Vụ án nghi nhận tiền để cấp giấy phép cư trú tại München đang được xét xử với 85 trường hợp liên quan đến công dân Việt Nam được nêu trong cáo trạng. Một nữ nhân viên 37 tuổi của Cơ quan Quản lý người nước ngoài thuộc Cơ quan Quản lý hành chính München (KVR) bị cáo buộc đã cấp giấy phép cư trú để đổi lấy tiền trong giai đoạn 2022.
Chồng cô, một người đàn ông gốc Albania, cũng bị đưa ra xét xử vì bị nghi làm trung gian kết nối những người sẵn sàng trả tiền và tổ chức việc giao nhận giấy tờ.
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
Vụ việc gây chú ý bởi số lượng hồ sơ liên quan, những dấu hiệu bất thường trong quá trình xét duyệt và câu hỏi về hiệu quả kiểm soát nội bộ tại cơ quan cấp giấy phép cư trú. Tuy nhiên, các nội dung nêu trong cáo trạng vẫn là cáo buộc cần được làm rõ tại tòa; trách nhiệm pháp lý của từng bị cáo sẽ phụ thuộc vào kết quả xét xử.
Từ nhân viên được đánh giá tốt đến bị cáo trong vụ án tham nhũng
Tại phiên tòa ở München, các thông tin được công bố cho thấy nữ bị cáo từng được cấp trên đánh giá là người đáng tin cậy, chăm chỉ và thân thiện. Cô cũng thường xuyên hỗ trợ đồng nghiệp khi khối lượng công việc tăng cao. Hình ảnh tích cực này tương phản với cáo buộc cho rằng cô đã lợi dụng vị trí công tác để giải quyết hồ sơ cư trú nhằm nhận tiền.
Theo cáo trạng, hành vi bị nghi ngờ diễn ra từ năm 2022 đến năm 2024. Sau giai đoạn này, nữ nhân viên nghỉ chế độ bảo vệ thai sản, tiếng Đức gọi là Mutterschutz. Những tình tiết liên quan đến quá trình làm việc và cách phân công hồ sơ của cô được đưa ra xem xét trong quá trình xét xử.
Thư tố giác ẩn danh mở đầu cuộc điều tra
Manh mối ban đầu xuất phát từ một thư tố giác ẩn danh được gửi đến bộ phận chống tham nhũng. Một nhân chứng thuộc bộ phận kiểm toán nội bộ của KVR cho biết nội dung tố giác đề cập khả năng giấy phép cư trú được cấp để đổi lấy những khoản tiền lên tới 30.000 euro. Người gửi còn nêu nghi vấn có nhiều nhân viên cùng tham gia vào một mạng lưới.
Thông tin được nhập vào hệ thống trực tuyến Compliancecockpit, công cụ cho phép gửi tố giác ẩn danh và tải lên tài liệu liên quan. Ban đầu, người tố giác nhắc đến một người có tên „Günther“. Cơ quan chức năng kiểm tra manh mối liên quan đến một nhân viên làm việc tại bộ phận phát giấy tờ nhưng không thu được kết quả.
Sau đó, một thông tin khác được chuyển đến văn phòng Phó Thị trưởng thứ ba của München. Nội dung tố giác cho rằng công dân Việt Nam có thể đã nhập cảnh trái phép vào München qua Anh. Tuy nhiên, hướng nghi vấn này không trùng khớp với những gì được phát hiện khi rà soát hồ sơ: nhiều người trong nhóm bị kiểm tra được cho là đã đến từ Ba Lan, Hungary hoặc Cộng hòa Séc.
Các nhân chứng tại tòa cho biết họ không thể giải thích rõ vì sao những trường hợp nhập cảnh qua các quốc gia này lại xuất hiện với số lượng đáng chú ý. Sự khác biệt giữa thông tin tố giác ban đầu và dữ liệu trong hồ sơ trở thành một trong những chi tiết cần được xem xét khi dựng lại diễn biến vụ việc.
85 hồ sơ có dấu hiệu bất thường
Những nghi vấn tập trung vào các trường hợp thuộc diện § 38a của Luật Cư trú Đức. Quy định này cho phép một số công dân nước ngoài đã có quyền cư trú dài hạn tại một quốc gia thành viên Liên minh châu Âu được xin giấy phép cư trú tại Đức để làm việc, nếu đáp ứng những điều kiện pháp lý tương ứng.
Theo lời khai tại phiên tòa, một số hồ sơ của công dân Việt Nam được xử lý nhanh hơn đáng kể so với thông thường. Quy trình có thể kéo dài khoảng sáu đến tám tuần, nhưng trong những trường hợp đang được xem xét, giấy tờ được cấp chỉ sau một hoặc hai tuần. Thẩm phán Andrea Wagner đã mỉa mai gọi tốc độ này là „rất thân thiện với người dân“.
Ngoài thời gian xử lý, cơ quan điều tra còn ghi nhận nhiều điểm không nhất quán trong hồ sơ. Một số đơn chưa được điền đầy đủ, thông tin kê khai có mâu thuẫn hoặc giấy tờ cần thiết bị thiếu. Có trường hợp hợp đồng thuê nhà và hợp đồng lao động không có chữ ký.
