Minijob là gì?
Minijob là hình thức việc làm có thu nhập thấp tại Đức. Từ năm 2026, mức thu nhập tối đa được phép cho loại hình này là 603 euro mỗi tháng.
Điểm đặc biệt của Minijob là người lao động hầu như không phải đóng các khoản bảo hiểm xã hội như một công việc thông thường. Nhờ đó, tiền thực nhận thường cao hơn so với các hình thức việc làm khác có cùng mức lương.
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
Đây là hình thức rất phổ biến đối với:
- Sinh viên
- Người làm thêm ngoài công việc chính
- Người nghỉ hưu
- Người nhận trợ cấp
- Lao động bán thời gian trong nhà hàng, khách sạn, bán lẻ và dịch vụ
Đề xuất bãi bỏ minijob từ đâu?
Trong các cuộc thảo luận gần đây về cải cách hệ thống hưu trí và thị trường lao động, một số chuyên gia và thành viên các ủy ban tư vấn của chính phủ đã đề xuất thu hẹp hoặc tiến tới loại bỏ phần lớn các Minijob hiện nay. Theo nguồn tin từ Spiegel và FAZ, các cuộc tranh luận này đang diễn ra ở cấp ủy ban chuyên môn, chưa có quyết định chính thức nào từ chính phủ.
Theo một trong những phương án được đưa ra:
- Chỉ học sinh có thể tiếp tục làm Minijob theo cơ chế hiện tại.
- Các nhóm lao động khác sẽ phải chuyển sang hình thức việc làm có đóng đầy đủ bảo hiểm xã hội.
Cần nhấn mạnh rằng đây mới chỉ là đề xuất trong quá trình thảo luận, chưa phải luật và cũng chưa được chính phủ Đức thông qua.
Tại sao lại có đề xuất này?
Những người ủng hộ cải cách cho rằng Minijob đang tạo ra một số vấn đề dài hạn.
Thứ nhất, người lao động làm Minijob thường đóng rất ít hoặc gần như không đóng bảo hiểm hưu trí và bảo hiểm xã hội. Điều này khiến nhiều người có nguy cơ nhận mức lương hưu thấp khi về già.
Thứ hai, một số doanh nghiệp bị cho là đang ưu tiên tuyển lao động Minijob thay vì tạo ra các vị trí việc làm chính thức có đầy đủ quyền lợi.
Thứ ba, trong bối cảnh Đức đang thiếu nguồn thu cho hệ thống an sinh xã hội, việc đưa thêm người lao động vào diện đóng bảo hiểm được xem là giải pháp giúp tăng nguồn tài chính cho quỹ hưu trí và bảo hiểm y tế. Theo báo cáo của Tagesschau, quỹ hưu trí Đức đang đối mặt với áp lực tài chính ngày càng lớn do dân số già hóa.
Nếu bỏ minijob, ai sẽ bị ảnh hưởng?
Nếu đề xuất được thực hiện, nhóm chịu tác động lớn nhất sẽ là:
- Người đang làm thêm ngoài giờ để tăng thu nhập.
- Người nghỉ hưu muốn kiếm thêm tiền mà không muốn phát sinh nhiều thủ tục.
- Sinh viên và lao động bán thời gian trong các ngành dịch vụ.
- Chủ nhà hàng, khách sạn, cửa hàng bán lẻ - những nơi đang phụ thuộc rất nhiều vào lao động Minijob.
- Những người nhận trợ cấp đang làm thêm để cải thiện thu nhập.
Đối với cộng đồng người Việt tại Đức, đây là nhóm sử dụng Minijob khá phổ biến nên chắc chắn sẽ có ảnh hưởng nếu hệ thống thay đổi trong tương lai.
Ưu điểm nếu đề xuất được thực hiện
Những người ủng hộ cải cách cho rằng:
- Người lao động sẽ được bảo vệ tốt hơn bởi hệ thống an sinh xã hội.
- Quyền lợi về hưu trí sẽ cao hơn trong tương lai.
- Giảm tình trạng làm việc lâu năm nhưng không tích lũy được quyền lợi bảo hiểm.
- Tăng nguồn thu cho các quỹ bảo hiểm và hưu trí của Đức.
Nhược điểm và những lo ngại
Ngược lại, nhiều hiệp hội doanh nghiệp phản đối mạnh mẽ đề xuất này. Họ cho rằng:
- Người lao động sẽ nhận ít tiền thực lĩnh hơn do phải đóng bảo hiểm.
- Chi phí lao động của doanh nghiệp tăng lên đáng kể.
- Một số người có thể từ bỏ việc làm thêm vì thu nhập không còn hấp dẫn.
- Các ngành đang thiếu nhân lực như nhà hàng, khách sạn và bán lẻ có thể gặp khó khăn hơn trong tuyển dụng.
Nhiều chuyên gia cũng cảnh báo rằng việc bãi bỏ Minijob quá nhanh có thể gây xáo trộn cho thị trường lao động. Theo phân tích từ DW, cuộc cải cách này cần được thực hiện từ từ để tránh sốc cho nền kinh tế.
Hiện nay minijob ra sao?
Điều quan trọng nhất mà mọi người cần biết là:
- Minijob hiện vẫn hoàn toàn hợp pháp tại Đức.
- Chưa có luật nào được thông qua để bãi bỏ Minijob.
- Người lao động vẫn có thể tiếp tục làm Minijob bình thường.
- Mức thu nhập tối đa của Minijob thậm chí còn được điều chỉnh tăng lên 603 euro mỗi tháng từ năm 2026.
Nói cách khác, những thông tin về việc "Đức đã bãi bỏ Minijob" là không chính xác ở thời điểm hiện tại.
Đề xuất cải cách Minijob phản ánh cuộc tranh luận lớn hơn về tương lai của hệ thống hưu trí và an sinh xã hội tại Đức. Tuy nhiên, đây vẫn chỉ là đề xuất và còn phải trải qua nhiều bước thảo luận chính trị trước khi có thể trở thành luật.
Trong thời điểm hiện nay, người lao động vẫn có thể làm Minijob như bình thường. Tuy nhiên, những ai đang phụ thuộc vào nguồn thu nhập từ Minijob nên theo dõi sát các thay đổi chính sách trong thời gian tới, bởi nếu có cải cách, đây sẽ là một trong những thay đổi lớn nhất đối với thị trường lao động Đức trong nhiều năm qua.
Nguyễn Thanh Bình - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Ý kiến bạn đọc