.
Các cuộc tấn công nhằm vào nhà máy lọc dầu có thể gây ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, vận chuyển và cung ứng nhiên liệu. Mức độ tác động phụ thuộc vào vị trí bị đánh trúng, tình trạng thiết bị và thời gian cần thiết để khắc phục thiệt hại.
Thông tin về cuộc tập kích được công bố trong sáng 30/10. Chính quyền tỉnh Samara xác nhận khu vực xảy ra một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái. Tuy nhiên, những thông tin ban đầu về mục tiêu cụ thể chủ yếu xuất phát từ các kênh giám sát và báo cáo tại địa phương.
Các báo cáo cho biết người dân ghi nhận nhiều tiếng nổ tại thành phố Novokuibyshevsk. Hệ thống phòng không và các đơn vị hỏa lực cơ động được triển khai hoạt động trong khu vực.
Những thông tin ban đầu cũng xác định nhà máy lọc dầu là mục tiêu của các thiết bị bay không người lái. Tuy nhiên, mức độ hư hại đối với dây chuyền sản xuất và khả năng duy trì hoạt động của nhà máy chưa được xác nhận đầy đủ.
Khoảng dừng 72 giờ không ngăn được các cuộc tấn công
Diễn biến tại Samara diễn ra sau một khoảng dừng ngắn trong các hoạt động tập kích của Ukraine nhằm vào cơ sở lọc dầu Nga. Khoảng dừng này kéo dài 72 giờ, xuất phát từ đề nghị của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Washington thúc đẩy việc hạn chế các cuộc tấn công nhằm vào hạ tầng năng lượng của Nga và Ukraine. Mục tiêu là giảm thiểu thiệt hại đối với những cơ sở thiết yếu, đồng thời tạo điều kiện cho các nỗ lực ngoại giao.
Ukraine từng chấp nhận tạm dừng các cuộc tập kích nhằm vào nhà máy lọc dầu Nga trong ba ngày đầu tiên. Tuy nhiên, Kyiv cho rằng sự kiềm chế này không mang lại kết quả tương ứng khi các cuộc tấn công của Nga vẫn tiếp diễn.
Trong thời gian đó, các cơ sở năng lượng của Ukraine tiếp tục đối mặt với những đòn tập kích. Những mục tiêu như nhà máy điện và các công trình thuộc hệ thống cung cấp năng lượng có ý nghĩa trực tiếp đối với hoạt động dân sinh và kinh tế.
Đối với Ukraine, nguy cơ gián đoạn nguồn điện và nhiên liệu đặc biệt đáng lo ngại khi chiến sự kéo dài. Các cơ sở năng lượng không chỉ phục vụ hộ gia đình mà còn duy trì hoạt động của doanh nghiệp, giao thông và nhiều dịch vụ thiết yếu.
Việc Nga tiếp tục tấn công trong thời gian Ukraine tạm dừng một số hoạt động quân sự đã làm suy yếu triển vọng duy trì thỏa thuận ngừng tập kích. Kyiv không muốn tiếp tục kiềm chế đơn phương nếu những cơ sở tương ứng của mình vẫn trở thành mục tiêu.
Hạ tầng năng lượng tiếp tục nằm trong chiến lược quân sự
Trong cuộc xung đột Nga - Ukraine, các nhà máy lọc dầu, kho nhiên liệu và cơ sở sản xuất năng lượng ngày càng có vai trò quan trọng trong tính toán quân sự của hai bên.
Đối với Nga, ngành dầu mỏ vừa tạo nguồn cung nhiên liệu trong nước, vừa đóng góp nguồn thu đáng kể cho ngân sách quốc gia. Các nhà máy lọc dầu còn cung cấp những sản phẩm cần thiết cho hoạt động vận tải và nhiều lĩnh vực công nghiệp.
Đối với Ukraine, những cuộc tập kích tầm xa nhằm vào cơ sở dầu mỏ Nga là một phương thức gây sức ép lên năng lực hậu cần và hoạt động kinh tế của đối phương. Các mục tiêu nằm sâu trong lãnh thổ Nga khiến Moscow phải phân bổ thêm nguồn lực bảo vệ các cơ sở công nghiệp.
Tuy nhiên, các cuộc tấn công vào hạ tầng năng lượng cũng làm gia tăng nguy cơ gián đoạn nguồn cung và gây thiệt hại kinh tế. Một nhà máy lọc dầu ngừng hoạt động có thể ảnh hưởng đến nhiều khâu trong chuỗi cung ứng, từ chế biến, lưu trữ đến phân phối nhiên liệu.
Thiệt hại thực tế không chỉ phụ thuộc vào quy mô vụ tấn công. Những bộ phận quan trọng như thiết bị chưng cất, hệ thống xử lý dầu và các đường ống kết nối đều có thể ảnh hưởng đến khả năng vận hành của toàn bộ cơ sở.
Việc khôi phục sản xuất cũng không nhất thiết diễn ra ngay sau khi đám cháy được dập tắt. Các nhà máy cần kiểm tra an toàn, đánh giá tình trạng thiết bị và sửa chữa những hạng mục bị hư hỏng trước khi hoạt động trở lại.
Triển vọng thỏa thuận ngừng tập kích vẫn chưa rõ ràng
Cuộc tập kích tại tỉnh Samara cho thấy khoảng cách giữa những tuyên bố ngoại giao và diễn biến thực tế trên chiến trường vẫn còn lớn. Một khoảng dừng kéo dài 72 giờ chưa đủ tạo ra cơ chế bảo đảm để hai bên cùng chấm dứt các cuộc tấn công nhằm vào hạ tầng năng lượng.
Vấn đề nằm ở tính chất hai chiều của bất kỳ thỏa thuận ngừng tập kích nào. Nếu một bên tiếp tục sử dụng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào các cơ sở năng lượng, bên còn lại sẽ phải cân nhắc khả năng duy trì cam kết kiềm chế.
Đối với Washington, việc hạn chế các cuộc tấn công vào năng lượng có thể giúp giảm thêm thiệt hại đối với những công trình dân sự và kinh tế. Tuy nhiên, để một thỏa thuận có hiệu lực, các bên cần thống nhất phạm vi mục tiêu, thời gian thực hiện và cách xác định hành vi vi phạm.
Cuộc tấn công nhằm vào Novokuibyshevsk vì vậy tiếp tục đặt ra thách thức đối với những nỗ lực giảm căng thẳng. Nga và Ukraine vẫn chưa thiết lập được một cơ chế ngừng tập kích hạ tầng năng lượng có hiệu lực ổn định.
Trong những ngày tiếp theo, tình trạng hoạt động của nhà máy Novokuibyshevsk và mức độ thiệt hại sau cuộc tập kích sẽ là những thông tin cần tiếp tục theo dõi. Khả năng khôi phục sản xuất tại cơ sở có công suất 8,8 triệu tấn dầu thô mỗi năm cũng sẽ quyết định mức độ ảnh hưởng của vụ việc đối với hoạt động lọc dầu của Rosneft.
Thành Lộc - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Tham khảo thông tin: Ukrinform, Reuters và Kyiv Independent.
