Ngày càng nhiều người lao động tại Đức cho biết họ không còn xem công việc là một phần quan trọng của cuộc sống như trước. Một khảo sát mới cho thấy 59% người đi làm hiện chỉ làm việc hoặc chủ yếu làm việc vì tiền. Tỷ lệ này tăng 17 điểm phần trăm chỉ sau một năm và gần gấp đôi mức được ghi nhận trước đại dịch Covid-19 vào năm 2019.
Xu hướng này không chỉ thể hiện ở mức độ hài lòng với nghề nghiệp. Khi được hỏi liệu họ có tiếp tục làm việc nếu không còn cần thu nhập từ công việc hay không, phần lớn người được khảo sát cho biết họ sẽ muốn dừng lại càng sớm càng tốt.
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
Sự gắn bó với công việc giảm mạnh
Theo khảo sát do YouGov thực hiện cho nghiên cứu nghề nghiệp thường niên của HDI, 59% người lao động tại Đức hiện xem tiền là lý do chính hoặc gần như duy nhất để đi làm. Con số này cao hơn đáng kể so với một năm trước và cho thấy quan niệm về công việc đang thay đổi nhanh chóng.
Trong nhóm tuổi từ 15 đến 54, 54% người được hỏi cho biết họ sẽ chấm dứt công việc càng sớm càng tốt nếu điều kiện tài chính cho phép. Ở nhóm từ 55 đến 64 tuổi, tỷ lệ này còn cao hơn, lên tới 63%.
Điều đáng chú ý là chính nhóm lao động lớn tuổi, vốn trước đây thường có mức độ gắn bó cao hơn với nghề nghiệp, lại ghi nhận sự thay đổi rõ rệt. Theo những người thực hiện nghiên cứu, vị trí vốn rất quan trọng của công việc trong cuộc sống của các thế hệ lớn tuổi đang suy giảm mạnh.
Thành viên ban điều hành HDI Deutschland, Holm Diez, nhận định kết quả khảo sát cho thấy một sự thay đổi đáng kể trong cách người lao động nhìn nhận giá trị của công việc.
Nhiều người vẫn không hình dung được cuộc sống không có việc làm
Dù xu hướng muốn rời bỏ công việc ngày càng rõ, quan điểm của người lao động Đức vẫn có sự khác biệt giữa các nhóm tuổi. Trong số những người dưới 55 tuổi, 54% vẫn cho rằng họ không thể hình dung một cuộc sống hoàn toàn không có công việc.
Điều này cho thấy công việc chưa mất hoàn toàn vai trò trong đời sống. Tuy nhiên, động lực làm việc đang có dấu hiệu thay đổi. Với một bộ phận ngày càng lớn, thu nhập trở thành lý do quan trọng hơn những yếu tố như sự nghiệp, ý nghĩa nghề nghiệp hay cảm giác gắn bó với công việc.
Cuộc khảo sát được tiến hành từ ngày 10 tháng 6 đến ngày 3 tháng 7 với 3.844 người đang đi làm. Theo HDI, kết quả có tính đại diện cho toàn nước Đức cũng như từng bang.
Trí tuệ nhân tạo khiến người lao động vừa kỳ vọng vừa lo lắng
Một chủ đề đáng chú ý khác trong nghiên cứu năm nay là trí tuệ nhân tạo. Công nghệ này đang tạo ra những phản ứng trái chiều trong lực lượng lao động Đức.
Một bộ phận đáng kể người được hỏi kỳ vọng AI sẽ giúp giảm bớt những công việc mang tính lặp lại, cải thiện kết quả làm việc của cá nhân và nâng cao năng suất. Ở mỗi lĩnh vực, khoảng một phần tư số người tham gia khảo sát cho rằng họ đã nhìn thấy hoặc đang chờ đợi những tác động tích cực từ AI.
Nhưng mặt còn lại của công nghệ cũng khiến nhiều người lo ngại. 42% người được hỏi dự đoán việc sử dụng AI sẽ kéo theo những hệ quả tiêu cực đối với công việc. 9% cho biết họ đã chứng kiến những tác động như vậy trong môi trường xung quanh mình.
Những con số này cho thấy AI đang được nhìn nhận không đơn thuần như một công cụ giúp làm việc nhanh hơn. Đối với một bộ phận người lao động, công nghệ này đồng thời đặt ra câu hỏi về tương lai của chính nghề nghiệp mà họ đang theo đuổi.
Những nghề nào được cho là dễ bị AI thay thế?
Khi được hỏi về những nghề có nguy cơ bị trí tuệ nhân tạo tác động mạnh nhất, người tham gia khảo sát không hoàn toàn có cùng quan điểm. Tuy nhiên, một số lĩnh vực nổi lên khá rõ.
- 41% cho rằng AI có thể khiến các lập trình viên và nhà phát triển trong lĩnh vực công nghệ thông tin trở nên không còn cần thiết.
- 38% cho rằng các chuyên gia tư vấn tài chính và thuế nằm trong nhóm nghề chịu ảnh hưởng mạnh.
- 36% nhắc đến lĩnh vực quảng cáo và marketing.
- 35% cho rằng nhân viên hành chính có nguy cơ bị AI thay thế.
- Chỉ 3% cho rằng đầu bếp có thể bị AI thay thế.
Đầu bếp là nghề được đánh giá ít chịu nguy cơ thay thế nhất trong nhóm được khảo sát. Dù AI có thể hỗ trợ lập kế hoạch, quản lý và nhiều công đoạn phía sau nhà bếp, phần lớn người tham gia vẫn không cho rằng công nghệ có thể dễ dàng thay thế con người trực tiếp đứng bếp.
Cách người Đức nhìn về công việc đang thay đổi
Kết quả khảo sát cho thấy vấn đề không chỉ nằm ở chuyện người lao động có hài lòng với công việc hay không. Một thay đổi sâu hơn đang diễn ra trong cách nhiều người xác định vị trí của nghề nghiệp trong cuộc sống.
Việc 59% người được hỏi cho biết họ đi làm chủ yếu vì tiền, cùng với tỷ lệ cao sẵn sàng nghỉ việc nếu không còn áp lực tài chính, cho thấy công việc đang dần được nhìn nhận thực tế hơn. Đối với không ít người, nghề nghiệp có thể vẫn cần thiết để duy trì cuộc sống, nhưng không nhất thiết phải là trung tâm của cuộc sống.
Sự thay đổi này cũng diễn ra vào thời điểm trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi cách con người làm việc và đặt ra những câu hỏi mới về tương lai của nhiều ngành nghề. Người lao động vừa kỳ vọng AI giúp giảm bớt gánh nặng, vừa lo công nghệ có thể làm mất đi một phần công việc của mình.
Những con số từ khảo sát chưa thể cho thấy toàn bộ lý do đằng sau sự thay đổi trong thái độ đối với công việc. Tuy nhiên, chúng cho thấy một xu hướng rõ ràng: với ngày càng nhiều người tại Đức, đi làm không còn đồng nghĩa với việc tìm kiếm sự gắn bó lâu dài với nghề nghiệp. Khi áp lực tài chính được loại bỏ, một bộ phận lớn người lao động sẽ cân nhắc lại câu hỏi họ muốn dành bao nhiêu thời gian cho công việc và công việc còn giữ vị trí nào trong cuộc sống của họ.
Lê Hải Yến - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo: YouGov, HDI Deutschland
