Những con số mới nhất từ Hamburg đang khiến nhiều bậc phụ huynh phải giật mình. Một báo cáo gần đây đã chỉ ra rằng, tỷ lệ trẻ nhỏ tại thành phố này được các bác sĩ chẩn đoán mắc các rối loạn về ngôn ngữ hoặc lời nói đã tăng mạnh mẽ trong gần 20 năm qua, đặt ra một thách thức lớn cho gia đình và hệ thống giáo dục.
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
Số liệu đáng lo ngại từ báo cáo Kinderatlas
Theo dữ liệu từ báo cáo Kinderatlas của BARMER công bố năm 2024, khoảng 22,8% trẻ em trong độ tuổi từ 2 đến 5 tại Hamburg đang gặp phải các vấn đề về ngôn ngữ hoặc lời nói. Con số này không hề nhỏ, tương đương với hơn 16.500 trẻ em cần được hỗ trợ.
Điều đáng báo động hơn là khi nhìn lại quá khứ. So với năm 2005, khi tỷ lệ này chỉ ở mức khoảng 7,4%, thì hiện nay con số đã tăng lên hơn ba lần, chạm mốc 22,8%. Đây là một sự gia tăng đáng kể, đòi hỏi các nhà chức trách và cộng đồng phải có những hành động kịp thời.
Không chỉ ngôn ngữ: Rối loạn vận động cũng tăng
Báo cáo của BARMER không chỉ dừng lại ở vấn đề ngôn ngữ.
Các rối loạn về phát triển vận động cũng được ghi nhận ở một bộ phận không nhỏ trẻ nhỏ tại Hamburg. Khoảng 6,7% trẻ dưới 6 tuổi, tương đương khoảng 7.200 em, đang gặp khó khăn trong việc phát triển các kỹ năng vận động.
Đặc biệt, trẻ trai có xu hướng gặp phải các vấn đề này nhiều hơn trẻ gái. Cụ thể, đối với rối loạn ngôn ngữ và lời nói, tỷ lệ được ghi nhận ở bé trai là khoảng 27,1%, cao hơn đáng kể so với 18,1% ở bé gái.
Nhu cầu hỗ trợ ngôn ngữ cao kỷ lục
Một báo cáo khác từ Hamburg, Monitoring 2024/25, cũng củng cố thêm những lo ngại này.
Trong quy trình đánh giá ngôn ngữ dành cho trẻ khoảng 4,5 tuổi, tỷ lệ trẻ có nhu cầu hỗ trợ ngôn ngữ rõ rệt đã lên tới 21,8%. Đây là mức cao nhất từng được ghi nhận trong chuỗi số liệu của báo cáo này, với hơn 3.900 trẻ thuộc nhóm cần được can thiệp.
Đáng chú ý, sự khác biệt về tỷ lệ này rất lớn giữa các nhóm trẻ và khu vực.
Báo cáo chỉ ra rằng tỷ lệ nhu cầu hỗ trợ ngôn ngữ chỉ là 2,7% ở nhóm trẻ có ngôn ngữ gia đình chủ yếu là tiếng Đức. Trong khi đó, ở nhóm trẻ không sử dụng tiếng Đức trong gia đình, tỷ lệ này vọt lên tới 74%.
Phụ huynh nên lưu ý những dấu hiệu nào?
Việc nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường là chìa khóa để hỗ trợ trẻ kịp thời. Các bậc phụ huynh nên đặc biệt chú ý và có thể trao đổi với bác sĩ nhi khoa hoặc chuyên gia nếu nhận thấy một số điểm sau ở con mình:
- Trẻ thường xuyên gặp khó khăn trong việc phát âm hoặc phát âm sai.
- Trẻ gặp vấn đề khi cố gắng diễn đạt những điều mình muốn nói.
- Vốn từ vựng hoặc khả năng ghép câu của trẻ có vẻ hạn chế so với độ tuổi.
