Hơn 200.000 người tại Đức hiện đang có giấy tạm hoãn trục xuất (Duldung), theo số liệu tính đến ngày 30/9. Con số này tăng 5% so với cuối năm 2025, phản ánh sự gia tăng trở lại của nhóm người nước ngoài chưa có quyền cư trú ổn định và vẫn thuộc diện phải rời khỏi Đức.
Hơn 200.000 người đang có Duldung
Số liệu mới nhất cho thấy Đức có 200.601 người đang được cấp Duldung. So với thời điểm cuối năm 2025, số người thuộc nhóm này tăng thêm 9.627 trường hợp.
Cùng thời điểm, tổng cộng 256.873 người nước ngoài thuộc diện phải rời khỏi Đức (Ausreisepflichtig). Đây là nhóm người đã có nghĩa vụ pháp lý phải xuất cảnh, nhưng không phải tất cả đều có thể bị trục xuất ngay lập tức.
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
Trong số những người phải rời khỏi Đức, phần lớn đang có giấy tạm hoãn trục xuất. Khoảng 45.000 người lần đầu được cấp Duldung trong năm 2026. Trong nhóm này có 13.460 người chưa thành niên, tính đến ngày 30/9.
Diễn biến này đánh dấu sự đảo chiều sau giai đoạn số người có Duldung giảm liên tục từ năm 2023 đến năm 2025. Trước đó, cuối năm 2022, Đức có khoảng 248.000 người thuộc diện tạm hoãn trục xuất.
Duldung là gì và có giá trị pháp lý ra sao?
Duldung được hiểu là giấy xác nhận tạm hoãn trục xuất (Aussetzung der Abschiebung). Cơ quan quản lý người nước ngoài cấp giấy này cho những trường hợp về nguyên tắc phải rời khỏi Đức, nhưng hiện chưa thể thực hiện việc trục xuất.
Những trở ngại có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Chẳng hạn, người liên quan chưa có giấy tờ đi lại hợp lệ, đang mắc bệnh hoặc tồn tại những lý do pháp lý, gia đình khiến việc trục xuất chưa thể tiến hành.
Điểm cần phân biệt là Duldung không phải giấy phép cư trú (Aufenthaltserlaubnis). Người sở hữu giấy này vẫn thuộc diện có nghĩa vụ rời khỏi Đức. Việc cấp Duldung chỉ tạm thời đình chỉ quá trình trục xuất, chứ không tự động tạo ra quyền cư trú dài hạn.
Giấy Duldung có thời hạn cụ thể. Khi những trở ngại khiến việc trục xuất chưa thể thực hiện không còn tồn tại, cơ quan quản lý người nước ngoài có thể từ chối gia hạn hoặc chấm dứt việc tạm hoãn. Khi đó, người liên quan có thể phải đối mặt với việc thực hiện nghĩa vụ xuất cảnh.
Vì vậy, người có Duldung cần phân biệt rõ tình trạng pháp lý của mình với những người đang sở hữu giấy phép cư trú hợp pháp. Hai nhóm này không có cùng quyền lợi và mức độ bảo đảm về thời gian lưu trú.
Vì sao số người có Duldung tăng trở lại?
Một nguyên nhân được nhắc đến là chương trình Chancenaufenthaltsrecht đã kết thúc vào ngày 31/12. Đây là cơ chế cư trú cơ hội do chính phủ liên minh trước đây gồm SPD, Đảng Xanh và FDP đưa ra.
Chương trình bắt đầu có hiệu lực ngày 31/12/2022, kéo dài ba năm và hướng tới những người đã sinh sống tại Đức trong thời gian dài nhưng vẫn chưa có tình trạng cư trú ổn định. Những người đáp ứng điều kiện có thể nhận giấy phép cư trú thử nghiệm trong 18 tháng.
