Thượng nghị sĩ Dân chủ Richard Blumenthal của Mỹ cho biết ông sẽ sớm trình Quốc hội một dự luật nhằm mở rộng hỗ trợ cho Ukraine và tăng áp lực lên Tổng thống Donald Trump trong chính sách với Nga.
Ông cho rằng thắng lợi lớn của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vừa qua tạo ra động lực chính trị để Washington thay đổi hướng đi.
Đề xuất của ông Blumenthal tập trung vào ba vấn đề: khôi phục các lệnh trừng phạt Nga đã bị nới lỏng, bổ nhiệm đội ngũ đàm phán mới và kiểm soát dịch vụ vệ tinh Starlink cùng Starshield của SpaceX.
Theo ông, những biện pháp này cần được thực hiện nhanh để đưa Tổng thống Nga Vladimir Putin đến bàn thương lượng vì một giải pháp hòa bình thực chất.
Kêu gọi khôi phục trừng phạt
Trên mạng xã hội X, ông Blumenthal viết rằng sau cuộc bầu cử, nước Mỹ đang có làn sóng ủng hộ Ukraine mạnh mẽ. Ông kêu gọi Quốc hội lập tức gây sức ép buộc Tổng thống Trump khôi phục các lệnh trừng phạt Nga mà chính quyền đã đình chỉ.
Thượng nghị sĩ cũng phản đối thỏa thuận diesel mà ông gọi là đáng ghê tởm. Ông yêu cầu Mỹ tiếp tục cung cấp viện trợ quân sự cho Ukraine, đặc biệt là hệ thống phòng không, cùng các biện pháp khác nhằm buộc Nga tham gia đàm phán nghiêm túc.
Theo ông Blumenthal, kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ phải khiến Tổng thống Putin hiểu rằng nước Mỹ đứng về phía Ukraine.
Ông coi đây là cơ sở chính trị để Quốc hội tăng cường vai trò trong chính sách đối với cuộc chiến.
Thay đổi đội đàm phán
Một phần quan trọng trong kế hoạch của ông Blumenthal là thay đổi người đại diện Mỹ trong các cuộc đàm phán ngừng bắn với Nga.
Ông cho rằng Tổng thống Trump cần những nhà đàm phán mới, thay vì những người mà ông mô tả là quá chiều theo lập trường của Nga.
Ông Blumenthal nhắm trực tiếp đến Steve Witkoff, đặc phái viên của Tổng thống Trump về cuộc chiến ở Ukraine. Sau cuộc gặp Tổng thống Putin vào tháng 10, ông Witkoff đã gọi lãnh đạo Nga là “nhà nhân đạo”. Bối cảnh của phát ngôn này là việc Nga trả tự do cho công dân Mỹ Stephen Hubbard, một tù nhân chính trị.
Thượng nghị sĩ Dân chủ khẳng định Quốc hội phải nhanh chóng đảm nhận vai trò dẫn dắt.
Ông viết rằng Tổng thống Trump “cần những người đàm phán mới – chứ không phải những con rối khúm núm, gọi Putin, kẻ sát nhân tàn bạo, là ‘nhà nhân đạo’”.
Đàm phán tại Abu Dhabi
Đề xuất của ông Blumenthal được đưa ra trước một mốc ngoại giao quan trọng.
Vào thứ Ba và thứ Tư tuần tới, các nhà đàm phán của Nga, Ukraine và Mỹ sẽ gặp nhau tại Abu Dhabi để thảo luận khả năng chấm dứt chiến tranh ở Ukraine.
Đây là cuộc đàm phán ba bên đầu tiên kể từ tháng 2. Trước đó, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã trao đổi tại Kyiv với hai đặc phái viên Mỹ là Steve Witkoff và Jared Kushner.
Cuộc gặp tại Abu Dhabi dự kiến tập trung vào các phương án an ninh sau chiến tranh, giảm leo thang, các vấn đề nhân đạo và các bước tiếp theo hướng tới hòa bình. Kết quả của các cuộc đàm phán này sẽ là thước đo quan trọng cho khả năng Washington và Moskva đạt được thỏa thuận.
Quyền kiểm soát Starlink
Ông Blumenthal cũng muốn đưa Starlink, dịch vụ internet vệ tinh của SpaceX, vào dự luật. Ông đề nghị Quốc hội áp đặt các biện pháp kiểm soát đối với Starlink và Starshield, phiên bản phục vụ quốc phòng của hệ thống này, vì lợi ích công cộng.
Thượng nghị sĩ cho rằng Starlink có ý nghĩa sống còn với Ukraine cũng như an ninh quốc gia Mỹ. Ông nói rằng Quốc phòng Mỹ và các đồng minh không nên phụ thuộc vào những quyết định thất thường của một tỷ phú ích kỷ.
Phát biểu này nhắm đến Elon Musk, Giám đốc điều hành Tesla và SpaceX. Vào tháng 10, Ukraine từng tạm thời mất quyền truy cập vào dịch vụ của SpaceX, vốn đóng vai trò quan trọng trong phòng thủ đất nước.
Hệ quả trực tiếp là các máy bay không người lái đánh chặn của Ukraine không còn khả năng tiêu diệt những máy bay không người lái phản lực của Nga. Cho đến nay, vẫn chưa xác định rõ ai đã ra lệnh hạn chế dịch vụ: Tổng thống Trump hay ông Musk.
Giới hạn quyền lực của Quốc hội
Khả năng các đề xuất của ông Blumenthal trở thành chính sách thực tế vẫn chưa rõ ràng. Tổng thống Mỹ là Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang và trên thực tế nắm quyền quyết định về chiến tranh cùng hòa bình.
Theo luật, 60 ngày sau khi các hoạt động chiến đấu bắt đầu, Quốc hội sẽ quyết định tổng thống có được phép tiếp tục chiến tranh hay không. Tuy nhiên, cơ chế này không đồng nghĩa với việc Quốc hội có thể dễ dàng áp đặt một chiến lược đối ngoại cụ thể lên Nhà Trắng.
Trong trường hợp cuộc chiến với Iran, Hạ viện và Thượng viện từ tháng 6 đã nhiều lần yêu cầu Tổng thống Trump chấm dứt chiến tranh với sự ủng hộ của đa số nghị sĩ thuộc cả hai đảng. Tổng thống vẫn từ chối thực hiện yêu cầu này.
Dù vậy, ông Blumenthal muốn tận dụng thắng lợi của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ để tạo áp lực chính trị.
Dự luật hỗ trợ Ukraine, yêu cầu thay đổi đội ngũ đàm phán và kiểm soát Starlink sẽ là những bước thử thách rõ rệt đối với chính sách Ukraine của Tổng thống Trump trong giai đoạn tới.
Vũ Bình Minh - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo: n-tv