- Trẻ khó hiểu những yêu cầu đơn giản, phù hợp với lứa tuổi.
- Trẻ gặp khó khăn rõ rệt trong các hoạt động vận động, phối hợp tay chân hoặc giữ thăng bằng.
Tuy nhiên, điều quan trọng cần nhớ là một đứa trẻ phát triển ngôn ngữ chậm hơn so với các bạn cùng lứa không có nghĩa là trẻ chắc chắn mắc bệnh. Việc đánh giá cần được thực hiện một cách toàn diện, dựa trên độ tuổi, quá trình phát triển tổng thể và hoàn cảnh cụ thể của từng trẻ.
Trẻ đa ngôn ngữ và câu chuyện “bỏ tiếng mẹ đẻ”
Đối với các gia đình đa ngôn ngữ, một quan niệm sai lầm phổ biến là việc trẻ sử dụng hai ngôn ngữ có thể là nguyên nhân gây rối loạn ngôn ngữ. Tuy nhiên, các chuyên gia khẳng định không nên mặc định như vậy.
Hamburg hiện đã có các công cụ đánh giá được thiết kế đặc biệt cho cả trẻ đơn ngữ và đa ngôn ngữ. Ví dụ, bộ công cụ HAVASE 4-8 được sử dụng để đánh giá năng lực ngôn ngữ của trẻ từ 4 đến 8 tuổi và xác định nhu cầu hỗ trợ cá nhân, và nó cũng bao gồm các tài liệu dành cho trẻ sử dụng nhiều ngôn ngữ.
Vì vậy, nếu gia đình bạn sử dụng song song tiếng Việt và tiếng Đức, cha mẹ không nhất thiết phải loại bỏ tiếng Việt để ép trẻ chỉ nói tiếng Đức. Điều quan trọng hơn là tạo ra một môi trường giao tiếp phong phú, thường xuyên trò chuyện, đọc sách, kể chuyện, chơi cùng con và tạo cơ hội để trẻ sử dụng cả hai ngôn ngữ trong đời sống thực tế.
Màn hình điện tử: Thủ phạm hay yếu tố phụ?
Sự gia tăng hơn ba lần tỷ lệ rối loạn ngôn ngữ trong khoảng 20 năm qua chắc chắn khiến nhiều phụ huynh đặt câu hỏi về tác động của điện thoại, máy tính bảng và các thiết bị màn hình. Tuy nhiên, từ những số liệu hiện có, không thể kết luận rằng màn hình là nguyên nhân chính duy nhất.
Có rất nhiều yếu tố phức tạp có thể liên quan đến sự phát triển của trẻ. Thay vì chỉ tập trung vào việc cấm đoán thiết bị, cha mẹ nên ưu tiên dành thời gian trò chuyện trực tiếp, đọc sách, vui chơi, khuyến khích vận động và tương tác cùng con. Nếu có bất kỳ điều gì khiến bạn lo lắng, việc trao đổi sớm với bác sĩ nhi khoa (Kinderarzt) hoặc chuyên gia là lựa chọn an toàn và hiệu quả hơn là chờ đợi quá lâu.
Hamburg không đứng ngoài cuộc
Trước tình hình này, thành phố Hamburg cũng đã có những động thái tích cực. Việc hỗ trợ ngôn ngữ đã được tích hợp vào hệ thống giáo dục mầm non và tiền tiểu học.
Thành phố cam kết rằng tất cả trẻ em, dù có năng lực ngôn ngữ khác nhau, sẽ được hỗ trợ phù hợp, bất kể tiếng mẹ đẻ của trẻ là tiếng Đức hay một ngôn ngữ nào khác. Điều này thể hiện sự quan tâm và trách nhiệm của Hamburg trong việc đảm bảo mọi trẻ em đều có cơ hội phát triển toàn diện.
Lê Hải Yến - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo: BARMER Kinderatlas/ifBQ Hamburg
Ý kiến bạn đọc