Khoảng thời gian này cho phép họ hoàn thiện các điều kiện cần thiết để chuyển sang diện cư trú lâu dài hơn. Những yêu cầu quan trọng bao gồm xác minh danh tính, có khả năng bảo đảm sinh hoạt phí, đáp ứng yêu cầu về tiếng Đức và không có tiền án liên quan.
Tuy nhiên, không phải tất cả người được hưởng cơ chế này đều đáp ứng đủ điều kiện để chuyển sang giấy phép cư trú ổn định. Một số trường hợp quay trở lại tình trạng Duldung sau khi thời hạn cư trú thử nghiệm kết thúc. Những hồ sơ xin áp dụng đúng hạn trước khi chương trình hết hiệu lực vẫn có thể tiếp tục được xử lý.
Bên cạnh đó, tỷ lệ hồ sơ xin tị nạn được chấp thuận thấp hơn cũng có thể góp phần làm tăng số người thuộc diện tạm hoãn trục xuất. Khi không được công nhận quyền bảo hộ và phải rời khỏi Đức, một số người vẫn chưa thể xuất cảnh vì những trở ngại cụ thể.
Trường hợp có Duldung không đồng nghĩa được cư trú hợp pháp
Luật cư trú Đức phân biệt rõ giữa Duldung và các loại giấy phép cư trú. Người sở hữu thị thực lao động theo Điều 18a hoặc 18b của Luật Cư trú (AufenthG) có tình trạng pháp lý khác với người đang được tạm hoãn trục xuất.
Điều 18a áp dụng cho một số lao động có trình độ nghề nghiệp được đào tạo. Điều 18b quy định về giấy phép cư trú dành cho lao động có trình độ đại học. Trong khi đó, một số trường hợp được cấp giấy phép cư trú nhân đạo theo Điều 25 cũng có cơ sở pháp lý riêng.
Do đó, việc số người có Duldung tăng lên không đồng nghĩa Đức đang thu hồi thị thực của người nước ngoài đang học tập, làm việc hoặc đoàn tụ gia đình hợp pháp.
Người Việt Nam đang sở hữu giấy phép cư trú hợp lệ theo diện du học, lao động tay nghề hoặc đoàn tụ gia đình không tự động bị ảnh hưởng bởi sự gia tăng của nhóm Duldung. Tình trạng cư trú của mỗi người được xác định theo loại giấy phép và các điều kiện pháp lý tương ứng.
Người đang có Duldung cần lưu ý điều gì?
Đối với những người đang có Duldung, điều quan trọng là phải theo dõi thời hạn giấy tạm hoãn và những yêu cầu của cơ quan quản lý người nước ngoài tại địa phương. Việc gia hạn không diễn ra tự động mà phụ thuộc vào tình trạng thực tế và căn cứ pháp lý của từng trường hợp.
Trong một số tình huống, người có Duldung có thể xem xét chuyển sang diện cư trú khác nếu đáp ứng các điều kiện luật định. Những con đường có thể liên quan gồm cư trú theo diện đào tạo nghề, việc làm, hội nhập bền vững hoặc các quy định nhân đạo.
Đặc biệt, người đang làm Ausbildung hoặc có việc làm cần tìm hiểu kỹ các quy định về tạm hoãn trục xuất dành cho người học nghề (Ausbildungsduldung) và người lao động (Beschäftigungsduldung). Đây là những cơ chế riêng, có điều kiện cụ thể và không áp dụng tự động cho mọi trường hợp.
Với những hồ sơ phức tạp, việc trao đổi với luật sư chuyên về luật di trú hoặc đơn vị tư vấn pháp lý có chuyên môn giúp xác định khả năng chuyển đổi tình trạng cư trú.
Tính đến ngày 30/9/2026, Đức có 200.601 người mang Duldung và 256.873 người thuộc diện phải rời khỏi nước này. Sự thay đổi của các chương trình cư trú và tình hình xử lý hồ sơ tị nạn tiếp tục ảnh hưởng đến quy mô của nhóm người này.
Nguyễn Cẩm Chi - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo: RND và Migazin
