Người lao động có thu nhập cao tại Đức sẽ phải đáp ứng điều kiện thu nhập khắt khe hơn nếu muốn chuyển từ bảo hiểm y tế công sang bảo hiểm tư nhân. Từ ngày 1/1/2027, ngưỡng thu nhập thường niên này dự kiến tăng lên 84.150 euro, cao hơn 6.750 euro so với mức áp dụng trong năm 2026.
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
Ngưỡng thu nhập tăng thêm 6.750 euro mỗi năm
Theo kế hoạch điều chỉnh các mức tính trong hệ thống bảo hiểm xã hội Đức, ngưỡng thu nhập để người lao động làm công ăn lương được tự do lựa chọn bảo hiểm y tế tư nhân sẽ tăng đáng kể từ năm 2027.
Mức mới dự kiến là 84.150 euro mỗi năm, tương đương 7.012,50 euro mỗi tháng.
Trong năm 2026, ngưỡng này đang ở mức 77.400 euro mỗi năm, tương đương 6.450 euro mỗi tháng. Như vậy, người lao động cần có thêm 6.750 euro thu nhập thường niên, tương đương 562,50 euro mỗi tháng, để đạt ngưỡng mới.
Mức điều chỉnh này không đồng nghĩa với việc tất cả người lao động tại Đức phải đóng bảo hiểm y tế cao hơn hoặc chuyển sang bảo hiểm tư nhân. Thay đổi chủ yếu liên quan đến điều kiện pháp lý để một nhóm người có thu nhập cao được quyền lựa chọn hình thức bảo hiểm.
Ai chịu ảnh hưởng từ quy định mới?
Nhóm chịu tác động trực tiếp gồm những người đang tham gia bảo hiểm y tế công (Gesetzliche Krankenversicherung – GKV) và có mức lương cao. Đây cũng là nhóm thường cân nhắc chuyển sang bảo hiểm y tế tư nhân (Private Krankenversicherung – PKV) để lựa chọn các gói quyền lợi phù hợp với nhu cầu cá nhân.
Với những người hiện có thu nhập sát ngưỡng 77.400 euro mỗi năm, thay đổi dự kiến có thể khiến kế hoạch chuyển sang PKV phải điều chỉnh.
Một người đủ điều kiện trong năm 2026 chưa chắc tiếp tục đáp ứng điều kiện tương tự trong năm 2027 nếu thu nhập không tăng tương ứng.
Những người đang làm việc tại Đức và dự kiến nhận mức lương mới trong năm tới cũng cần tính đến quy định này khi thương lượng hợp đồng hoặc lập kế hoạch tài chính. Đặc biệt, người có thu nhập biến động cần kiểm tra khoản tiền lương thường niên được tính theo quy định, thay vì chỉ căn cứ vào một tháng nhận lương cao.
Ngược lại, phần lớn người lao động có thu nhập dưới ngưỡng quy định vẫn tiếp tục tham gia GKV như hiện nay. Họ không phải chuyển sang PKV chỉ vì ngưỡng thu nhập thay đổi.
Không phải cứ kiếm được 84.150 euro là tự động được chuyển bảo hiểm
Điều kiện quan trọng đối với người làm công ăn lương là thu nhập thường niên phải vượt ngưỡng bắt buộc tham gia bảo hiểm y tế công (Versicherungspflichtgrenze), còn gọi là giới hạn thu nhập thường niên (Jahresarbeitsentgeltgrenze).
Đây là mốc pháp lý xác định thời điểm một người lao động có thể được miễn nghĩa vụ tham gia bảo hiểm y tế công và lựa chọn bảo hiểm tư nhân. Vì vậy, chỉ nhìn vào tổng số tiền nhận được trong một năm chưa đủ để xác định quyền chuyển đổi.
Cơ quan và đơn vị bảo hiểm còn phải xem xét loại thu nhập nào được tính, mức lương theo hợp đồng và khả năng duy trì mức thu nhập dự kiến. Các khoản thưởng, thu nhập biến động hoặc những thay đổi trong quan hệ lao động có thể ảnh hưởng đến kết quả đánh giá.
Một số nhóm lao động và trường hợp đặc biệt cũng chịu quy định riêng. Chẳng hạn, người tự kinh doanh, công chức hoặc người thuộc những diện bảo hiểm đặc thù không nhất thiết áp dụng cùng điều kiện như nhân viên làm công ăn lương thông thường.