Một vấn đề khác liên quan đến phạm vi công việc của nữ bị cáo. Theo lời khai của cấp trên, cô thông thường phụ trách hồ sơ của những người có họ bắt đầu bằng các chữ cái từ H đến O. Tuy nhiên, cô bị cáo buộc đã xử lý nhiều hồ sơ nằm ngoài phạm vi được phân công.
Đáng chú ý, tất cả công dân Việt Nam trong nhóm hồ sơ bị phát hiện có dấu hiệu bất thường đều có giấy phép cư trú do Slovenia cấp. Dù vậy, theo lời khai tại tòa, họ không đến München từ Slovenia mà xuất phát từ Ba Lan hoặc Cộng hòa Séc. Một số người sinh sống tại München nhưng muốn làm việc ở những địa điểm xa như Bad Tölz hoặc Weilheim, điều khiến cấp trên của nữ nhân viên đặt câu hỏi về tính hợp lý của các trường hợp này.
Quy trình kiểm tra hai người có ngăn được sai phạm?
Vụ án cũng đặt ra câu hỏi về cơ chế kiểm soát hồ sơ tại KVR. Theo lời khai của nhân chứng, cơ quan áp dụng nguyên tắc „Vieraugenprinzip“, nghĩa là mỗi hồ sơ cần được hai nhân viên kiểm tra trước khi giấy phép cư trú được cấp. Quy trình này nhằm hạn chế khả năng một người tự quyết định toàn bộ việc xét duyệt.
KVR có bộ phận Front-Office, nơi trực tiếp tiếp xúc với người nộp đơn, và Back-Office, chịu trách nhiệm xử lý, kiểm tra hồ sơ phía sau. Tuy nhiên, nhân viên đôi khi được luân chuyển giữa hai bộ phận. Thẩm phán Andrea Wagner đặt câu hỏi liệu một người từng tiếp nhận hồ sơ trực tiếp có thể tiếp tục tham gia kiểm tra chính hồ sơ đó ở khâu sau hay không.
Nhân chứng thừa nhận khả năng này tồn tại về mặt lý thuyết, dù đánh giá rằng xác suất xảy ra không cao. Lời khai chưa tự nó chứng minh cơ chế kiểm soát đã bị vô hiệu hóa, nhưng cho thấy tòa đang xem xét cách quy trình được thực hiện trên thực tế, thay vì chỉ dựa vào quy định trên giấy tờ.
Người chồng bị cáo buộc tổ chức trung gian và luân chuyển tiền
Nữ bị cáo sinh ra tại Flensburg, Đức, và kết hôn với một người đàn ông gốc Albania. Người chồng, từng kinh doanh nhà hàng tự do, đang bị xét xử cùng vợ. Theo cáo trạng, ông bị nghi kết nối vợ với những người di cư sẵn sàng trả tiền để được cấp giấy phép cư trú, đồng thời thu xếp lịch hẹn tại KVR và tổ chức bàn giao giấy tờ.
Người đàn ông này còn bị cáo buộc nhiều lần giao tiền mặt cho một đồng phạm khác trong vụ án. Người này được cho là đã nộp tiền vào các tài khoản thuộc công ty trách nhiệm hữu hạn GmbH của mình, qua đó che giấu nguồn gốc dòng tiền bị nghi có liên quan đến hoạt động phạm pháp.
Một vụ việc được đề cập trong cáo trạng liên quan đến khoản tiền lên tới 130.000 euro. Theo nội dung được trình bày, số tiền sau đó được chuyển qua nhiều tài khoản khác nhau rồi hoàn trả cho người chồng sau khi khấu trừ hoa hồng. Ngoài các cáo buộc liên quan đến tiền bạc và giấy phép cư trú, người chồng còn bị cáo buộc tàng trữ 60 gram cần sa.
Phiên tòa dự kiến kéo dài đến tháng 2
Quy mô vụ án khiến quá trình xét xử chưa thể kết thúc trong thời gian ngắn. Theo thông tin được nêu tại tòa, dự kiến còn khoảng 20 ngày xét xử, với lịch trình kéo dài đến tháng 2. Phiên tòa tiếp theo dự kiến diễn ra vào đầu tháng 11/2026.
Việc 85 trường hợp trong cáo trạng đều liên quan đến công dân Việt Nam khiến vụ án được cộng đồng người Việt tại Đức đặc biệt quan tâm. Dù vậy, việc một hồ sơ xuất hiện trong nhóm đang bị điều tra không đồng nghĩa người đứng tên hồ sơ đã phạm tội; từng trường hợp cần được đánh giá dựa trên chứng cứ và hoàn cảnh cụ thể.
Những phiên xét xử tiếp theo sẽ tập trung làm rõ cách các hồ sơ được tiếp nhận và phê duyệt, vai trò của từng người bị cáo buộc, cũng như đường đi của những khoản tiền được nhắc đến trong cáo trạng. Kết quả vụ án không chỉ quyết định trách nhiệm pháp lý của các bị cáo mà còn có thể giúp xác định liệu quy trình kiểm tra tại cơ quan cấp giấy phép cư trú đã được thực hiện đúng quy định hay chưa.
Nguyễn Thanh Bình - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo: WELT
