Cả nước hiện có đến 292.000 đơn vị đã ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất giải thể, và hơn 325.000 công ty không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký - Ảnh: CÔNG TRIỆU
Nghịch lý từ những hồ sơ doanh nghiệp "đắp chiếu"
Trao đổi với Tuổi Trẻ, luật sư Nguyễn Đăng Tư, Đoàn luật sư TP.HCM, cho biết trong quá trình tư vấn pháp lý, ông gặp rất nhiều trường hợp chủ doanh nghiệp lâm vào cảnh bế tắc, loay hoay tìm lối thoát cho "đứa con tinh thần" đã ngừng hoạt động.
Điển hình như câu chuyện một khách hàng tại TP.HCM đăng ký thành lập một doanh nghiệp từ năm 2020 với mục đích "bán lại", nhưng sau đó vì thương vụ bất thành nên "đắp chiếu" từ đó đến nay.
Do không đăng ký tiếp tục gia hạn tạm ngưng hoạt động, mặc định hết thời hạn đăng ký tạm ngưng thì doanh nghiệp sẽ được cho là giải thể, nên đến nay đã phát sinh nhiều chi phí.
"Phát sinh các nghĩa vụ thuế từ đây, có thể phải đóng cả 100 triệu đồng", luật sư Tư nói.
Một trường hợp khác tại Hà Nội cũng khiến người trong cuộc "choáng váng" là doanh nghiệp thành lập từ năm 2011, hoạt động trong lĩnh vực xây dựng và thương mại. Giai đoạn 2019 - 2020, do gặp nhiều khó khăn, chủ doanh nghiệp quyết định tạm dừng hoạt động, từ đó không phát sinh doanh thu hay hóa đơn.
Đến nay khi muốn giải thể dứt điểm để làm sạch mã số thuế, số tiền ước tính phải chi lên tới 75 triệu đồng, thậm chí sát 100 triệu đồng. Trong đó riêng tiền thuê dịch vụ kế toán đã là 35 triệu đồng, cộng thêm lệ phí môn bài truy thu và tiền phạt chậm nộp hồ sơ dao động 30 - 40 triệu đồng.
Chuyên gia đề xuất cần có một cơ chế thông thoáng, trực tuyến với thủ tục tối giản để hỗ trợ các doanh nghiệp đã ngưng hoạt động nhiều năm, trong quá trình ngừng hoạt động đó không phát sinh thêm các hóa đơn, chứng từ hay nợ thuế - Ảnh: CÔNG TRIỆU
Cần một cánh cửa ra đủ thông thoáng
Trao đổi với Tuổi Trẻ, luật sư Lý Vinh Hoàng, Đoàn luật sư TP Đà Nẵng, cho biết thực tế thủ tục giải thể doanh nghiệp hiện nay gặp rất nhiều phức tạp, đúng với câu nói "khai sinh dễ mà khai tử thì khó".
Cái khó không nằm ở chi phí nhiều, mà là quá nhiều thủ tục. Đối với nhiều doanh nghiệp quy mô nhỏ, mặc dù không phát sinh hoạt động nhiều hay nợ thuế, doanh nghiệp vẫn phải trải qua quá trình phức tạp để chuẩn bị toàn bộ giấy tờ liên quan nhằm chứng minh đã hoàn thành nghĩa vụ.
Ngay cả với những doanh nghiệp đã ngừng hoạt động từ lâu, việc lục lại hồ sơ, giấy tờ để đối chiếu và chứng minh cũng cực kỳ gian nan. So với vài năm trước đây, các thủ tục giải thể hiện tại thậm chí còn khó khăn hơn nhiều.
Để giải quyết tình trạng này một cách hợp lý và nhanh chóng, luật sư Lý Vinh Hoàng đề xuất cần có sự chỉ đạo, phối hợp giữa các sở, ngành liên quan. Khi một doanh nghiệp nộp hồ sơ giải thể, nếu xác định được các nghĩa vụ cụ thể thì cơ quan quản lý phải xác định ngay trong thời hạn quy định.
Trong trường hợp hết thời hạn đó mà vẫn không xác định được nghĩa vụ thuế hay tài chính, cơ quan chức năng nên tiến hành khoanh lại dựa trên nội dung tự khai báo của chủ sở hữu doanh nghiệp.
Nếu sau này có phát sinh nghĩa vụ tài chính khác thì chủ doanh nghiệp sẽ tiếp tục chịu trách nhiệm thực hiện. Biện pháp này sẽ giúp tháo gỡ các tồn tại, cho phép các doanh nghiệp thực sự được giải thể, thay vì bị treo hồ sơ vô thời hạn như hiện nay.
Luật sư Nguyễn Đăng Tư đề xuất đối với những doanh nghiệp đã ngưng hoạt động thực tế từ lâu, Nhà nước nên có chính sách thông thoáng, "cho phép họ được chết hẳn" và không thực hiện truy thu nợ thuế hay các khoản phạt phát sinh.
Lý do là vì các chủ doanh nghiệp này thực chất đã bỏ mặc doanh nghiệp từ lâu và họ hoàn toàn không có khả năng tài chính để nộp hàng trăm triệu đồng tiền phạt tích lũy chỉ để làm thủ tục đóng cửa. Việc áp dụng cơ chế đặc cách này vừa giúp giải thoát cho doanh nghiệp, vừa đạt được mục tiêu quan trọng của cơ quan quản lý là làm sạch dữ liệu doanh nghiệp trên hệ thống quốc gia.
CÔNG TRIỆU (Báo TUỔI TRẺ)
