Bốn thập kỷ kiên trì giảm thiểu tai nạn
Helsinki đã dành hơn 40 năm để tìm kiếm giải pháp kéo giảm số vụ tai nạn giao thông chết người, với mục tiêu cuối cùng là xóa bỏ hoàn toàn. Những nỗ lực ấy giờ đã đơm hoa kết trái. Từ năm 2024 đến 2025, thủ đô Phần Lan trải qua 12 tháng liên tục không có một người thiệt mạng vì va chạm trên đường.
Cùng kỳ, Paris ghi nhận 31 cái chết thương tâm, bao gồm cả lái xe, người đi bộ, người đi xe máy và xe đạp. Vào thời điểm ghi hình, Helsinki còn nối dài thành tích thêm 9 tháng không có tử vong.
“Tất nhiên, điều quan trọng là làm cho môi trường giao thông an toàn hơn. Nhưng các yếu tố khác cũng quyết định không kém: hành vi của con người trên đường, độ an toàn của phương tiện, và hiệu quả của luật pháp cùng việc giám sát”, Roni Utriainen, kỹ sư giao thông thuộc Sở Môi trường đô thị Helsinki, phân tích.
Bis 2030 sollen in diesem wichtigen Verkehrsknoten in der Innenstadt keine Privatwagen mehr fahren - Euronews
Hệ thống giao thông an toàn và toàn diện
Thành phố đã hạ tốc độ tối đa cho phép, cải tạo lối đi cho người đi bộ và xe đạp, thu hẹp làn đường và lắp đặt các trạm bắn tốc độ tự động. Hệ thống phương tiện công cộng xuất sắc cũng góp phần giảm số lượt ô tô cá nhân lưu thông, nhờ đó hạn chế va chạm.
Trong hai thập kỷ, Helsinki đổ hàng triệu euro vào hạ tầng vì an toàn. Những hầm chui tại các nút giao thông đông đúc ở trung tâm và những cây cầu chỉ dành riêng cho người đi bộ, xe đạp nối các khu dân cư lân cận là những ví dụ tiêu biểu.
“Cảm giác an toàn đã tăng lên rõ rệt trong thập niên qua”, Martti Tulenheimo, chuyên gia trưởng của Hiệp hội Xe đạp Phần Lan, nhận xét. Helsinki chi khoảng 35 triệu euro năm ngoái cho hạ tầng xe đạp và đi bộ – chỉ chiếm 13% tổng ngân sách giao thông, theo Matti Hirvonen, chuyên gia của Mạng lưới các đô thị xe đạp Phần Lan.
Langer Weg: Helsinki begann vor vierzig Jahren, die Straßen sicherer zu machen - Euronews
Văn hóa không khoan nhượng với vi phạm
Từ khoảng 20 năm trước, Helsinki đã áp dụng tốc độ tối đa 30 km/h trên toàn bộ đường phố. Thành phố xây dựng văn hóa “không nhân nhượng” trước hành vi phóng nhanh, vượt ẩu hay lái xe dưới ảnh hưởng của rượu và ma túy.
“Chúng tôi mở rộng hệ thống giám sát tự động với 70 máy bắn tốc độ cố định. Ngoài ra, cảnh sát liên tục tuần tra kiểm soát tốc độ và nồng độ cồn. Tất cả các loại hình giao thông đều được kiểm tra”, Dennis Pasterstein, Trưởng phòng Giám sát giao thông Cảnh sát Helsinki, cho biết.
Truyền thông cũng đóng vai trò quan trọng. Cảnh sát rất tích cực trên mạng xã hội. Năm ngoái, các kênh của họ đạt 30 triệu lượt xem. “Những chiến dịch này giúp khuếch đại hiệu quả của một tờ biên lai phạt lên hàng trăm, hàng nghìn lần. Tác động đến hành vi người tham gia giao thông là cực lớn”, ông Pasterstein nói thêm.
Thành phố đặt mục tiêu cao hơn: từ năm 2030, ô tô cá nhân sẽ không còn được lưu thông trên những con phố đông đúc quanh nhà ga trung tâm. “Vấn đề lớn nhất là sự chấp nhận. Người dân Helsinki đã quyết định rằng họ muốn những con đường an toàn hơn”, Pasi Anteroinen, Giám đốc điều hành Hội đồng An toàn giao thông Phần Lan, khẳng định.
Bài học cho các thành phố khác
Liên minh châu Âu theo đuổi chiến lược “Vision Zero” – không có người chết vì tai nạn giao thông vào năm 2050. Helsinki cho thấy giấc mơ ấy có thể thành hiện thực.
“Mục tiêu được đặt ra từ 40 năm trước, giờ đã trở thành sự thật. Hãy đặt những mục tiêu tham vọng và hướng tới tương lai”, ông Tulenheimo nhắn nhủ. Kỹ sư Utriainen nhấn mạnh: “Nếu chỉ được chọn một điểm, tôi sẽ nói: giảm tốc độ. Đó là điều cốt lõi và bất kỳ thành phố nào cũng có thể bắt đầu”.
Mỗi đô thị có đặc thù riêng. Có những thủ đô châu Âu lớn gấp mười lần Helsinki. Nhưng theo ông Anteroinen, “họ vẫn có thể cải thiện từng ngày”. Hành trình của Helsinki chứng minh rằng sự kiên trì, đầu tư đúng hướng và thay đổi văn hóa giao thông có thể tạo nên khác biệt sống còn.
Nguyễn Cẩm Chi - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Ý kiến bạn đọc