Do đó, người đang cân nhắc chuyển bảo hiểm nên xác định chính xác tình trạng lao động và điều kiện áp dụng cho bản thân. Việc đạt một con số thu nhập nhất định không đồng nghĩa với quyền chuyển đổi tự động hoặc việc hợp đồng bảo hiểm tư nhân sẽ được chấp thuận trong mọi trường hợp.
GKV và PKV có những khác biệt gì?
Bảo hiểm y tế công tại Đức hoạt động theo nguyên tắc chia sẻ trách nhiệm giữa những người tham gia.
Mức đóng chủ yếu dựa trên thu nhập chịu đóng bảo hiểm, trong giới hạn quy định. Người sử dụng lao động thường cùng đóng một phần phí bảo hiểm với nhân viên.
Hệ thống GKV cũng có cơ chế bảo hiểm gia đình miễn phí cho một số thành viên đủ điều kiện, chẳng hạn vợ hoặc chồng không có thu nhập hoặc có thu nhập thấp và con cái. Đây là yếu tố đáng cân nhắc đối với những gia đình có một người đi làm chính.
Trong khi đó, PKV tính phí dựa trên các yếu tố như độ tuổi khi tham gia, tình trạng sức khỏe, phạm vi quyền lợi và mức khấu trừ của hợp đồng. Người tham gia có thể lựa chọn những gói bảo hiểm khác nhau, nhưng chi phí không đơn thuần phụ thuộc vào mức lương hiện tại.
Hai hệ thống cũng khác nhau về cách tính phí khi người tham gia lập gia đình hoặc có con. Trong PKV, mỗi thành viên thường cần hợp đồng bảo hiểm riêng, trong khi GKV có thể cho phép bảo hiểm gia đình miễn phí nếu đáp ứng điều kiện.
Vì vậy, một mức lương cao không mặc nhiên đồng nghĩa với việc bảo hiểm tư nhân có lợi hơn. Người lao động cần tính đến tổng chi phí trong nhiều năm, quyền lợi khám chữa bệnh, mức phí khi về già và khả năng bảo đảm bảo hiểm cho các thành viên trong gia đình.
Chuyển sang PKV cần cân nhắc khả năng quay lại GKV
Một vấn đề khác thường bị bỏ qua là khả năng quay trở lại bảo hiểm y tế công sau khi đã tham gia PKV. Pháp luật Đức đặt ra những giới hạn nhất định đối với việc chuyển ngược từ bảo hiểm tư nhân sang bảo hiểm công.
Chẳng hạn, khi thu nhập giảm xuống dưới ngưỡng bắt buộc tham gia bảo hiểm công, người lao động có thể phát sinh lại nghĩa vụ tham gia GKV nếu đáp ứng các điều kiện liên quan. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp đều được tự do lựa chọn quay lại.
Đặc biệt, người từ 55 tuổi trở lên thường gặp nhiều hạn chế hơn khi muốn trở lại GKV.
Vì vậy, quyết định chuyển sang PKV có thể ảnh hưởng lâu dài đến kế hoạch tài chính và bảo hiểm trong những giai đoạn tiếp theo của cuộc đời.
Đối với cộng đồng người Việt tại Đức, những khác biệt này có ý nghĩa thiết thực khi thay đổi công việc, tăng lương, lập gia đình hoặc chuẩn bị nghỉ hưu. Người lao động cần so sánh quyền lợi và chi phí thực tế thay vì chỉ nhìn vào mức phí phải đóng trong thời gian đầu.
Quy định dự kiến áp dụng từ ngày 1/1
Ngày 7/10/2026, Chính phủ Liên bang Đức đã thông qua dự thảo điều chỉnh các mức tính trong hệ thống bảo hiểm xã hội cho năm 2027. Ngưỡng thu nhập 84.150 euro mỗi năm nằm trong kế hoạch điều chỉnh này.
Tuy nhiên, tại thời điểm công bố thông tin, quy định vẫn cần được Hội đồng Liên bang Đức (Bundesrat) phê chuẩn trước khi chính thức có hiệu lực. Mốc áp dụng dự kiến là ngày 1/1/2027.
Người lao động có kế hoạch chuyển từ GKV sang PKV cần theo dõi quyết định cuối cùng, đồng thời kiểm tra mức lương và điều kiện bảo hiểm của mình.
Ngưỡng 84.150 euro mỗi năm sẽ là căn cứ quan trọng nếu đề xuất được thông qua và áp dụng đúng kế hoạch.
Thanh Mai - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo: Bộ Lao động và Xã hội Liên bang Đức (BMAS)
